Η Ελληνικό Μετρό Α.Ε. τοποθετήθηκε για τις ρηγματώσεις που διαπιστώθηκαν σε κτίρια στην περιοχή της Κυψέλης, κατά τη διάρκεια των έργων για την κατασκευή της νέας Γραμμής 4.
Πιο συγκεκριμένα, με επίσημη ανακοίνωσή της, η εταιρεία επιβεβαιώνει πως οι εργασίες διάνοιξης έχουν ανασταλεί προσωρινά από τις 8 Μαΐου. Η διακοπή κρίθηκε επιβεβλημένη λόγω «μη αναμενόμενων γεωλογικών συνθηκών» που προκάλεσαν μετακινήσεις εδάφους μεγαλύτερες από τις προβλεπόμενες, ωστόσο η εταιρεία υπογραμμίζει πως έπειτα από ελέγχους, δεν υφίσταται κανένα απολύτως ζήτημα στατικής επάρκειας.
Σύμφωνα με την εταιρεία, κλιμάκια της Ελληνικό Μετρό και του αναδόχου έχουν ήδη προχωρήσει σε ενδελεχείς αυτοψίες, ενημερώνοντας τους κατοίκους για την πραγματική διάσταση του προβλήματος. Παράλληλα, ο ανάδοχος έχει αναλάβει εξ ολοκλήρου την ευθύνη και το κόστος για την άμεση αποκατάσταση των ρηγματώσεων, σε συνεννόηση με τους ιδιοκτήτες.
Προκειμένου, δε, να διασφαλιστεί η απόλυτη ασφάλεια πριν την επανεκκίνηση των εργασιών του TBM, βρίσκεται σε εξέλιξη ειδική τεχνική διερεύνηση με τη συνδρομή ανεξάρτητων Ελλήνωνκαι ξένων εμπειρογνωμόνων.
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
Η κατασκευή της σήραγγας της Γραμμής 4 του μετρό εκτελείται σε πλήρη συμμόρφωση με τα πιο σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας για την κατασκευή σηράγγων σε αστικό περιβάλλον.
Ηδη έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς από το TBM Αθηνά η διάνοιξη στο τμήμα «Γουδή – Ευαγγελισμός» και έχει ξεκινήσει η αποσυναρμολόγησή του. Στο τμήμα «Αλσος Βεΐκου – Ευαγγελισμός» επιχειρεί το TBM Νίκη, το οποίο έχει διέλθει κάτω από την πλατεία της Κυψέλης με κατεύθυνση προς τα δικαστήρια.
Τι απαντά η «Ελληνικό Μετρό» για τις ρωγμές σε κτίρια στην Κυψέλη-1
Κατά τη διάνοιξη εφαρμόζεται ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης και διαχείρισης, το οποίο περιλαμβάνει:
• συνεχή, 24ωρη ενόργανη παρακολούθηση των υπερκείμενων κατασκευών που βρίσκονται εντός της ζώνης επιρροής της διέλευσης του TBM,
• προκαθορισμένο σχέδιο ενεργειών, το οποίο ενεργοποιείται προληπτικά όταν οι καταγραφόμενες μετακινήσεις προσεγγίζουν τα προκαθορισμένα όρια συναγερμού.
Από τις 08/05/26 οι εργασίες του TBM έχουν ανασταλεί καθώς διαπιστώθηκαν μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες στο ιδιαίτερο ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο που είχε ήδη μελετηθεί, κατά τη φάση σχεδιασμού του έργου. Η επιλογή αυτή ήταν συνέπεια της διαπίστωσης μετακινήσεων που υπερέβαιναν αυτές που είχαν προβλεφθεί στη μελέτη. Τα στελέχη της Ελληνικό Μετρό και του Αναδόχου έχουν επισκεφτεί από την πρώτη στιγμή όλα τα κτίρια, έχουν κάνει αυτοψίες και έχουν ενημερώσει τους ενοίκους για την πραγματική έκταση του ζητήματος.
