Ριζικές αλλαγές στη μεταναστευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης φέρνει ο νέος κανονισμός για τις απελάσεις. Όπως αναφέρει επιτρέπει τις έρευνες σε κατοικίες, παρατείνει τη διάρκεια κράτησης και ανοίγει τον δρόμο για τη λειτουργία κέντρων επιστροφής εκτός ευρωπαϊκού εδάφους.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, οι πολιτικοί της ΕΕ έχουν υποσχεθεί να αυξήσουν τις απελάσεις μεταναστών, στο πλαίσιο ενός νέου νόμου που, σύμφωνα με τους επικριτές, ουσιαστικά μοιάζει να ακολουθεί τα στοιχεία της σκληρής καταστολής της μετανάστευσης από την κυβέρνηση Τραμπ.
Ολοκληρώνοντας ένα βασικό στοιχείο του αναθεωρημένου συστήματος ασύλου και μετανάστευσης της ΕΕ, οι πολιτικοί συμφώνησαν σε έναν κανονισμό που θα επιτρέπει στις εθνικές αρχές να πραγματοποιούν εφόδους σε οικίες για την εκτέλεση διαταγών απέλασης.
Όσοι δεν συνεργάζονται θα πηγαίνουν φυλακή μέχρι και δύο χρόνια
Τα άτομα που αντιμετωπίζουν διαταγή απέλασης και θεωρούνται μη συνεργάσιμα ή ότι ενέχουν κίνδυνο διαφυγής θα μπορούν να κρατούνται υπό κράτηση για διάστημα έως δύο ετών, το οποίο μπορεί να παραταθεί έως 30 μήνες, σε σύγκριση με την περίοδο κράτησης 18 μηνών που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία. Όσοι αρνούνται να συμμορφωθούν με διαταγή απέλασης ενδέχεται να υποστούν περικοπή των επιδομάτων ή άλλων παροχών.
Ο κανονισμός θα επιτρέψει επίσης τη δημιουργία υπεράκτιων κέντρων επιστροφής, κέντρων εκτός της ΕΕ όπου θα κρατούνται άτομα χωρίς έγγραφα για αόριστο χρονικό διάστημα, εν αναμονή της επιστροφής τους στη χώρα καταγωγής τους.
Προσεχώς η δημιουργία κέντρων επαναπροώθησηςς
Αρκετές χώρες της ΕΕ βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με χώρες, κυρίως της Αφρικής, για τη δημιουργία κέντρων επαναπροώθησης, αν και δεν έχουν ανακοινωθεί συμφωνίες.
Το κείμενο που συμφωνήθηκε τη Δευτέρα στο πλαίσιο τριμερών συνομιλιών μεταξύ των κύριων θεσμικών οργάνων της ΕΕ – του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – θα επιτρέπει την έρευνα των κατοικιών των ατόμων «ή άλλων σχετικών χώρων» και την κατάσχεση προσωπικών αντικειμένων, προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με μια απόφαση απέλασης.
Η κράτηση θα επιτρέπεται για ασυνόδευτους ανηλίκους και οικογένειες με παιδιά, «ως μέτρο έσχατης ανάγκης» και «για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα, λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού», ανέφερε δελτίο τύπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Τα άτομα που θεωρούνται κίνδυνος για την ασφάλεια ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ισόβια απαγόρευση εισόδου στην ΕΕ, σε σύγκριση με την ισχύουσα μέγιστη απαγόρευση 10 ετών.
Οι επικρίσεις και οι συγκρίσεις με την ICE – Χαιρετίζουν τον νόμο αξιωματούχοι της ΕΕ
Η ΕΕ ελπίζει ότι τα μέτρα θα αυξήσουν τις απελάσεις ατόμων στα οποία έχει αρνηθεί το δικαίωμα ασύλου, εκείνων που έχουν παραμείνει στη χώρα μετά τη λήξη της βίζας τους ή δεν έχουν δικαιώματα διαμονής. Επί του παρόντος, μόνο περίπου το 20% των ατόμων που δεν έχουν δικαίωμα διαμονής στην ΕΕ επιστρέφουν επιτυχώς στις χώρες καταγωγής τους.
