Ροζαλία Λομπάρντο, το μικρό κορίτσι από τη Σικελία που έχει μείνει γνωστό ως η «Ωραία Κοιμωμένη», αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα διατήρησης ανθρώπινου σώματος στην ιστορία. Γεννημένη στις 13 Δεκεμβρίου 1918, η Ροζαλία πέθανε στις 6 Δεκεμβρίου 1920 από πνευμονία, συνέπεια της ισπανικής γρίπης, μόλις μία εβδομάδα πριν συμπληρώσει τα δύο της χρόνια.
Ο πατέρας της, Μάριο Λομπάρντο, συντετριμμένος από την απώλεια, ζήτησε από τον ταριχευτή Αλφρέντο Σαλάφια να διατηρήσει το σώμα της κόρης του. Το αποτέλεσμα ήταν τόσο εντυπωσιακό, ώστε το σώμα της Ροζαλία συγκαταλέγεται ανάμεσα στα τελευταία που έγιναν δεκτά στις κατακόμβες των Καπουτσίνων στο Παλέρμο της Σικελίας.
Η εξαιρετική διατήρηση του σώματος
Χάρη στις προηγμένες τεχνικές ταρίχευσης του Σαλάφια, το σώμα της Ροζαλία παρέμεινε σχεδόν ανέπαφο. Ακτινογραφίες έχουν δείξει ότι τα εσωτερικά της όργανα διατηρούνται σε εντυπωσιακή κατάσταση. Το σώμα φυλάσσεται σε ένα μικρό παρεκκλήσι στο τέλος της περιήγησης των κατακομβών, μέσα σε γυάλινο φέρετρο τοποθετημένο πάνω σε ξύλινο βάθρο.
Φωτογραφίες του 2009 από το περιοδικό National Geographic κατέγραψαν σημάδια αποσύνθεσης, κυρίως αποχρωματισμό του δέρματος. Για την αποφυγή περαιτέρω φθοράς, η μούμια μεταφέρθηκε σε πιο ξηρό σημείο των κατακομβών και τοποθετήθηκε σε ερμητικά σφραγισμένο γυάλινο περίβλημα με αέριο άζωτο, ώστε να αποτραπεί η αποσύνθεση.
Το μυστικό της ταρίχευσης
Το 2009, ο επιμελητής των κατακομβών των Καπουτσίνων, Dario Piombino-Mascali, ανακάλυψε χειρόγραφο του Σαλάφια, στο οποίο περιγραφόταν η φόρμουλα που χρησιμοποιήθηκε για τη μουμιοποίηση της Ροζαλία. Η σύνθεση περιλάμβανε γλυκερίνη, φορμαλδεΰδη κορεσμένη με θειικό και χλωριούχο ψευδάργυρο, καθώς και διάλυμα αλκοόλης με σαλικυλικό οξύ. Το μείγμα αυτό εισήχθη στο σώμα μέσω ένεσης, πιθανότατα στη μηριαία αρτηρία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Ροσέλα Λορέντζι στο Discovery News, η φορμαλδεΰδη εξουδετέρωσε τα βακτήρια, η γλυκερίνη απέτρεψε την αφυδάτωση και το σαλικυλικό οξύ εμπόδισε την ανάπτυξη μυκήτων. Το ιδιαίτερα ξηρό περιβάλλον των κατακομβών συνέβαλε επίσης καθοριστικά στη διατήρηση του σώματος.
Η οπτική ψευδαίσθηση των «κινούμενων» βλεφάρων
Για χρόνια, επισκέπτες και μέσα ενημέρωσης διέδιδαν ότι τα βλέφαρα της Ροζαλία φαίνονται να ανοιγοκλείνουν. Ο Piombino-Mascali εξήγησε ότι πρόκειται για οπτική ψευδαίσθηση, προκαλούμενη από το φως που εισέρχεται από τα πλαϊνά παράθυρα και αλλάζει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όπως τόνισε, «τα μάτια της δεν είναι εντελώς κλειστά και δεν υπήρξαν ποτέ».
Η Ροζαλία Λομπάρντο παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο συγκλονιστικά παραδείγματα της ανθρώπινης προσπάθειας να νικήσει τον χρόνο, με τη μορφή της να συγκινεί χιλιάδες επισκέπτες στις κατακόμβες του Παλέρμο.
