Ποιοι συνταξιούχοι πάνε ταμείο: Οι 6 κατηγορίες και τα ποσά των αναδρομικών

Το τοπίο γύρω από τις επιστροφές ποσών, τις διορθώσεις σφαλμάτων και τις κρατήσεις για χιλιάδες συνταξιούχους διαμορφώνεται πλέον συγκεκριμένα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ηλίας Γεωργάκης στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, οι δικαιούχοι χωρίζονται σε έξι βασικές κατηγορίες που οδηγούνται στο ταμείο ή έχουν ήδη αρχίσει να εισπράττουν. Την ίδια στιγμή, το ενδιαφέρον στρέφεται και στο φορολογικό μέτωπο, καθώς τρέχουν αυστηρές προθεσμίες για όσους έλαβαν αναδρομικά και καλούνται τώρα να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους με την εφορία.

1. Οι 370.000 της δικαστικής διεκδίκησης (Το 11μηνο)

Συνταξιούχοι που δικαιώνονται με μαζικές αποφάσεις των πρωτοδικείων για επιστροφές περικοπών 11 μηνών στις επικουρικές τους συντάξεις και στα δώρα των επικουρικών αλλά και των κύριων συντάξεων. Τα ποσά που τους επιστρέφονται είναι με τόκους ως και 7 ετών και φτάνουν ως 7.485 ευρώ.

Η κατηγορία αυτή είναι η πολυπληθέστερη, καθώς απαριθμεί 370.000 συνταξιούχους που έχουν προσφύγει στα δικαστήρια. Πάντως στον αστερισμό της ταλαιπωρίας κινούνται οι 370.000 συνταξιούχοι (ή οι κληρονόμοι τους) όσον αφορά την πληρωμή από τον ΕΦΚΑ των αναδρομικών του 11μήνου. Πρόκειται για συνταξιούχους που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη και κερδίζουν στα πρωτοδικεία αφού ο ΕΦΚΑ δεν ασκεί εφέσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με τους δικηγόρους που ασχολούνται με τις εν λόγω υποθέσεις, μόνο 20.000 δικαιούχοι έχουν λάβει τα ποσά, καθώς σημειώνονται μεγάλες καθυστερήσεις στην εκδίκαση των υποθέσεων.

Επισημαίνεται ότι τα αναδρομικά του 11μήνου (η επιστροφή αφορά το χρονικό διάστημα από 11 Ιουνίου 2015 έως 12 Μαΐου 2016) καταβάλλονται με τόκο 6% και αφορούν αποκλειστικά και μόνο τους 370.000 συνταξιούχους οι οποίοι προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη αψηφώντας τις νουθεσίες των κυβερνητικών στελεχών που τους έλεγαν (π.χ. ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας) ότι δεν χρειάζεται να ταλαιπωρούνται στα δικαστήρια. Ηρθε στη συνέχεια διάταξη νόμου επί υπουργίας Γιάννη Βρούτση που όρισε ότι μετά το 2020 χάνεται το δικαίωμα προσφυγής.

Με τη γνωστή και καθοριστική απόφαση του ΑΕΔ μένουν εκτός διεκδικήσεων οριστικά συνταξιούχοι που δεν κατέθεσαν προσφυγές.

Οι 6 κρατήσεις στα αναδρομικά του 11μήνου:

1. Κράτηση για ασθένεια ύψους 6% στο ποσό των αναδρομικών, χωρίς τους τόκους.
2. Αυτοτελής φορολόγηση στην πηγή 20% επί των αναδρομικών μετά την αφαίρεση της εισφοράς ασθένειας.
3. Φόρος 15% επί των τόκων.
4. Χαρτόσημο 3% στο σύνολο των τόκων.
5. Χαρτόσημο υπέρ ΟΓΑ ύψους 0,6% επίσης επί των τόκων.
6. Φορολόγηση των αναδρομικών για το έτος που αναλογούν (με την απαιτούμενη τροποποιητική φορολογική δήλωση), αλλά με τους ισχύοντες σήμερα φορολογικούς συντελεστές (20% και άνω).

