Τα ψάρια σε όλο τον κόσμο συρρικνώνονται ως αντίδραση στη θέρμανση των ωκεανών, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science. Αν και αυτή η εξελικτική προσαρμογή τα βοηθά να επιβιώσουν, ενδέχεται να πλήξει σοβαρά τις παγκόσμιες αλιευτικές εκμεταλλεύσεις.
Η μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου Monash στην Αυστραλία, μοντελοποίησε τις εξελικτικές αλλαγές σε σχεδόν 3.000 είδη ψαριών. Οι επιστήμονες προέβλεψε τη μελλοντική εξέλιξη για 43 από τις μεγαλύτερες αλιευτικές ομάδες, διαπιστώνοντας ότι η αύξηση της θερμοκρασίας έχει ως αποτέλεσμα τα ψάρια να αναπτύσσονται ταχύτερα αλλά και να ωριμάζουν νωρίτερα, κάτι που επιφέρι μικρότερο μέγεθος σώματος και μειωμένα αλιεύματα.
«Αυτή η εξέλιξη είναι καλή για τα ψάρια αλλά κακή για τις αλιευτικές εκμεταλλεύσεις», δήλωσε ο Craig White, επικεφαλής της Σχολής Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Monash. «Η εξέλιξη εξουδετερώνει τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη στη φυσική κατάσταση των ψαριών, αλλά επιδεινώνει τον αντίκτυπο στα βιώσιμα αλιεύματα.»
Προηγούμενα μοντέλα είχαν υπολογίσει ότι οι αλιευτικές αποδόσεις θα μειωθούν κατά 14% όταν η παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί κατά 2 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Όμως, όταν η ομάδα του Monash ενσωμάτωσε τις εξελικτικές αποκρίσεις στις προβλέψεις, το ποσοστό αυτό εκτινάχθηκε στο 22%. Η εξελικτική προσαρμογή από μόνη της μπορεί να προκαλέσει οικονομικές και ποσοτικές απώλειες έως και 50% υψηλότερες απ’ ό,τι αν τα ψάρια δεν προσαρμόζονταν καθόλου.
Για τον μπακαλιάρο της Αλάσκα, ένα βασικό είδος στη Βόρεια Αμερική, η προβλεπόμενη απώλεια ανέρχεται σε μισό εκατομμύριο μετρικούς τόνους ετησίως. «Αυτή είναι μια απώλεια πάνω από 1,1 δισεκατομμυρίου γευμάτων υψηλής ποιότητας πρωτεΐνης το χρόνο ως συνέπεια των επιπτώσεων της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε ένα μόνο είδος», δήλωσε ο David Reznick, καθηγητής εξελικτικής οικολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Riverside, που δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Jan Kozłowski από το Πανεπιστήμιο Jagiellonian στην Πολωνία, εφάρμοσε ένα νέο μοντέλο ιστορίας ζωής, επικυρωμένο με πραγματικά δεδομένα. Δεκαετίες παρατηρήσεων για τη μείωση του μεγέθους και της ηλικίας ωρίμανσης σε είδη όπως ο ατλαντικός σολομός και ο μπακαλιάρος της Βαλτικής επιβεβαιώνουν τις προβλέψεις του μοντέλου.
Οικοσυστήματα σε Κίνδυνο
Οι συνέπειες εκτείνονται πέρα από την αλιεία. Καθώς τα ψάρια συρρικνώνονται, αλλάζει η δυναμική της τροφικής αλυσίδας. «Μεγάλο μέρος αυτού που συμβαίνει στον ωκεανό όσον αφορά το ποιος τρώει ποιον βασίζεται στο μέγεθος του σώματος: Τα μεγάλα πράγματα τρώνε τα μικρότερα πράγματα», δήλωσε ο Joseph Travis, βιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, ο οποίος συνέγραψε σχόλιο για τη μελέτη στο Science. Προειδοποίησε ότι τα οικοσυστήματα μπορεί να φτάσουν σε σημεία καμπής και να μεταβληθούν σε μη αναστρέψιμες καταστάσεις.
Τα συστήματα γλυκού νερού, που προβλέπεται να θερμανθούν ταχύτερα από τους ωκεανούς, αντιμετωπίζουν τις πιο έντονες μειώσεις μεγέθους. Οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι ο περιορισμός της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1,5 βαθμούς Κελσίου θα μπορούσε να διατηρήσει περίπου 18 εκατομμύρια μετρικούς τόνους αλιευτικής παραγωγής ετησίως. «Κάθε βαθμός υπερθέρμανσης προβλέπεται να μειώσει την παραγωγή αλιείας», σημείωσε ο White.