Αξιωματούχοι της ΕΕ χαιρέτισαν τον νόμο ως ένα σημαντικό βήμα στη διαχείριση της μετανάστευσης από την Ένωση. «Με τους νέους κανόνες, έχουμε μεγαλύτερο έλεγχο στο ποιος μπορεί να έρθει στην ΕΕ, ποιος μπορεί να παραμείνει και ποιος πρέπει να φύγει», δήλωσε ο Μάγκνους Μπρούνερ, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τη μετανάστευση, ο οποίος συνέταξε τις αρχικές προτάσεις.
Οι επικριτές κατηγόρησαν την ΕΕ ότι αντιγράφει τις πρακτικές της Αμερικανικής Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE), η οποία υπό τη δεύτερη προεδρία Τραμπ έχει ξεκινήσει μια σκληρή και βίαιη εκστρατεία καταστολής εναντίον των μεταναστών χωρίς χαρτιά.
Η Μελίσα Καμάρα, ευρωβουλευτής των Πρασίνων, δήλωσε ότι το κείμενο «αποδυναμώνει τα διαδικαστικά δικαιώματα, παρατείνει τη διάρκεια της κράτησης και επικυρώνει τις πρακτικές της ICE, επιτρέποντας στις αρχές να διενεργούν εφόδους σε οικίες».
Η συμφωνία κατέστη δυνατή αφού το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) ψήφισε μαζί με ακροδεξιές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Μάρτιο για να προωθήσει αυστηρότερα μέτρα σχετικά με την επιστροφή ατόμων χωρίς έγγραφα. Πριν το Κοινοβούλιο μετακινηθεί προς τα δεξιά στις ευρωπαϊκές εκλογές του 2024, λειτουργούσε παραδοσιακά ως φρένο στις πιο σκληρές τάσεις των κρατών μελών της ΕΕ.
Χαιρετίζοντας τη συμφωνία, η Regina Doherty, βουλευτής του ΕΛΚ από την Ιρλανδία, δήλωσε: «Αυτή η συμφωνία δεν αφορά άτομα που έχουν έρθει στην Ευρώπη νόμιμα, εκείνους που εργάζονται, σπουδάζουν ή συνεισφέρουν στις κοινότητές μας, ούτε αφορά άτομα στα οποία έχει χορηγηθεί διεθνής προστασία. Αφορά τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος για την αντιμετώπιση περιπτώσεων όπου ένα άτομο έχει περάσει από τη νομική διαδικασία και έχει διαπιστωθεί ότι δεν έχει το δικαίωμα να παραμείνει».
Είπε ότι υπάρχει «υπερβολική παραπληροφόρηση» σχετικά με τη μετανάστευση, με πολύπλοκα ζητήματα να περιορίζονται «σε συνθήματα, οργή και ψευδείς ισχυρισμούς».
Οι αντιδράσεις οργανώσεων και το επόμενο βήμα
Η Σίλβια Κάρτα, υπεύθυνη για θέματα υπεράσπισης στην «Πλατφόρμα Συνεργασίας για τους Μετανάστες χωρίς Έγγραφα» με έδρα τις Βρυξέλλες, δήλωσε ότι ο νόμος θα «εκθέσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους σε κίνδυνο και βία – από τον εγκλεισμό ατόμων σε κέντρα κράτησης μεταναστών για διάστημα έως και 30 μηνών έως τη διάλυση οικογενειών και την απέλαση ανθρώπων σε χώρες που δεν γνωρίζουν καν».
«Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, βλέπουμε τη βία και τον φόβο που δημιουργεί η βίαιη επιβολή της μεταναστευτικής νομοθεσίας από την ICE. Η Ευρώπη θα πρέπει να αντλεί διδάγματα από τις βλάβες αυτού του μοντέλου, και όχι να δημιουργεί τη δική της εκδοχή του», πρόσθεσε.
Ο νόμος για τις επιστροφές, ο οποίος θα εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο της ΕΕ, ολοκληρώνει μια μακρά αναθεώρηση των διαδικασιών ασύλου και μετανάστευσης, η οποία ξεκίνησε το 2020 σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί η επανάληψη της μεταναστευτικής κρίσης του 2015, όταν 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι – πολλοί από τη Συρία και το Αφγανιστάν που μαστίζονταν από τον πόλεμο – αναζήτησαν καταφύγιο στην Ευρώπη.
