Σε μια λαμπερή τελετή στην Εθνική Συνέλευση της Γαλλίας, παρουσία βραβευμένων με Νόμπελ, πρώην υπουργών, βουλευτών, επιστημόνων και ακαδημαϊκών, όλα τα βλέμματα στράφηκαν σε έναν άγνωστο μέχρι τότε καθηγητή λογοτεχνίας.

Ο Florent Montaclair, τότε 46 ετών, με αραιά μαλλιά και γυαλιά, φορώντας ένα κοστούμι που δεν του ταίριαζε και ροζ πουκάμισο, παρέλαβε το 2016 το Χρυσό Μετάλλιο Φιλολογίας από τη Διεθνή Εταιρεία Φιλολογίας. Ήταν ο πρώτος Γάλλος που τιμήθηκε με το μετάλλιο, το οποίο είχε απονεμηθεί προηγουμένως στον Ιταλό συγγραφέα και γλωσσολόγο Ουμπέρτο ​​Έκο, όπως ενημερώθηκαν οι παρευρισκόμενοι.

Η εκδήλωση φάνηκε εντυπωσιακή, ωστόσο – σύμφωνα με τους ερευνητές – το βραβείο ήταν πλαστό και αποτελούσε μέρος μιας περίπλοκης διεθνούς απάτης που θυμίζει κινηματογραφικό σενάριο.

Αν και η τελετή πραγματοποιήθηκε, η Διεθνής Εταιρεία Φιλολογίας δεν υπήρχε ποτέ. Το αμερικανικό πανεπιστήμιο στο οποίο φερόταν να ανήκει υπήρχε μόνο διαδικτυακά, με διεύθυνση που αντιστοιχούσε σε κοσμηματοπωλείο στο Λιούις του Ντέλαγουερ. Το μετάλλιο, που είχε παρουσιαστεί ως ισοδύναμο ενός Νόμπελ, ήταν δημιούργημα του ίδιου του Montaclair, ο οποίος το είχε αγοράσει από Παριζιάνο χρυσοχόο έναντι 250 ευρώ.

Ο καθηγητής τελεί πλέον υπό διερεύνηση για πλαστογραφία, χρήση πλαστών εγγράφων, πλαστοπροσωπία και απάτη, ενώ ο ίδιος αρνείται κάθε κατηγορία.

Η έρευνα και οι αποκαλύψεις

Ο εισαγγελέας Paul-Édouard Lallois από τη Μονμπελιάρ δήλωσε ότι οι αστυνομικοί χρειάστηκαν μήνες για να ξετυλίξουν αυτό που χαρακτήρισε «ιστό ψεμάτων». «Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στον κύριο Montaclair», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «ήταν μια τεράστια φάρσα που θα μπορούσε να γίνει τηλεοπτική σειρά».

Η έρευνα επικεντρώνεται στο αν ο Montaclair, διδάσκων στο πανεπιστήμιο Marie and Louis Pasteur της Μπεζανσόν, χρησιμοποίησε το ψεύτικο μετάλλιο και ένα «διδακτορικό» από το ανύπαρκτο University of Philology and Education για να εξασφαλίσει προαγωγή και αύξηση αποδοχών.

Μέχρι το 2015, όταν δημοσιεύτηκε άρθρο που τον παρουσίαζε ως υποψήφιο για «ισοδύναμο του Νόμπελ», ο Montaclair ήταν ένας μάλλον αφανής εκπαιδευτικός που έγραφε φανταστικά μυθιστορήματα με θέμα βρικόλακες.

Το «βραβείο» και η κατάρρευση της απάτης

Μετά την τελετή στην Εθνική Συνέλευση, ο Montaclair αποφάσισε ότι ο επόμενος τιμώμενος θα ήταν ο Αμερικανός διανοητής Noam Chomsky, τότε 87 ετών, ο οποίος ταξίδεψε στο Παρίσι για να παραλάβει το βραβείο μπροστά σε 200 άτομα. Το 2018, όμως, ο Montaclair όρισε ως νικητή τον Ρουμάνο ακαδημαϊκό Eugen Simion, και τότε το περίπλοκο σχέδιο άρχισε να καταρρέει.

