Ευρωπαίοι αστρονόμοι, αναλύοντας τα δεδομένα της έρευνας Pan-Andromeda Archaeological Survey (PandAS), ανακοίνωσαν την ανακάλυψη ενός νέου δορυφόρου του γαλαξία της Ανδρομέδας. Το ουράνιο αυτό σώμα, με την ονομασία Andromeda XXXVI, φαίνεται να αποτελεί έναν εξαιρετικά αμυδρό νάνο γαλαξία.
Αμυδροί δορυφόροι του γείτονα του Γαλαξία μας
Οι λεγόμενοι νάνοι γαλαξίες εξαιρετικά χαμηλής φωτεινότητας (UFDs) είναι οι πιο αμυδροί και οι περισσότερο κυριαρχούμενοι από σκοτεινή ύλη γαλαξίες που έχουν εντοπιστεί. Παράλληλα, θεωρούνται οι λιγότερο χημικά εξελιγμένοι, γεγονός που τους καθιστά πολύτιμα «απολιθώματα» του πρώιμου σύμπαντος.
Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων, με επικεφαλής τη Joanna D. Sakowska του Ινστιτούτου Αστροφυσικής της Ανδαλουσίας στην Ισπανία, προχώρησε στην ανακοίνωση της ανακάλυψης του νέου UFD. Ο Andromeda XXXVI εντοπίστηκε αρχικά από τον ερασιτέχνη αστρονόμο Giuseppe Donatiello, κατά τη διάρκεια οπτικής επιθεώρησης δημόσιων εικόνων από το πλήρες πεδίο της έρευνας PAndAS.
Η ομάδα της Sakowska προχώρησε σε βαθύτερες παρατηρήσεις με το Αστεροσκοπείο Roque de los Muchachos, οι οποίες επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για έναν νάνο γαλαξία χαμηλής φωτεινότητας.
Τα χαρακτηριστικά του Andromeda XXXVI
Οι αστρονόμοι εντόπισαν τον Andromeda XXXVI ως ένα συμπαγές αντικείμενο κοντά στον γαλαξία της Ανδρομέδας, γνωστό και ως Messier 31 (M31). Η ανάλυση των δεδομένων επέτρεψε την κατασκευή διαγράμματος χρώματος-μεγέθους (CMD) και τον προσδιορισμό των δομικών και φωτεινών του ιδιοτήτων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο γαλαξίας απέχει περίπου 2,53 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη και 388.000 έτη φωτός από την Ανδρομέδα. Με δεδομένη την ακτίνα της Ανδρομέδας, που φτάνει τα 850.000 έτη φωτός, οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ο νέος UFD να είναι δορυφόρος της.
Οι παρατηρήσεις έδειξαν ότι ο Andromeda XXXVI διαθέτει οπτικό μέγεθος -6,0, ακτίνα μισού φωτός 208 ετών φωτός και ελλειπτικότητα περίπου 0,015. Αυτά τα χαρακτηριστικά τον καθιστούν έναν από τους πιο αμυδρούς και ίσως τον δεύτερο πιο συμπαγή νάνο γαλαξία-δορυφόρο της Ανδρομέδας. Η μεταλλικότητά του μετρήθηκε στο -2,5, ενώ η ηλικία του εκτιμάται στα 12,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Πολλοί νάνοι γαλαξίες παραμένουν αόρατοι
Υπολογίζεται ότι η Ανδρομέδα φιλοξενεί σχεδόν 100 νάνους δορυφόρους, ωστόσο έχει εντοπιστεί μόλις το ήμισυ αυτών. Η ανακάλυψη του Andromeda XXXVI θεωρείται σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της αποκάλυψης του πλήρους πληθυσμού αυτών των εξαιρετικά αμυδρών γαλαξιών.
Η έρευνα αναδεικνύει επίσης τη σημασία της οπτικής επιθεώρησης στην αναζήτηση τέτοιων αντικειμένων γύρω από την Ανδρομέδα, παράλληλα με τις αυτοματοποιημένες και μηχανικές μεθόδους ανάλυσης δεδομένων.
«Η ανακάλυψη του Andromeda XXXVI δείχνει ότι η οπτική επιθεώρηση παραμένει ιδιαίτερα συμπληρωματική προς τις αυτόματες ή τις προσεγγίσεις μηχανικής μάθησης, χρησιμοποιώντας ανάλυση δεδομένων μεμονωμένων ή ημι-ανάλυτων αστέρων. Και οι δύο μέθοδοι μαζί παραμένουν κρίσιμες για την πλήρη κατανόηση της Ανδρομέδας», επισημαίνουν οι ερευνητές.
Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στις 30 Μαρτίου στην πλατφόρμα arXiv.
