Σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τον έλεγχο των μετακινήσεων ζώων και να περιορίσει το παράνομο εμπόριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε επικαιροποίηση του πλαισίου που διέπει τα ταξίδια με κατοικίδια. Από τον Απρίλιο, το «διαβατήριο» κατοικίδιων γίνεται ακόμη πιο κομβικό, καθώς αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μετακίνηση ζώων εντός της ΕΕ.
Η νέα προσέγγιση βασίζεται στον αναθεωρημένο Κανονισμό (ΕΕ) 2016/429, ο οποίος στοχεύει στη δημιουργία ενός ενιαίου, αυστηρότερου και πιο διαφανούς συστήματος για τη διασυνοριακή μεταφορά ζώων συντροφιάς. Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: χωρίς πλήρη και ενημερωμένα στοιχεία, το ταξίδι δεν επιτρέπεται.
Το ευρωπαϊκό διαβατήριο κατοικίδιων αφορά αποκλειστικά τρία είδη: σκύλους, γάτες και κουνάβια. Για να μπορέσει ένα ζώο να ταξιδέψει από μία χώρα της ΕΕ σε άλλη, πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η πρώτη και βασικότερη είναι η ταυτοποίηση μέσω μικροτσίπ – ή εναλλακτικά μέσω τατουάζ, εφόσον αυτό έχει γίνει πριν το 2011 και παραμένει ευανάγνωστο.
Εξίσου απαραίτητος είναι ο εμβολιασμός κατά της λύσσας, ο οποίος πρέπει να είναι σε ισχύ και καταγεγραμμένος στο διαβατήριο. Χωρίς αυτόν, η μετακίνηση απαγορεύεται. Παράλληλα, για τους σκύλους απαιτείται σε ορισμένες περιπτώσεις και προληπτική αγωγή κατά του παρασίτου Echinococcus multilocularis, η οποία πρέπει να πραγματοποιείται εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος πριν την άφιξη στον προορισμό.
Το ίδιο το διαβατήριο αποτελεί ένα πλήρες «ιατρικό και ταυτοποιητικό» έγγραφο του ζώου. Περιλαμβάνει στοιχεία όπως το μικροτσίπ, το ιστορικό εμβολιασμών, πληροφορίες για τον ιδιοκτήτη, αλλά και τα στοιχεία του κτηνιάτρου που το εξέδωσε. Η εγκυρότητά του εξαρτάται από τη συνεχή ενημέρωση των στοιχείων, ειδικά όσον αφορά τους εμβολιασμούς.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μετακινήσεις εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι κανόνες διαφοροποιούνται ανάλογα με τη χώρα προορισμού και μπορεί να περιλαμβάνουν πρόσθετες εξετάσεις ή πιστοποιήσεις. Για παράδειγμα, κατά την επιστροφή στην ΕΕ από τρίτες χώρες, συχνά απαιτείται ορολογικός έλεγχος για τη λύσσα σε πιστοποιημένα εργαστήρια, με συγκεκριμένα όρια αντισωμάτων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ευρωπαϊκό διαβατήριο δεν καλύπτει όλα τα κατοικίδια. Ζώα όπως πτηνά, ερπετά, τρωκτικά ή κουνέλια υπάγονται σε εθνικές νομοθεσίες, γεγονός που σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες πρέπει να ενημερώνονται ξεχωριστά για κάθε χώρα.
Η νέα αυτή πραγματικότητα αντανακλά μια ευρύτερη τάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς αυστηρότερο έλεγχο και μεγαλύτερη ασφάλεια στις μετακινήσεις, όχι μόνο για την προστασία των ζώων, αλλά και για τη δημόσια υγεία. Για τους ιδιοκτήτες, αυτό σημαίνει καλύτερη προετοιμασία, σωστή ενημέρωση και στενή συνεργασία με τον κτηνίατρο.
Σε μια εποχή όπου τα ταξίδια με κατοικίδια γίνονται ολοένα και πιο συχνά, το ευρωπαϊκό διαβατήριο δεν είναι πλέον μια τυπική διαδικασία. Είναι το «κλειδί» που ανοίγει ή κλείνει τα σύνορα.
