Με την εγγραφή δέκα νέων στοιχείων και μίας Καλής Πρακτικής ενισχύεται το Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και η αρμόδια Εθνική Επιστημονική Επιτροπή ολοκλήρωσαν τη διαδικασία επιλογής, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό εγγραφών στο Ευρετήριο σε 174. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο εφαρμογής της Σύμβασης της UNESCO (2003), την οποία η Ελλάδα υλοποιεί από το 2006.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά αποτελεί τη ζωντανή μνήμη και την ταυτότητα του λαού μας, μεταφέροντας από γενιά σε γενιά τις αξίες, τις τεχνικές και τις παραδόσεις που μας διαμορφώνουν. Με την ένταξη δέκα νέων στοιχείων και μίας Καλής Πρακτικής στο Εθνικό Ευρετήριο, επιβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας για τη διαφύλαξη και την ανάδειξη αυτού του ανεκτίμητου πλούτου. Κάθε νέα εγγραφή αναδεικνύει τη μοναδική πολυμορφία του λαϊκού μας πολιτισμού και τη δύναμη της ανθρώπινης δημιουργικότητας να προσαρμόζεται στο σήμερα χωρίς να αλλοιώνεται. Η προστασία των παραδόσεων είναι πράξη ευθύνης διασφαλίζοντας ότι οι πολύτιμες γνώσεις και οι κοινωνικές πρακτικές του παρελθόντος θα παραδοθούν αλώβητες στις επόμενες γενιές, αποτελώντας εφαλτήριο για τη νέα δημιουργία. Ενισχύοντας τους δεσμούς μας με την τοπική ιστορία, καθιστούμε την πολιτιστική μας κληρονομιά έναν ζωντανό και κοινόχρηστο πόρο, προσβάσιμο σε όλους».
Τα νέα στοιχεία του Εθνικού Ευρετηρίου
Ανάμεσα στις νέες εγγραφές περιλαμβάνεται το έθιμο «Της Μπάμπως η μέρα» στη Λιβαδιά Σερρών, μια γιορτή αφιερωμένη στην «μπάμπω», την ηλικιωμένη γυναίκα του χωριού, προς τιμήν της οποίας τελούνται τελετουργικές πράξεις και γλέντι.
Το Έθιμο του Καλού Καιρού στην Αλαγονία Μεσσηνίας σηματοδοτεί το τέλος του καλοκαιριού, με φωτιές, ευχές του ιερέα και κοινό γλέντι που διαρκεί μέχρι το πρωί.
Στη Λευκοπηγή Κοζάνης, ο εορτασμός «Τ’ Αϊ Γιαννιού» συνδυάζει εκκλησιαστικά και κοσμικά δρώμενα με πρωταγωνιστές τα νεόνυμφα ζευγάρια της κοινότητας.
Η Καπετανία της Σερίφου αποτελεί αποκριάτικο έθιμο με δύο ομάδες νέων που ανταλλάσσουν «κοτσάκια» και συμμετέχουν σε «ψευτοπόλεμο», καταλήγοντας σε κοινό γλέντι.
Η Τσακώνικη Υφαντική σε όρθιο αργαλειό παραμένει ζωντανή στο Λεωνίδιο, τον Τυρό και τα Μέλανα, όπου συνεχίζεται η μετάδοση της τέχνης μέσω βιωματικής μάθησης.
Η Αθανατοδαντέλα της Κεφαλονιάς, φτιαγμένη από ίνες του φυτού Αθάνατος, ξεχωρίζει για την ιδιαίτερη τεχνική και την απαιτητική διαδικασία παραγωγής της.
Στη Χώρα Κύθνου, η Κούνια της Λαμπρής είναι πασχαλινό έθιμο με τραγούδια, παραδοσιακές φορεσιές και συμμετοχή όλης της κοινότητας σε γλέντι και χορό.
Η Λευκαδίτικη Υφαντική Τέχνη παράγει υφαντά ρούχων και οικιακής χρήσης στον στενό αργαλειό της Λευκάδας, με ιδιαίτερες τεχνικές και σχέδια.
Τα Λαϊκά παραμύθια του Αρχάγγελου Ρόδου συνεχίζουν να αφηγούνται οι κάτοικοι στο τοπικό ιδίωμα, διατηρώντας ζωντανή την προφορική παράδοση της περιοχής.
Το Τυρί Τρίμμα της Κύθνου, γνωστό από την αρχαιότητα ως «Κύθνιος τυρός», παραμένει χαρακτηριστικό τοπικό προϊόν με παραδοσιακή μέθοδο παρασκευής.
Η Καλή Πρακτική: Το Πολιτισμικό Σχολειό
Ως Καλή Πρακτική αναγνωρίστηκε το Πολιτισμικό Σχολειό, που ιδρύθηκε το 2017 στη Χαλκίδα από τους εκπαιδευτικούς Δημήτρη Λιανοστάθη και Ιωάννα Χαλεπά. Λειτουργεί κάθε Ιούλιο επί τρεις εβδομάδες, φιλοξενώντας μαθητές σχολικής ηλικίας.
Το πρόγραμμα αξιοποιεί στοιχεία πολιτισμού και παράδοσης σε συνδυασμό με νέες τεχνολογίες, προσφέροντας δραστηριότητες όπως λαϊκά παραμύθια, μουσικοκινητική αγωγή, θεατρικούς αυτοσχεδιασμούς, δημιουργική γραφή και μαγειρική. Μέσα από αυτές, αναδεικνύεται η αμφίδρομη σχέση πολιτισμού και εκπαίδευσης.
