Τριπλή κούρσα SpaceX, Google, Amazon για κέντρα δεδομένων στο Διάστημα

Ο αγώνας για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης στο διάστημα επιταχύνεται, καθώς τρεις από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες της παγκόσμιας τεχνολογίας — οι Elon Musk, Jeff Bezos και Sundar Pichai — προωθούν ανταγωνιστικά σχέδια για διαστημικά κέντρα δεδομένων. Οι πρωτοβουλίες αυτές, όπως υποστηρίζουν, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν την ολοένα αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη.

Η προσπάθεια απέκτησε νέα ώθηση τον Μάρτιο, όταν η Blue Origin, η διαστημική εταιρεία που ίδρυσε ο πρόεδρος της Amazon Jeff Bezos, υπέβαλε πρόταση στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC) για το Project Sunrise. Το σχέδιο προβλέπει έναν αστερισμό έως και 51.600 δορυφόρων, σχεδιασμένων να εκτελούν υπολογισμούς σε τροχιά.

Σύμφωνα με την εταιρεία, οι δορυφόροι θα αξιοποιούν οπτικούς συνδέσμους λέιζερ και θα συνδέονται με το υπό ανάπτυξη ευρυζωνικό δίκτυο TeraWave. Η Blue Origin υποστήριξε ότι «τα κέντρα δεδομένων στο διάστημα μπορούν να βοηθήσουν στη διάσπαση αυτού του σημείου συμφόρησης» που δημιουργεί η περιορισμένη επίγεια υποδομή.

Η κίνηση αυτή ήρθε λίγες εβδομάδες μετά την αίτηση της SpaceX στην FCC για έως και ένα εκατομμύριο δορυφόρους κέντρων δεδομένων με ηλιακή ενέργεια. Η αίτηση υποβλήθηκε μετά τη συγχώνευση της εταιρείας με την startup τεχνητής νοημοσύνης του Musk, xAI, στις αρχές Φεβρουαρίου.

Σε εκδήλωση τον Μάρτιο, ο Musk δήλωσε ότι «το διάστημα έχει το πλεονέκτημα ότι είναι πάντα ηλιόλουστο» και εκτίμησε πως το κόστος ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης εκτός Γης θα πέσει κάτω από το επίγειο μέσα σε δύο έως τρία χρόνια.

Η Google, από την πλευρά της, ακολουθεί τον δικό της δρόμο μέσω του Project Suncatcher, που παρουσιάστηκε τον Νοέμβριο του 2025. Το σχέδιο προβλέπει δορυφορικά συμπλέγματα με ηλιακή ενέργεια σε ηλιοσύγχρονη χαμηλή τροχιά, διασυνδεδεμένα με οπτικούς συνδέσμους υψηλού εύρους ζώνης.

Ο CEO Sundar Pichai ανακοίνωσε ότι η εταιρεία προγραμματίζει την εκτόξευση δύο πρωτότυπων δορυφόρων στις αρχές του 2027, σε συνεργασία με την εταιρεία δορυφορικής απεικόνισης Planet, χαρακτηρίζοντας το εγχείρημα «ένα από τα moonshots μας». Ο ίδιος εκτίμησε ότι τα διαστημικά κέντρα δεδομένων θα αποτελούν κοινή πρακτική μέσα σε μία δεκαετία.

Οι σκεπτικιστές καλούν σε επιφυλακτικότητα

Δεν συμμερίζονται όλοι την αισιοδοξία των τεχνολογικών κολοσσών. Ο Brandon Lucia, καθηγητής ηλεκτρολογίας και μηχανικής υπολογιστών στο Carnegie Mellon University, χαρακτήρισε το χρονοδιάγραμμα του Musk «μια αισιόδοξη ερμηνεία».

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η απόδοση ενός επίγειου κέντρου δεδομένων 100 μεγαβάτ θα απαιτούσε μια διαστημική εγκατάσταση έως και 1.000 φορές μεγαλύτερη, ανάλογα με την τροχιά. Επιπλέον, η διάχυση θερμότητας στο κενό του διαστήματος παραμένει μια μηχανολογική πρόκληση χωρίς αποδεδειγμένη λύση μεγάλης κλίμακας.

«Κανείς στον κλάδο των κέντρων δεδομένων δεν χάνει τον ύπνο του γι’ αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά ειδικός στο NPR.

Οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη τάση, καθώς η παγκόσμια διαστημική οικονομία αναμένεται να αγγίξει τα 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2035, από 630 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ σε συνεργασία με τη McKinsey & Company.

Ωστόσο, ακόμη και υποστηρικτές όπως ο CEO της Planet, Will Marshall, παραδέχονται την αβεβαιότητα γύρω από το χρονοδιάγραμμα. «Η ακριβής στιγμή που θα γίνουν πιο οικονομικά αποδοτικά από τις επίγειες επιλογές είναι αμφισβητήσιμη», έγραψε ο Marshall σε email στο NPR, προσθέτοντας ότι «τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να επιδιώξουμε αυτό».