Ο Zaidon Alkinani, καθηγητής πολιτικής τηςΜέσης Ανατολήςστο Πανεπιστήμιο Georgetown στο Κατάρ, δήλωσε στο Al Jazeera ότιη επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών στο νησί ΧαργκτουΙράνφαίνεται να σηματοδοτεί μια μετάβασηαπό τη στρατιωτική σύγκρουση σε έναν οικονομικό πόλεμο.

«Οι οικονομικές επιπτώσεις και οι συνέπειες από τη σύγκρουση που σημειώθηκε τις τελευταίες δύο εβδομάδες επηρεάστηκαν άμεσα από τον πόλεμο, και τώρα φαίνεται πως η οικονομική πίεση ασκείται στρατηγικά και από τις δύο πλευρές, με καθεμία να προσπαθεί ανοιχτά να εξουδετερώσει τα οικονομικά δίκτυα επιρροής της άλλης στην περιοχή», ανέφερε.

Η στιγμή των αεροπορικών επιδρομών στο νησί

Ο Alkinani πρόσθεσε ότι και οι δύο πλευρές αυξάνουν σκόπιμα την πίεση, προκειμένου να ωθήσουν την άλλη είτε προς την αποκλιμάκωση είτε προς την έναρξη διαπραγματεύσεων.

Κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες τουπολέμου στη Μέση Ανατολή, ενώ οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στόχευαν στρατιωτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις σε όλο το Ιράν, ένα σημείο παρέμενε ανέπαφο: το νησί Χαργκ.

Παρά το μικρό του μέγεθος, το νησί Χαργκ αποτελεί ζωτικής σημασίας οικονομική αρτηρία για το Ιράν, καθώς από εκεί διακινείται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας. Οποιαδήποτε επίθεση εναντίον του θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή κλιμάκωση.

Την Παρασκευή, ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, οι εγκαταστάσεις που σχετίζονται με το εμπόριο πετρελαίου δεν επλήγησαν. Ο πρόεδροςΝτόναλντ Τραμππροειδοποίησε ότι θα μπορούσαν να στοχοποιηθούν και αυτές, αν το Ιράν συνεχίσει να εμποδίζει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

Η στρατηγική σημασία του νησιού Χαργκ

Το νησί Χαργκ, ένας κοραλλιογενής σχηματισμός περίπου στο ένα τρίτο του μεγέθους του Μανχάταν, βρίσκεται μόλις 25 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές, στον Περσικό Κόλπο. Καθημερινά, εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου από τα μεγάλα κοιτάσματα του Ιράν – όπως τα Αχβάζ, Μαρούν και Γκαχσαράν – διοχετεύονται μέσω αγωγών στο νησί, γνωστό μεταξύ των Ιρανών ως«Απαγορευμένο Νησί»λόγω των αυστηρών στρατιωτικών ελέγχων.

Οι εκτεταμένες προβλήτες του, που εκτείνονται σε βαθιά ύδατα ικανά να φιλοξενήσουν υπερδεξαμενόπλοια, καθιστούν το Χαργκ κρίσιμο κόμβο διανομής πετρελαίου. Από εκεί περνά το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού.

Η σημασία του νησιού για την ιρανική οικονομία είναι διαχρονική. Έγγραφο της CIA από το 1984 το χαρακτήριζε ως «το πιο ζωτικό σημείο του ιρανικού πετρελαϊκού συστήματος». Ο ηγέτης της ισραηλινής αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ είχε δηλώσει πρόσφατα ότι η καταστροφή του τερματικού σταθμού θα «παρέλυε την οικονομία του Ιράν και θα ανέτρεπε το καθεστώς».

Το Ιράν καλύπτει περίπου το 4,5% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, αντλώντας 3,3 εκατομμύρια βαρέλια αργού και 1,3 εκατομμύρια βαρέλια συμπυκνωμάτων και άλλων υγρών ημερησίως, σύμφωνα με το Reuters. Το νησί Χαργκ φορτώνει δεξαμενόπλοια«αδιάκοπα από την έναρξη του πολέμου», όπως αναφέρει το TankerTrackers.com.