Επισημαίνεται ότι, βάσει των μέχρι σήμερα στοιχείων από τους σχετικούς ελέγχους, σε κανένα κτίριο δεν έχει διαπιστωθεί ζήτημα στατικής επάρκειας ή επηρεασμός του φέροντος οργανισμού, ενώ από την ενόργανη παρακολούθηση δεν προκύπτει καμία περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου.
Παράλληλα, ο Ανάδοχος του έργου ως οφείλει έχει ήδη δρομολογήσει και εκτελεί, με μέριμνα, ευθύνη και δαπάνες του, εργασίες αποκατάστασης των ρηγματώσεων σε συνεργασία με τους ιδιοκτήτες και τους ενοίκους των κτιρίων.
Κατόπιν εντολής της Ελληνικό Μετρό προς τον Ανάδοχο του έργου και προκειμένου να επανεκκινήσουν οι εργασίες του TBM, βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνική διερεύνηση με τη συνδρομή ανεξάρτητων εξειδικευμένων τεχνικών συμβούλων από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Πρέπει δε να επισημανθεί ότι τα TBM (Μετροπόντικες) του έργου είναι μηχανήματα τελευταίας γενιάς, σχεδιασμένα για εκσκαφή σηράγγων σε ιδιαίτερα εδάφη με δυνατότητα συνεχούς ελέγχου και προσαρμογής στις εκάστοτε γεωτεχνικές συνθήκες.
Η Ελληνικό Μετρό διαθέτει υπερτριακονταετή εμπειρία στη διάνοιξη σηράγγων σε αστικό περιβάλλον και στο έργο Κατασκευής της Γραμμής 4 έχει υιοθετήσει την πιο σύγχρονη τεχνογνωσία κατασκευής μετρό. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σε θέση να διαβεβαιώνει ότι η ασφάλεια αποτελεί την ύψιστη και απολύτως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα του σχεδιασμού και της επιχειρησιακής λειτουργίας της.
Κραυγή απόγνωσης από τους κατοίκους για τις ρωγμές από το Μετρό
Μεγάλη αναστάτωση και έντονος φόβος επικρατεί στους κατοίκους της Κυψέλης που ζουν περιμετρικά του εργοταξίου της Γραμμής 4 του Μετρό.
Ιδιοκτήτες και ένοικοι δείχνουν με απόγνωση τις βαθιές ρωγμές που έχουν σχηματιστεί σε τοίχους, δοκάρια, πόρτες, παράθυρα, ακόμη και στα πλακάκια του εδάφους.
Η Πρωτοβουλία Κατοίκων υποστηρίζει ότι έχουν ήδη καταγραφεί σοβαρές ζημιές σε περισσότερες από 20 πολυκατοικίες. Τα προβλήματα, όπως σημειώνουν, ξεκίνησαν την περίοδο που ο μετροπόντικας έσκαβε το υπέδαφος ανάμεσα στον σταθμό της πλατείας Κυψέλης και την Ευελπίδων, ενώ η πρόσφατη κατάρρευση κτιρίου στα Πετράλωνα μετέτρεψε την ανησυχία τους σε καθαρό τρόμο.
Αυτή την ώρα, οι κάτοικοι βρίσκονται στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, προκειμένου να εκθέσουν την επικίνδυνη κατάσταση και να διεκδικήσουν άμεσες λύσεις και εγγυήσεις για την ασφάλεια της ζωής τους.
