Η παρούσα κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να αποδειχθεί δυσκολότερη από εκείνη της περιόδου 2021-22, όταν σημειώθηκε νέα έξαρση του πληθωρισμού, σύμφωνα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα.
Μιλώντας στο Economist Romania Government Roundtable, ο κ. Στουρνάρας επισήμανε ότι «η διαχείριση του τρέχοντος επεισοδίου μπορεί να αποδειχθεί από ορισμένες απόψεις δυσκολότερη, σε σύγκριση με εκείνη του επεισοδίου του 2021-22».
Όπως εξήγησε, τότε οι οικονομικές μονάδες δεν είχαν πρόσφατη μνήμη υψηλού πληθωρισμού. Οι προσδοκίες τους βασίζονταν σε δεκαετίες πολύ χαμηλού — ακόμη και αρνητικού — πληθωρισμού, χωρίς λόγο να αναμένουν αύξηση άνω του 10%, όπως τελικά συνέβη.
Αυτή τη φορά, η μνήμη του διψήφιου πληθωρισμού παραμένει νωπή, γεγονός που καθιστά απίθανο οι παραγωγοί και οι μισθωτοί να αντιδράσουν τόσο αργά. Είναι πλέον περισσότερο εξοικειωμένοι με τον υψηλότερο πληθωρισμό και προσαρμόζουν αναλόγως τη συμπεριφορά τους.
Οι προκλήσεις για τις κεντρικές τράπεζες
Κατά την περίοδο 2021-2022, η νομισματική πολιτική θεωρήθηκε το βασικό σημείο αναφοράς για τις μεσοπρόθεσμες προσδοκίες πληθωρισμού, χάρη στην υψηλή αξιοπιστία των κεντρικών τραπεζών. Ωστόσο, σήμερα, μετά τον πόλεμο στο Ιράν, την εισβολή στην Ουκρανία και τις επιθέσεις του Ιουνίου 2025 κατά του Ιράν, η κατάσταση είναι πιο σύνθετη.
Οι οικονομικές μονάδες, όπως σημείωσε ο διοικητής της ΤτΕ, ενδέχεται πλέον να θεωρούν ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν ελέγχουν πλήρως την πορεία του πληθωρισμού. Πολλοί πολίτες πιστεύουν ότι αυτός επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από επαναλαμβανόμενες παγκόσμιες διαταραχές στην πλευρά της προσφοράς.
«Εάν εμφανιστούν ενδείξεις εδραίωσης των δευτερογενών επιδράσεων ή μεταβολής των πληθωριστικών προσδοκιών, η ΕΚΤ θα πρέπει να αντιδράσει γρήγορα για να διασφαλίσει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν θα παγιωθούν», υπογράμμισε ο κ. Στουρνάρας.
Συγκρατημένη αισιοδοξία για την επόμενη ημέρα
Παρά τις δυσκολίες, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος. Όπως είπε, σε σχέση με το επεισόδιο του 2021-2022, «ξεκινάμε από ισχυρότερη αρχική θέση». Το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ, όπως ανέφερε, είναι αυτή τη φορά καλύτερα εξοπλισμένο.
«Τα τελευταία τέσσερα χρόνια βελτιώσαμε τα αναλυτικά μας εργαλεία, επαναξιολογήσαμε τη στρατηγική μας και εστιάσαμε περισσότερο στους κινδύνους που περιβάλλουν τις προοπτικές, μεταξύ άλλων χρησιμοποιώντας σενάρια και αναλύσεις ευαισθησίας», σημείωσε, εξηγώντας ότι αυτό επιτρέπει καλύτερη κατανόηση της δυναμικής των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων.
Τέλος, ο κ. Στουρνάρας επεσήμανε ότι ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ κινείται γύρω από τον στόχο του 2% εδώ και σχεδόν έναν χρόνο, υπολειπόμενος ελαφρώς του συμμετρικού στόχου τους πρώτους μήνες του 2026. Αυτή η εξέλιξη, όπως είπε, παρέχει κάποιο περιθώριο για μελλοντική αυστηροποίηση των επιτοκίων.