2. Εκκρεμότητες επανυπολογισμού (Νόμοι Κατρούγκαλου & Βρούτση)

Συνταξιούχοι που έχουν σε εκκρεμότητα τον επανυπολογισμό της κύριας σύνταξης, καθώς και συνταξιούχοι στους οποίους έγινε ο επανυπολογισμός, πληρώθηκε η αύξηση, αλλά εκκρεμεί η καταβολή των αναδρομικών αυξήσεων. Τα ποσά που δικαιούνται οι συνταξιούχοι από τους επανυπολογισμούς που δεν έχουν ολοκληρωθεί φτάνουν ως και τα 12.000 ευρώ. Οι πληρωμές γίνονται σταδιακά και περίπου 12.000 συνταξιούχοι έχουν ήδη πληρωθεί, ενώ ο συνολικός αριθμός των δικαιούχων αναμένεται να προσεγγίσει τις 39.000, καθώς συνεχίζονται η επεξεργασία φακέλων και η εκκαθάριση εκκρεμοτήτων.

Ο επανυπολογισμός αφορά συνταξιούχους που αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016, όταν οι συντάξεις υπολογίστηκαν με τον νόμο Κατρούγκαλου (4387/2016). Με τον μεταγενέστερο νόμο Βρούτση αυξήθηκαν τα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους έχουν 30 και πλέον έτη ασφάλισης. Ετσι, ο ΕΦΚΑ προχωρά σε διορθώσεις συντάξεων, ενσωματώνοντας τα νέα ποσοστά και καταβάλλοντας τις αντίστοιχες αυξήσεις μαζί με τα αναδρομικά από το 2019. Τα λάθη εντοπίζονται κυρίως σε στοιχεία που αφορούν τον χρόνο ασφάλισης ή τις συντάξιμες αποδοχές, τα οποία δεν είχαν καταγραφεί σωστά στις αρχικές αποφάσεις.

3. Συνταξιούχοι με παράλληλη ασφάλιση

Μετά τον επανέλεγχο, ο ΕΦΚΑ προχώρησε σε διορθώσεις και συνεχίζει την καταβολή των αναδρομικών διαφορών. Μία ακόμη κατηγορία αφορά συνταξιούχους με παράλληλη ασφάλιση σε δύο Ταμεία έως το 2016. Σε αρκετές περιπτώσεις, κατά την απονομή της σύνταξης καταβλήθηκε μόνο το βασικό ποσό, χωρίς την προσαύξηση που προκύπτει από τις εισφορές στο δεύτερο Ταμείο. Η προσαύξηση αυτή μπορεί να φτάσει έως και τα 400 ευρώ τον μήνα.

4. Εργαζόμενοι συνταξιούχοι (Προσμέτρηση ενσήμων)

Πληρωμές αναδρομικών για εργαζόμενους συνταξιούχους ξεκίνησε και συνεχίζει σταδιακά ο ΕΦΚΑ με ποσά που φτάνουν κατά μέσο όρο 2.500 ευρώ και προέρχονται από την προσμέτρηση ενσήμων, στη σύνταξή τους για το διάστημα που συνέχισαν να απασχολούνται. Για κάθε έτος απασχόλησης οι συνταξιούχοι έχουν προσαύξηση στη σύνταξη με συντελεστή αναπλήρωσης 0,77%.

Στη λίστα των δικαιούχων είναι συνολικά 25.000 συνταξιούχοι οι οποίοι συνέχισαν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότησή τους και στη συνέχεια διέκοψαν την απασχόλησή τους, θεμελιώνοντας δικαίωμα για προσαύξηση σύνταξης. Τα αναδρομικά που καταβάλλει ο ΕΦΚΑ αφορούν τους παλαιότερους εργαζόμενους συνταξιούχους που συνέχισαν να απασχολούνται ως και 7 χρόνια μετά τη συνταξιοδότηση κερδίζοντας αυξήσεις πάνω από 130 ευρώ τον μήνα στις συντάξεις τους. Για κάθε έτος απασχόλησης οι συνταξιούχοι έχουν προσαύξηση στη σύνταξη που υπολογίζεται με συντελεστή αναπλήρωσης 0,77% επί του μισθού εργασίας.