Διαβάστε ακόμη: Διπλή εισαγγελική παρέμβαση για Πετράλωνα και Κυψέλη – Κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση για τις ρωγμές από το Μετρό
«Καθίζηση από την πρώτη εβδομάδα εργασιών του μετροπόντικα»
Ο Αλέξανδρος Κουτρουλάρης, κάτοικος της Κυψέλης, περιγράφει με δραματικό τρόπο την καθημερινότητά τους. «Το σπίτι μου βρίσκεται γύρω στα εκατό μέτρα από την πλατεία Κυψέλης και, όπως θα δείτε, με την έναρξη των εργασιών για την επέκταση της γραμμής του μετρό έχουν αρχίσει και εμφανίζονται μεγάλες ρηγματώσεις σε ολόκληρο το κτίριο. Οι περισσότερες ρωγμές είναι διαγώνιες και ξεκινάνε από τα πορτοπαράθυρα. Αυτό κυρίως οφείλεται στην καθίζηση που έχει γίνει στο έδαφος λόγω των εργασιών», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως εξηγεί ο ίδιος, η ζημιά έγινε σχεδόν ακαριαία: «Ξεκίνησε κατευθείαν αφότου πέρασε ο μετροπόντικας. Πρέπει να ήταν τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο. Κατευθείαν από την πρώτη εβδομάδα εμφανίστηκαν και, επειδή το φαινόμενο της καθίζησης δεν ξέρουμε αν είναι ακόμα ενεργό, συνεχίζουν να εμφανίζονται είτε νέες ρηγματώσεις είτε να επεκτείνονται οι υπάρχουσες».
Φυγή ενοικιαστών και 200 διαμερίσματα με ζημιές
Η κατάσταση έχει οδηγήσει πολλούς κατοίκους στο να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, καθώς η οπτική εικόνα των κτιρίων προκαλεί ανασφάλεια.
«Υπήρχαν ενοικιαστές οι οποίοι φύγανε με το που εμφανίστηκαν οι ρωγμές. Σε όλα τα διαμερίσματα έχουν ακριβώς ίδιες ζημιές. Όλα, από το υπόγειο μέχρι επάνω. Είναι περίπου 200 διαμερίσματα που είναι καταγεγραμμένα με ζημιές αυτή τη στιγμή, από την πλατεία Κυψέλης διαγωνίως μέχρι και την Ευβοίας, όπου έχει σταματήσει το έργο εδώ και ενάμιση-δύο μήνες», επισημαίνει ο κ. Κουτρουλάρης.
«Σείστηκε ο τόπος ένα βράδυ – Σκάβουν δύο μέτρα κάτω από τα πόδια μας»
Οι κάτοικοι καταγγέλλουν παντελή έλλειψη ενημέρωσης για τις φάσεις της υπόγειας εκσκαφής, παρά το γεγονός ότι οι εργασίες γίνονταν σε απόσταση αναπνοής από τα θεμέλιά τους.
«Είχαν έρθει, είχαν κάνει οπτικό έλεγχο πριν ξεκινήσουν τις εργασίες για να δουν αν υπάρχουν ήδη ρωγμές στα κτίρια. Μετά τοποθέτησαν αισθητήρες για να μπορούν να μετράνε την καθίζηση. Μετά, χωρίς να μας ειδοποιήσουν, ξαφνικά ένα βράδυ άρχισε να σείεται ο τόπος. Κατεβήκαμε στο δεύτερο υπόγειο και το νιώθαμε στα πόδια μας, γιατί πρέπει να έχουν σκάψει γύρω στα δέκα μέτρα και εμάς σκεφτείτε ότι το τελευταίο υπόγειο φτάνει στα οχτώ μέτρα βάθος. Δηλαδή πρέπει να είναι απόσταση δύο-τριών μέτρων από το ταβάνι τους. Το νιώθαμε στα πόδια μας ακριβώς από κάτω και δεν μας είχαν πει καν τι μέρα θα περάσει από κάτω», περιγράφει ο κ. Κουτρουλάρης.
«Αρνούνται να μας δώσουν τα στοιχεία των μετρήσεων»
Όταν οι κάτοικοι άρχισαν να διαμαρτύρονται για τις εμφανείς ζημιές, η αντιμετώπιση που έλαβαν από τους υπευθύνους ήταν αποκαρδιωτική.
