Η λογοτεχνία της κρίσης του Χρήστου Οικονόμου

«Για να σώσουμε την Ελλάδα πρέπει πρώτα να τη χάσουμε», γράφει ο Χρήστος Οικονόμου στη συλλογή τεσσάρων διηγημάτων υπό τον τίτλο «Το καλό θα έρθει από τη θάλασσα» (εκδ. Πόλις, 2014). Και είναι αυτή η Ελλάδα, της κρίσης, του φόβου και της λαχτάρας, που πρωταγωνιστεί στο βιβλίο του 49χρονου συγγραφέα και μεταφραστή, το οποίο, εκτός άλλων, προσείλκυσε το ενδιαφέρον της συνεργάτιδας του «Εκόνομιστ», Φανής Παπαγεωργίου, ώστε να παρουσιάσει εκτενώς την αγγλική μετάφραση του βιβλίου (από την Κάρεν Εμεριχ, εκδ. Archipelago) στο χθεσινό φύλλο των «Νιου Γιορκ Τάιμς».

«Μέσα από ένα σκοτεινό αλλά και κριτικό πρίσμα παρουσιάζει την αβεβαιότητα της μοίρας της χώρας του», γράφει η Φανή Παπαγεωργίου για τις τέσσερις ιστορίες που εκτυλίσσονται σε ένα φανταστικό νησί του Αιγαίου, όπου έχουν εκτοπιστεί Αθηναίοι λόγω της ανεργίας και των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, ελπίζοντας να κάνουν μια νέα αρχή. Εγκλωβισμένοι σε αυτόν τον τόπο οι νέοι κάτοικοι πέφτουν θύματα εκφοβισμού από τους ντόπιους, οι οποίοι τους αντιμετωπίζουν ως εισβολείς και φοβούνται ότι θα χάσουν το πάνω χέρι στο νησί. Για τους Αθηναίους πάλι οι νησιώτες είναι οι «αρουραίοι» που επιχειρούν να πουλήσουν το κινέζικο σκόρδο και τις ολλανδικές τομάτες ως τοπικά προϊόντα.

Ενας ιδεαλιστής νεοφερμένος, ο Τάσος, δένεται στο καπό του αυτοκινήτου του και μπαίνει στο πλυντήριο αυτοκινήτων επειδή προσπάθησε να πουλήσει κρεμμυδάκια και τομάτες στην τοπική αγορά, με αποτέλεσμα να εξαφανιστεί τελικά σε ένα σπήλαιο. Ενας άλλος χαρακτήρας, που τολμά να επιστρέψει στην Αθήνα για να εργαστεί για έναν πλούσιο επιχειρηματία, εξαφανίζεται, και ο πατέρας του φτάνει απελπισμένος στο νησί εκλιπαρώντας για βοήθεια ώστε να τον εντοπίσει. «Ο Οικονόμου αγαπά το οξύμωρο – η ζωή αρχίζει να σημαίνει κάτι μόνο όταν καταλάβεις ότι δεν έχει νόημα – και τις αντιφάσεις, ειδικά εκείνες που είναι ενσωματωμένες σε ρομαντικές συναντήσεις. Στην πεζογραφία του Οικονόμου ο λυρισμός και η τραχύτητα είναι πάντα αλληλένδετα», σημειώνεται στην κριτική.