Δημοσιογράφοι του ρουμανικού μέσου Scena9 αποκάλυψαν ότι τόσο το πανεπιστήμιο όσο και η «Διεθνής Εταιρεία» υπήρχαν μόνο ως ιστοσελίδες που είχαν δημιουργηθεί και φιλοξενηθεί στη Γαλλία. Το ρεπορτάζ τους είχε τίτλο «Το ψεύτικο Νόμπελ που εξαπάτησε τη Ρουμανική Ακαδημία».

Οι συνέπειες και η υπεράσπιση

Η υπόθεση αποκαλύφθηκε πλήρως όταν ο Montaclair υπέβαλε αίτηση προαγωγής στο γαλλικό υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης, συνοδεύοντας την αίτηση με ένα «κρατικό διδακτορικό» από το ίδιο ψεύτικο πανεπιστήμιο. Παρότι ο τίτλος δεν αναγνωριζόταν, ο καθηγητής προήχθη σε αναπληρωτή καθηγητή.

Ο εισαγγελέας Lallois τόνισε ότι το ζήτημα είναι αν ο Montaclair αποκόμισε υλικό ή επαγγελματικό όφελος από το υποτιθέμενο δίπλωμα και μετάλλιο. «Κατά την άποψή του, το μετάλλιο δεν αποτελεί πλαστογραφία, καθώς δεν υπάρχει αυθεντικό μετάλλιο φιλολογίας. Οποιοσδήποτε μπορεί να δημιουργήσει ένα μετάλλιο και να το απονείμει στον εαυτό του», είπε.

Ωστόσο, πρόσθεσε ότι αν ένα τέτοιο βραβείο χρησιμοποιηθεί για επαγγελματική αναγνώριση, τότε ανακύπτουν ζητήματα απάτης. «Πρόκειται για πνευματική απάτη που έπεισε πολλούς ότι επρόκειτο για διεθνή διάκριση σε έναν εξειδικευμένο τομέα» σημείωσε.

Η στάση του Montaclair και τα επόμενα βήματα

Ο Montaclair έχει τεθεί σε διαθεσιμότητα στο πλαίσιο ξεχωριστής εσωτερικής έρευνας από το πανεπιστήμιό του, ενώ έχει δηλώσει ότι θα ασκήσει έφεση. Ο δικηγόρος του, Jean-Baptiste Euvrard, ανέφερε ότι η υπόθεση είναι «ένα πραγματικό ανθρώπινο δράμα» και ότι ο πελάτης του «παρασύρθηκε από ό,τι δημιούργησε». Κατά τον ίδιο, η επινόηση ενός διεθνούς βραβείου «δεν συνιστά ποινικό αδίκημα».

Ο εισαγγελέας Lallois εκτιμά ότι ο καθηγητής «πίστεψε το ίδιο του το ψέμα» και εξέφρασε συμπάθεια για τη σύζυγο και τις δύο κόρες του, οι οποίες αγνοούσαν την υπόθεση. Αναμένεται νέα ανάκριση του Montaclair, μετά την οποία θα αποφασιστεί αν θα ασκηθούν διώξεις. Σε περίπτωση καταδίκης, αντιμετωπίζει ποινή έως πέντε ετών.

«Το ερώτημα είναι γιατί ρίσκαρε την καριέρα του για κάτι τέτοιο», κατέληξε ο Lallois. «Ήταν ένας ευφυής και καλλιεργημένος άνθρωπος που φαίνεται να αναζητούσε λίγη δόξα και αναγνώριση από την ακαδημαϊκή κοινότητα».

Πηγή: Guardian