«Αφότου εμφανίστηκαν οι ρωγμές, αρχίσαμε να τους καλούμε. Ερχόντουσαν, έκαναν ένα γρήγορο οπτικό έλεγχο και μας λέγανε ότι “εμείς δεν μπορούμε να εγγυηθούμε για τη στατικότητα των κτιρίων, να απευθυνθούμε σε ιδιώτες μηχανικούς”, όπου το κόστος για μια στατική μελέτη είναι στα 30.000 ευρώ. Επίσης, δεν μας δίνουν καθόλου τα δεδομένα από τις μετρήσεις τους, ούτε για την καθίζηση ούτε για το οτιδήποτε. Αρνούνται γιατί λένε ότι είναι για προσωπική τους εταιρική χρήση. Κάναμε αίτημα στην πολεοδομία και ήρθε και μας έχει δώσει μια γνωμάτευση, η οποία επί της ουσίας λέει ότι όντως υπάρχουν ζημιές και ρηγματώσεις, αλλά για τη στατική επάρκεια του κτιρίου θα πρέπει να απευθυνθούμε ιδιωτικά σε μηχανικούς».
Το οικονομικό βάρος μιας τέτοιας μελέτης είναι δυσβάσταχτο για την περιοχή. «Τα δημογραφικά της Κυψέλης είναι άτομα συνταξιούχοι, χαμηλοσυνταξιούχοι, οι οποίοι με το ζόρι μπορούν να καλύψουν τα έξοδα των πολυκατοικιών τους έτσι κι αλλιώς. Δεν ξέρουμε ακριβώς τι θα γίνει και στον πολύ μικρό σεισμό που θα έρθει στο μέλλον, σε δύο-τρία ρίχτερ τι μπορεί να γίνει. Γιατί το κτίριο αυτή τη στιγμή είναι λες και έχει υποστεί ένα μεγάλο σεισμό. Όταν έχεις στα πέντε μέτρα σου να σου σκάβει ο μετροπόντικας από κάτω και να γίνεται καθίζηση σε όλο το έδαφος… Και σκεφτείτε ότι δεν δέχονται καν να κάνουν γεωστατικές μελέτες για να δουν την καταλληλότητα του εδάφους. Δεν δέχονται να κάνουν καμία μελέτη όσο δεν υπάρχει κάποιος να τους αναγκάσει», τονίζει ο κ. Κουτρουλάρης.
Αποκόλληση κτιρίων και ο κίνδυνος νέων κατεδαφίσεων
Οι ζημιές δεν περιορίζονται στο εσωτερικό των διαμερισμάτων, καθώς οι μετατοπίσεις του εδάφους έχουν επηρεάσει τη συνολική δομή της γειτονιάς:
«Οι πόρτες και τα παράθυρα είχαν σκαλώσει όλα, δεν ανοίγανε. Όλη αυτή η ρωγμή είναι επειδή έχει σηκωθεί όλο το έδαφος. Άμα περπατήσεις, θα δεις ότι δεν είναι ισοκατανεμημένο. Δίπλα σε εμάς, ακριβώς εδώ πέρα, θα γίνει η κατεδάφιση όλου αυτού του κτιρίου και θα χτιστεί πολυκατάστημα –αυτός είναι παλιός κινηματογράφος, θα το πάρει μια εταιρεία. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να γίνει αντιστήριξη σε όλο αυτό το κομμάτι για να μην έχουμε ακριβώς αυτό που έγινε στα Πετράλωνα. Και επίσης, προτού ξεκινήσουν οι εργασίες ανέγερσης νέου κτιρίου και κατεδάφισης αυτού, πρέπει να γίνουν μελέτες κατά πόσο το έδαφος μπορεί να υποστεί κατεδάφιση τέτοιου κτιρίου. Δείτε όλη τη ρωγμή που πάει πάνω στις ταράτσες. Υπάρχει αποκόλληση μεταξύ των πολυκατοικιών. Δηλαδή δεν εφάπτονται πλήρως πλέον».
