Αστρονόμοι κατέγραψαν ένα εντυπωσιακό ουράνιο φαινόμενο, αποτυπώνοντας δύο γηραιά άστρα που σχηματίζουν ένα νέφος αερίων και σκόνης, δημιουργώντας μια ασύμμετρη και ιδιαίτερα φωτεινή νεφελώδη δομή καθώς πλησιάζουν στο τέλος της ζωής τους.

Με τη βοήθεια του Πολύ Μεγάλου Τηλεσκοπίου (Very Large Telescope) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου, οι ερευνητές κατάφεραν να απεικονίσουν το δυαδικό σύστημα άστρων AFGL 4106, το οποίο δεσπόζει στο κέντρο ενός σκονισμένου πορτοκαλί κελύφους που θυμίζει γιγαντιαίο κοσμικό σύννεφο.

Το φαινόμενο που κατέγραψαν οι επιστήμονες

Στο κέντρο της εικόνας διακρίνονται δύο σκοτεινές κουκκίδες – ένα ζεύγος τεράστιων άστρων που περιστρέφονται το ένα γύρω από το άλλο σε ένα δυαδικό σύστημα. Όπως συμβαίνει με πολλά άστρα του Γαλαξία μας, γεννήθηκαν ως ζευγάρι και τώρα, καθώς πλησιάζουν στο τέλος της ζωής τους, εκτοξεύουν τεράστιες ποσότητες αερίων και σκόνης στο Διάστημα.

Ένα δυαδικό σύστημα αποτελείται από δύο άστρα που συνδέονται βαρυτικά και περιστρέφονται γύρω από ένα κοινό κέντρο μάζας, γνωστό ως βαρυκέντρο. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι έως και το 85% των άστρων στο Σύμπαν δεν είναι μοναχικά, όπως ο Ήλιος μας, αλλά ανήκουν σε δυαδικά ή πολυάστρικα συστήματα.

Στην εικόνα, τα άστρα εμφανίζονται μαύρα, καθώς η έντονη φωτεινότητά τους κορέζει τον ανιχνευτή. Για να αποκαλύψουν το αχνό υλικό που τα περιβάλλει, οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το όργανο SPHERE του VLT, ειδικά σχεδιασμένο ώστε να διαχειρίζεται ακραίες αντιθέσεις φωτός και να διορθώνει τις παραμορφώσεις που προκαλεί η ατμόσφαιρα της Γης.

Η σημασία της ανακάλυψης

Το νέφος αερίων και σκόνης δεν εκτείνεται ομοιόμορφα σε σφαιρικό σχήμα, αλλά εμφανίζεται παραμορφωμένο, σχηματίζοντας μια σχεδόν ωοειδή δομή. Η ιδιόμορφη αυτή μορφή αποδίδεται στη βαρυτική επίδραση του συνοδού άστρου, προσφέροντας σαφείς ενδείξεις ότι οι αστρικές «συνεργασίες» μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο πεθαίνουν τα άστρα.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Astronomy & Astrophysics, ενισχύουν την κατανόηση των αστροφυσικών για τη δυναμική εξέλιξη των δυαδικών συστημάτων και τον κρίσιμο ρόλο τους στη διαμόρφωση του διαστρικού περιβάλλοντος.