Αν έχουν απασχόληση ως ελεύθεροι επαγγελματίες, λαμβάνονται υπόψη οι μηνιαίες εισφορές σύνταξης μετατρεπόμενες σε μισθό διά του 0,20%.

5. Απόστρατοι και αναπηρικές συντάξεις ενόπλων δυνάμεων

Απόστρατοι – επιστροφές κρατήσεων. Στη συγκεκριμένη κατηγορία εντάσσονται απόστρατοι και χήρες αποστράτων που λαμβάνουν μέρισμα από τα Μετοχικά Ταμεία των Ενόπλων Δυνάμεων. Τα αναδρομικά προκύπτουν από την επιστροφή κρατήσεων που είχαν επιβληθεί με βάση τον Νόμο 4093/2012. Μετά τη μείωση της σχετικής κράτησης από το 2023, προέκυψαν επιστροφές για προηγούμενο διάστημα, καθώς η παρακράτηση υπολογιζόταν στο άθροισμα σύνταξης και μερίσματος. Ηδη έχουν καταβληθεί ποσά σε 2.972 δικαιούχους, τα οποία φτάνουν έως και τα 4.360 ευρώ για περίοδο περίπου 27 μηνών.

Απόστρατοι με αναπηρία (νέες αυξήσεις). Ενεργοποιείται και νέα δέσμη αυξήσεων για περίπου 5.500 συνταξιούχους με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, οι οποίοι κρίθηκαν ανίκανοι προς εργασία λόγω υπηρεσιακών περιστατικών. Οι συντάξεις τους συνδέονται με τις αποδοχές των εν ενεργεία στελεχών και αυξάνονται κάθε φορά που μεταβάλλονται τα μισθολογικά δεδομένα. Με βάση τις νέες ρυθμίσεις, προβλέπεται αύξηση περίπου 100 ευρώ μηνιαίως, η οποία θα καταβληθεί με αναδρομική ισχύ από τον Οκτώβριο του 2025, μαζί με τα αντίστοιχα αναδρομικά ποσά.

6. Συνταξιούχοι δημοσίου (Εισφορά αλληλεγγύης – ΕΑΣ)

Συνταξιούχοι του Δημοσίου που δικαιώνονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο για την επιστροφή κρατήσεων από την Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ), που κρίθηκε παράνομη για το διάστημα Φεβρουαρίου 2017 – Δεκεμβρίου 2018. Τα ποσά επιστροφής είναι κατά μέσο όρο 2.600 ευρώ, αλλά σε συνταξιούχους ειδικών μισθολογίων φτάνουν ως 8.500 ευρώ.

Φορολογικός οδηγός για τα αναδρομικά

Την ίδια ώρα, οι φορολογούμενοι που έλαβαν αναδρομικά εντός του 2025 οφείλουν να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 για τα έτη στα οποία ανάγονται τα ποσά αυτά. Ο φόρος που θα προκύψει πρέπει να εξοφληθεί εφάπαξ έως τις 31 Ιανουαρίου 2027, χωρίς δυνατότητα τμηματικής καταβολής, ενώ οι συνταξιούχοι μπορούν να εντάξουν τον οφειλόμενο φόρο σε έως 48 έντοκες μηνιαίες δόσεις μέσω αίτησης στην ΑΑΔΕ.

Οι τροποποιητικές δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά για κάθε έτος που αφορούν τα αναδρομικά, με προσυμπληρωμένους τους σχετικούς κωδικούς.

Τυχόν τροποποιήσεις άλλων κωδικών απαιτούν ξεχωριστή τροποποιητική δήλωση, ανεξάρτητα από τη δήλωση αναδρομικών.