Οι διεκδικήσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο – «Όχι μερεμέτια και μπακαλοδουλειές»
Οι κάτοικοι ξεκαθαρίζουν ότι δεν τάσσονται κατά του έργου, αλλά απαιτούν να διασφαλιστεί η σωματική τους ακεραιότητα:
«Τώρα θα παρουσιάσουμε το ζήτημα στο Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων, όπου ουσιαστικά θα γνωστοποιήσουμε τις απαιτήσεις μας, οι οποίες αφορούν δύο θέματα: την ασφάλεια και μετά την αποκατάσταση. Όταν εννοούμε ασφάλεια, να γίνουν όλες οι γεωστατικές μελέτες, να γίνουν στατικές μελέτες σε όλα τα κτίρια, να επαναπροσδιοριστεί ακριβώς το τι χρειάζεται για να συνεχίσει η επέκταση του μετρό, να γίνουν νέες μελέτες. Γιατί οι άνθρωποι μάλλον είναι ακατάλληλοι και επικίνδυνοι και θα καταστρέψουν τη μισή Αθήνα. Εμείς δεν είμαστε σε καμία περίπτωση ενάντια στο μετρό, γιατί είναι ένα τεράστιο έργο κοινής ωφέλειας, αλλά πρέπει να παραμείνει κοινής ωφέλειας και όχι να βγάλουμε το “κοινής” και να μείνει μόνο το “ωφέλειας”. Σε δεύτερο χρόνο, όταν ξέρουμε ακριβώς σε τι κατάσταση βρίσκονται και τα κτίριά μας και το έδαφος, να αρχίσουν να γίνονται οι αποκαταστάσεις όπως ορίζει η επιστήμη, και όχι να έρθουν εδώ πέρα και απλά να σοβατίσουν όπου βλέπουν μια ρωγμή και μετά από δύο μήνες να εμφανιστούν πάλι. Να μη γίνουν μερεμέτια και μπακαλοδουλειές».
Ο κ. Κουτρουλάρης καταγγέλλει επίσης την προσπάθεια των υπευθύνων να αποποιηθούν τις ευθύνες τους επικαλούμενοι άγνοια για τη γεωλογική φύση της περιοχής:
«Μας λέγανε ότι δεν ξέρανε καν ότι υπήρχαν ρέματα και ποτάμια στην Κυψέλη, το οποίο είναι ψέμα. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην ξέρει ότι η Φωκίωνος ήταν ρεματιά. Θα πρέπει να το αναλάβει η κοινοπραξία, δηλαδή το Ελληνικό Μετρό και ο ΑΒΑΞ, με την επίβλεψη του κράτους, του Υπουργείου Υποδομών… δεν ξέρω ποιος είναι ο αρμόδιος φορέας».
Το χρονικό των καθιζήσεων και το «πάγωμα» του Μετροπόντικα
Τα σοβαρά προβλήματα στη νέα γραμμή 4 (Άλσος Βεΐκου – Γουδή) άρχισαν να έρχονται στο φως από τις αρχές Απριλίου του 2026. Στις 16 Απριλίου, η ανησυχία έγινε απτή πραγματικότητα όταν οι δρόμοι ανάμεσα στην οδό Κυψέλης και την Ευελπίδων πλημμύρισαν ξαφνικά από τόνους τσιμεντολάσπης. Η «Ελληνικό Μετρό» είχε αποδώσει τότε το φαινόμενο στην εκτόξευση ειδικού αφρού «με ελεγχόμενη πίεση» για τη σταθεροποίηση των σαθρών υπερκείμενων εδαφών.
Η απόσταση ανάμεσα στον μελλοντικό σταθμό της Κυψέλης και εκείνον των Δικαστηρίων είναι μόλις 800 μέτρα, διαδρομή που κανονικά καλύπτεται σε δύο μήνες. Ωστόσο, εξαιτίας των καθιζήσεων που ξεπέρασαν τα όρια ασφαλείας, ο μετροπόντικας αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία του κάτω από την οδό Ζακύνθου, περίπου στα μισά της διαδρομής.
Η «Ελληνικό Μετρό» έχει ήδη αναθέσει ειδική μελέτη για να διαπιστωθεί υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να επανεκκινήσει το μηχάνημα. Αυτή η εμπλοκή προσθέτει νέα καθυστέρηση στο έργο.
