Οι μαζικές κινητοποιήσεις με αίτημα την παραίτηση του προέδρου Ροδρίγο Πας κλιμακώθηκαν τη Δευτέρα στη βολιβιανή πρωτεύουσα Λα Πας, όπου σημειώθηκαν βίαιες συγκρούσεις ανάμεσα σε αστυνομικούς και διαδηλωτές. Η πόλη παραμένει αποκομμένη από την υπόλοιπη χώρα, καθώς δεκάδες μπλόκα εξακολουθούν να αποκλείουν τους βασικούς οδικούς άξονες.
Προτού συμπληρώσει έξι μήνες στην εξουσία, ο κεντροδεξιός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη πίεση από αγρότες, εργάτες, εργαζόμενους στα ορυχεία, εκπαιδευτικούς και μεταφορείς. Οι κοινωνικές ομάδες διαμαρτύρονται για τις συνέπειες της χειρότερης οικονομικής κρίσης που πλήττει τη Βολιβία εδώ και τέσσερις δεκαετίες.
Διαδηλωτές, οπλισμένοι με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, ρόπαλα και πέτρες, προσπάθησαν να εισέλθουν στην πλατεία Μουρίγιο, όπου στεγάζεται η προεδρία, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο. Εκατοντάδες αστυνομικοί των δυνάμεων καταστολής απώθησαν το πλήθος κάνοντας εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων.
«Θέλουμε να παραιτηθεί επειδή είναι ανίκανος. Η Βολιβία ζει στιγμή χάους», δήλωσε στο AFP ο Ιβάν Αλαρκόν, αγρότης και αυτόχθονας της φυλής Αϊμάρα, 60 ετών, αναφερόμενος στον πρόεδρο Πας.
Η εισαγγελία διέταξε τη σύλληψη του Μάριο Αργόγιο, κορυφαίου στελέχους της μεγαλύτερης συνδικαλιστικής οργάνωσης και εκ των ηγετών των κινητοποιήσεων. Κατηγορείται για «δημόσια διέγερση στη διάπραξη ποινικών αδικημάτων» και «τρομοκρατία».
Ομάδα διαδηλωτών λεηλάτησε γραφείο του κτηματολογίου, αφαιρώντας εξοπλισμό και έπιπλα, σύμφωνα με οπτικό υλικό που δημοσιοποιήθηκε από τις αρχές. Ωστόσο, το απόγευμα της Δευτέρας η κατάσταση φάνηκε να εξομαλύνεται.
Οι αρχές δεν ανακοίνωσαν επίσημα αριθμό προσαγωγών. Το τηλεοπτικό δίκτυο Unitel μετέδωσε ότι έγιναν πάνω από εκατό συλλήψεις, ενώ το Γαλλικό Πρακτορείο ανέφερε τουλάχιστον δύο τραυματισμούς.
Κατηγορίες και πολιτικές εντάσεις
Η κυβέρνηση Πας κατηγόρησε τον σοσιαλιστή πρώην πρόεδρο Έβο Μοράλες (2006-2019), σε βάρος του οποίου εκκρεμεί ένταλμα σύλληψης για υπόθεση φερόμενης εμπορίας ανήλικης, ότι βρίσκεται πίσω από τις ταραχές. Ο υπουργός Οικονομίας Χοσέ Γκαμπριέλ Εσπινόσα δήλωσε στο Πρώτο Κανάλι πως οι διαδηλώσεις «εργαλειοποιούνται» από τον άλλοτε ηγέτη των παραγωγών κόκας, ο οποίος επιδιώκει να επιστρέψει «στην εξουσία».
Υποστηρικτές του κ. Μοράλες έφτασαν στη Λα Πας ύστερα από επταήμερη πορεία από τον νομό Ορούρο, απαιτώντας την αποχώρηση του προέδρου Πας. Κάποιοι εκφράζουν φόβους ότι ο πρώην πρόεδρος, ο πρώτος αυτόχθονας που εξελέγη ποτέ στο ανώτατο αξίωμα, ενδέχεται να συλληφθεί σύντομα. Από το 2024, ζει αποσυρμένος στην Τσαπάρε, πολιτικό του προπύργιο.
Ο Μοράλες εξέφρασε μέσω X την αλληλεγγύη του στους διαδηλωτές, υποστηρίζοντας ότι ο Μάριο Αργόγιο και άλλοι συνδικαλιστές ηγέτες είναι θύματα «βάρβαρου διωγμού».
Αποκλεισμοί και οικονομική ασφυξία
Οι κινητοποιήσεις συνοδεύονται από πολυήμερους αποκλεισμούς δρόμων, που έχουν παραλύσει τη Λα Πας. Η δημόσια επιχείρηση Administradora Boliviana de Carreteras (ABC) κατέγραψε το βράδυ της Δευτέρας 32 ενεργά μπλόκα σε όλη τη χώρα.
Το Σάββατο, αστυνομικοί και στρατιώτες κατάφεραν προσωρινά να ανοίξουν ορισμένους δρόμους προς την πρωτεύουσα, όμως οι διαδηλωτές ανέκτησαν γρήγορα τον έλεγχο των σημείων. Ο υφυπουργός Εσωτερικών και Αστυνομίας Ερνάν Παρέδες ανέφερε ότι ένας διαδηλωτής έχασε τη ζωή του πέφτοντας σε τάφρο.
Ο παρατεταμένος αποκλεισμός έχει προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις σε καύσιμα, τρόφιμα και φάρμακα. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα επιχειρήσει ξανά να ανοίξει «ανθρωπιστικό διάδρομο» διάρκειας έξι ωρών για την τροφοδοσία της πόλης.
Ήδη από την περασμένη εβδομάδα, η Λα Πας συγκλονίζεται από διαδηλώσεις με φόντο τον υψηλό πληθωρισμό και τις ελλείψεις καυσίμων. Η Βολιβία αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη οικονομική κρίση από τη δεκαετία του 1980, με τον πληθωρισμό να φτάνει τον Απρίλιο το 14%. Η κυβέρνηση αποδίδει την κρίση στην πολιτική επιδότησης των καυσίμων, που εξάντλησε τα αποθέματα δολαρίων, και στην κατάργηση των επιδοτήσεων τον Δ
