Ερευνητές από το University College London και το παιδιατρικό νοσοκομείο Great Ormond Street Hospital (GOSH) ανακοίνωσαν τη δημιουργία του πρώτου οισοφάγου σε εργαστηριακές συνθήκες, ο οποίος αντικατέστησε επιτυχώς τμήμα του οργάνου σε ζώα, αποκαθιστώντας την κανονική λειτουργία του.
Η ομάδα χρησιμοποίησε οισοφάγο από χοίρο-δότη, καθώς η ανατομία του προσομοιάζει έντονα με εκείνη του ανθρώπου. Το όργανο υποβλήθηκε σε αποκυτταροποίηση, διαδικασία κατά την οποία αφαιρέθηκαν όλα τα κύτταρα αλλά διατηρήθηκε ανέπαφη η δομή στήριξης. Στη συνέχεια, ο ιστός «επαναπληρώθηκε» με μυϊκά κύτταρα από χοίρο-λήπτη, τα οποία αναπτύχθηκαν και ενσωματώθηκαν επιτυχώς.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Biotechnology, τα οκτώ ζώα-λήπτες επέζησαν τις πρώτες 30 κρίσιμες ημέρες μετά τη μεταμόσχευση. Μέσα σε έξι μήνες, τα μοσχεύματα είχαν αναπτύξει πλήρως λειτουργικούς μύες, νεύρα και αιμοφόρα αγγεία, επιτρέποντας στον οισοφάγο να συστέλλεται και να μετακινεί την τροφή φυσιολογικά. Τα ζώα τρέφονταν κανονικά και αναπτύσσονταν με υγιή ρυθμό, ενώ οι περιπτώσεις στενώσεων αντιμετωπίστηκαν ενδοσκοπικά με επιτυχία.
Η μεταμόσχευση πραγματοποιήθηκε χωρίς ανάγκη για ανοσοκαταστολή, καθώς το μόσχευμα αναπτύχθηκε με κύτταρα του ίδιου του λήπτη, επιτρέποντας στον ιστό να εξελίσσεται φυσικά μαζί με τον οργανισμό.
Ελπίδα για εξατομικευμένες θεραπείες
Η καινοτόμος αυτή προσέγγιση δημιουργεί νέες προοπτικές για παιδιά με συγγενείς παθήσεις του οισοφάγου. Σε περιπτώσεις όπως η ατρησία οισοφάγου, όπου ο οισοφάγος δεν συνδέεται με το στομάχι, η μέθοδος αυτή θα μπορούσε να προσφέρει βιώσιμη εναλλακτική στις πολύπλοκες χειρουργικές επεμβάσεις.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι, εφόσον η τεχνολογία προσαρμοστεί για ανθρώπινη χρήση, διαφορετικά μεγέθη ικριωμάτων από χοίρους-δότες θα μπορούσαν να αποθηκεύονται εκ των προτέρων, ώστε να εξατομικεύονται για κάθε παιδί. Με τη χρήση κυττάρων του ίδιου του ασθενούς, θα είναι δυνατή η δημιουργία μοσχευμάτων που θα αναπτύσσονται παράλληλα με το παιδί.
Ένα νέο μέτωπο στην αναγεννητική ιατρική
Ο καθηγητής Πάολο Ντε Κόπι, καθηγητής Παιδοχειρουργικής στο University College London και σύμβουλος Παιδοχειρουργός στο GOSH, επισημαίνει ότι «ο οισοφάγος είναι ένα πραγματικά πολύπλοκο όργανο, χωρίς παροχή αίματος από τα δικά του αγγεία, επομένως δεν μπορεί να “μεταμοσχευθεί” με τον τρόπο που θα περίμενε κανείς». Όπως εξηγεί, η χρήση ζωικών μοντέλων που προσομοιάζουν την ανθρώπινη ανατομία είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη νέων λύσεων.
Ο ίδιος προσθέτει ότι «για περισσότερα από 50 χρόνια, οι καρδιακές βαλβίδες χοίρων χρησιμοποιούνται για τη διάσωση ζωών ασθενών με καρδιακές παθήσεις και η πρακτική αυτή έχει καθιερωθεί στην καρδιοχειρουργική». Τονίζει επίσης ότι η ομάδα του απέδειξε πως ο ιστός χοίρου, αφού απογυμνωθεί από κυτταρικό υλικό, μπορεί να αποτελέσει ικρίωμα για τη δημιουργία πλήρως βιοσυμβατού, εξανθρωπισμένου ιστού. «Πιστεύω ότι βρισκόμαστε τώρα σε ένα παρόμοιο νέο μέτωπο στην αναγεννητική ιατρική», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η ερευνητική ομάδα εργάζεται ήδη στη βελτίωση της τεχνικής, την παραγωγή μεγαλύτερων μοσχευμάτων και την τυποποίηση της διαδικασίας, ενώ προγραμματίζονται περαιτέ
