Έξυπνα γυαλιά και τεχνολογία επαυξημένης πραγματικότητας επιστρέφουν δυναμικά στη διεθνή αγορά, ωστόσο οι κοινωνικές αντιδράσεις θυμίζουν την αποτυχία του Google Glass το 2013. Τότε, η προσπάθεια της Google να διαθέσει γυαλιά με ενσωματωμένη κάμερα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και ανησυχίες για την ιδιωτικότητα, με τους χρήστες να χαρακτηρίζονται ειρωνικά ως “Glassholes”.
Η επιστροφή των smart glasses
Δεκατρία χρόνια μετά, νέοι κατασκευαστές επιχειρούν ξανά να κατακτήσουν την αγορά. Ο επικεφαλής της Meta, Marc Zuckerberg, βλέπει στα έξυπνα γυαλιά μια μεγάλη επιχειρηματική ευκαιρία. Σε συνεργασία με τη Ray-Ban, η εταιρεία έχει ήδη κυκλοφορήσει τρία μοντέλα που συνδυάζουν στυλ και τεχνολογία.
Παρότι έχουν πουληθεί εκατομμύρια τεμάχια παγκοσμίως και εταιρείες όπως η Xiaomi και η Huawei ακολουθούν τον ίδιο δρόμο, ο μαζικός αντίκτυπος παραμένει περιορισμένος. Οι επιφυλάξεις γύρω από την προστασία της ιδιωτικότητας εξακολουθούν να κυριαρχούν.
Ανησυχίες για κρυφές βιντεοσκοπήσεις
Η δυνατότητα λήψης βίντεο προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις. Σύμφωνα με έρευνα για λογαριασμό του SWR, η πλειονότητα των πολιτών θεωρεί σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα το ενδεχόμενο κρυφής καταγραφής ανθρώπων σε ιδιωτικές στιγμές, με κίνδυνο κατάχρησης του υλικού.
Αν και τα γυαλιά διαθέτουν φωτεινή ένδειξη κατά τη διάρκεια λήψης, στο διαδίκτυο κυκλοφορούν ήδη οδηγίες για το πώς μπορεί να αποκρυφτεί το φωτάκι ειδοποίησης. Ορισμένοι influencers φαίνεται να χρησιμοποιούν τη λειτουργία αυτή για να καταγράφουν γυναίκες χωρίς συναίνεση, προκαλώντας έντονη κοινωνική κατακραυγή.
Δημόσια έκθεση και διαδικτυακή κακοποίηση
Το ερευνητικό τμήμα του SWR κατέγραψε μαρτυρίες γυναικών που υπήρξαν θύματα τέτοιων περιστατικών. Περιγράφουν μυστικές λήψεις σε δημόσιους χώρους, όπως παραλίες ή το Oktoberfest του Μονάχου, όπου η αίσθηση ασφάλειας εξαφανίζεται.
Οι μάρτυρες υποστηρίζουν ότι τέτοιες συσκευές μπορούν να χρησιμοποιηθούν παντού — ακόμη και σε σάουνες ή αποδυτήρια. Τα σχετικά βίντεο συχνά διαρρέουν στα κοινωνικά δίκτυα, προκαλώντας περαιτέρω διασυρμό και ψυχολογική πίεση στα θύματα.
Κίνδυνος παρακολούθησης στον χώρο εργασίας
Η χρήση έξυπνων γυαλιών εγείρει και ζητήματα στον εργασιακό χώρο. Προϊστάμενοι ή συνάδελφοι θα μπορούσαν να τα αξιοποιήσουν για να παρακολουθούν ή να καταγράφουν άλλους εργαζομένους χωρίς γνώση ή συναίνεση.
Ακόμη και όταν η κάμερα δεν είναι ενεργή, η παρουσία της δημιουργεί ένα διαρκές αίσθημα επιτήρησης, επηρεάζοντας την εμπιστοσύνη και το εργασιακό κλίμα.
Νομικά κενά και ελλιπής προστασία
Οι κρυφές βιντεοσκοπήσεις βρίσκονται σήμερα σε μια νομική γκρίζα ζώνη. Μέχρι πρόσφατα η λήψη βίντεο ήταν εμφανής, όμως οι νέες συσκευές ανατρέπουν τα δεδομένα, καθώς πλέον δεν απαιτείται κινητό για την καταγραφή εικόνων.
Δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς κανονισμοί για τη χρήση smart glasses στον χώρο εργασίας, ούτε ειδικές προβλέψεις για ευαίσθητους χώρους όπως σάουνες ή αποδυτήρια, γεγονός που αφήνει περιθώρια καταχρήσεων.
Πρωτοβουλία της Υπουργού Δικαιοσύνης
Η Υπουργός Δικαιοσύνης Stefanie Hubig (SPD) παρουσίασε πρόσφατα νομοσχέδιο κατά της ψηφιακής βίας, το οποίο προβλέπει νέες ποινικές διατάξεις για την παραβίαση της ιδιωτικής ζωής μέσω φωτογραφιών ή βίντεο.
Ωστόσο, η νομικός Indra Spiecker, επικεφαλής του Τμήματος Δικαίου της Ψηφιοποίησης στο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, εκφράζει επιφυλάξεις. Θεωρεί ότι η αναφορά σε “σεξουαλικά προσδιορισμένες” λήψεις είναι ασαφής και μπορεί να οδηγήσει σε παρερμηνείες, όπως σε βίντεο από παραλίες ή πισίνες.
Θα έχει η Meta την τύχη της Google;
Η απάντηση ενδέχεται να δοθεί όχι μέσω της νομοθεσίας, αλλά από την ίδια την κοινωνία. Η περίπτωση της Collien Fernandes δείχνει ότι η κοινή γνώμη αντιδρά πλέον δυναμικά απέναντι στη σεξουαλική παρενόχληση και τη διαδικτυακή βία.
Αν η κοινωνική πίεση στραφεί και κατά των χρηστών έξυπνων γυαλιών, δεν αποκλείεται η Meta να αναγκαστεί να εγκαταλείψει το εγχείρημά της — όπως συνέβη παλαιότερα με τη Google.