Οι επιθέσεις στο νησί

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι ο αμερικανικός στρατός πραγματοποίησε«μία από τις ισχυρότερες αεροπορικές επιδρομές στην ιστορία της Μέσης Ανατολής», καταστρέφοντας στρατιωτικά περιουσιακά στοιχεία στο νησί Χαργκ. Βίντεο που δημοσιεύθηκε στο Truth Social και επαληθεύτηκε από το CNN έδειχνε επιθέσεις στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου και στον διάδρομο προσγείωσης.

Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι οι επιθέσεις ήταν «ευρείας κλίμακας», αλλά απέφυγαν να πλήξουν την πετρελαϊκή υποδομή. Οι στόχοι περιλάμβαναν αποθήκες ναρκών, αποθήκες πυραύλων και άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Το ιρανικό πρακτορείο Fars μετέδωσε ότι σημειώθηκαν πάνω από 15 εκρήξεις, χωρίς να προκληθεί ζημιά στις πετρελαϊκές υποδομές.

Ο Τραμπ προειδοποίησε εκ νέου πως, αν το Ιράν συνεχίσει να παρεμποδίζει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, θα στοχοποιηθούν και οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού.

Οι επιπτώσεις στις αγορές και στην κλιμάκωση του πολέμου

Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε επίθεση στις ενεργειακές της εγκαταστάσεις θα οδηγήσει σε αντίποινα κατά πετρελαϊκών υποδομών στην περιοχή που ανήκουν σε χώρες φιλικές προς τις ΗΠΑ. Οι αμερικανικές επιθέσεις, σύμφωνα με αναλυτές, ανεβάζουν επικίνδυνα τα διακυβεύματα του πολέμου.

Ο απόστρατος υποστράτηγος του αμερικανικού στρατού Μαρκ Κίμιτ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον κρατά το νησί «όμηρο» για να διασφαλίσει τη διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, των οποίων το μερικό κλείσιμο έχει ήδη εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου.

Αν πληγούν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Χαργκ, ο Κίμιτ προειδοποίησε ότι το Ιράν θα απαντήσει πλήττοντας υποδομές σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, προκαλώντας«ανεξέλεγκτη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου».

Η ανώτερη αναλύτρια αργού πετρελαίου της Kpler, Μουγιού Σου, εκτίμησε ότι σε περίπτωση επίθεσης στις εγκαταστάσεις του Χαργκ, η αποκατάσταση θα μπορούσε να χρειαστεί μήνες ή και πάνω από έναν χρόνο, με την Κίνα – τον κύριο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου – να πλήττεται περισσότερο.

Τα επόμενα βήματα

Αναλυτές θεωρούν πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση, καθώς το Ιράν έχει ήδη πλήξει δεξαμενές πετρελαίου σε Ομάν και Μπαχρέιν, αλλά και δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης έχουν απειλήσει να«βάλουν φωτιά στην ενεργειακή υποδομή της περιοχής»αν δεχθούν επίθεση οι δικές τους εγκαταστάσεις.

Οι επιθέσεις στο Χαργκ συνέπεσαν με την ανακοίνωση των ΗΠΑ για αποστολή δύναμης ταχείας αντίδρασης περίπου 2.500 πεζοναυτών και ναυτών στη Μέση Ανατολή. Ο Κίμιτ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η δύναμη αυτή να χρησιμοποιηθεί για την κατοχή του νησιού.

Αν και δεν έχει διευκρινιστεί η αποστολή της μονάδας, οι ειδικοί σημειώνουν ότι τέτοιες δυνάμεις αναλαμβάνουν συνήθως επιχειρήσεις εκκένωσης ή αμφίβιες αποστολές που απαιτούν κινήσεις από πλοίο σε ξηρά. Ωστόσο, η κατάληψη ή επίθεση στο νησί Χαργκ θα απαιτούσε σημαντικό αριθμό χερσαίων στρατευμάτων — κάτι που, σύμφωνα με τους αναλυτές, η κυβέρνηση Τραμπ μέχρι στιγμής αποφεύγει.