Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κομβικό ενεργειακό κόμβο και νότια πύλη της Ευρώπης για τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times. Το ρεπορτάζ υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο της χώρας στη μεταβατική περίοδο που οδηγεί στην πλήρη απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου.
Όπως αναφέρει η εφημερίδα, «η Ελλάδα τοποθετείται ως η νότια πύλη της Ευρώπης για εισαγωγές LNG, κυρίως από τις ΗΠΑ, καθώς η ΕΕ προετοιμάζεται για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου έως το 2027». Η Αθήνα, σύμφωνα με το άρθρο, επενδύει στη γεωγραφική της θέση, στις υποδομές και στις στενές σχέσεις με την Ουάσιγκτον, διεκδικώντας πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική.
Οι Financial Times υπενθυμίζουν ότι πριν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα κάλυπτε περίπου το 40% των αναγκών της ΕΕ σε φυσικό αέριο. Το ποσοστό αυτό έχει πλέον περιοριστεί στο 11%, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να καλύπτουν μεγάλο μέρος του κενού. Το αμερικανικό LNG αντιπροσωπεύει σχεδόν το 60% των εισαγωγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο άρθρο φιλοξενούνται δηλώσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, ο οποίος τονίζει: «Δεν πρόκειται πλέον να χρηματοδοτούμε τον επιτιθέμενο. Πρέπει να γίνουν περισσότερες προσπάθειες για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων. Αυτή η αποσύνδεση δεν θα συμβεί από μόνη της».
Η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ
Όπως σημειώνεται, «από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2025, ο Παπασταύρου έχει προωθήσει στενότερες σχέσεις με τις ΗΠΑ, παρουσιάζοντας την ενέργεια ως γέφυρα των διατλαντικών σχέσεων». Ο ίδιος επισημαίνει ότι «η αμερικανική ενέργεια έχει μετατραπεί σε δομικό πυλώνα της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης».
Η αρθρογράφος των Financial Times αναφέρει ότι η ΕΕ έχει μειώσει δραστικά τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, ενώ ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια εξακολουθούν να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο προς άλλες αγορές, εντός των ορίων του πλαφόν τιμών που έχουν επιβάλει οι σύμμαχοι του Κιέβου.
Η Ρεβυθούσα και ο «κάθετος διάδρομος»
Η φιλοδοξία της Ελλάδας να καταστεί βασικό σημείο εισόδου για το αμερικανικό LNG αποτυπώνεται στη Ρεβυθούσα, όπου βρίσκεται ο κύριος τερματικός σταθμός της χώρας. Πρόσφατα, αμερικανικό φορτίο εκφορτώθηκε εκεί, με το επαναεριοποιημένο φυσικό αέριο να διοχετεύεται προς τα Βαλκάνια μέσω του λεγόμενου «κάθετου διαδρόμου».
Ο διάδρομος αυτός αποτελεί συνεργασία της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, και δημιουργήθηκε μετά το 2022, όταν η Ρωσία διέκοψε τις εξαγωγές προς τη Βουλγαρία. Οι χώρες του συστήματος επένδυσαν στην αναβάθμιση των υποδομών τους, ενώ η Βουλγαρία προχωρά σε έργα ύψους 400 εκατ. ευρώ για την άρση σημείων συμφόρησης έως το 2027.
Η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών
Πριν από το 2022, οι ροές φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινούνταν επί δεκαετίες από βορρά προς νότο. Η Ελλάδα είχε ήδη ξεκινήσει τη διαφοροποίηση των προμηθειών της, όπως ανέφερε η Μαρία Ρίτα Γκάλι, μέχρι πρότινος διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ.
Η κα Γκάλι αναφέρθηκε στον αγωγό TAP, ύψους 4,5 δισ. ευρώ, που ολοκληρώθηκε το 2020 και συνδέει τα ελληνοτουρκικά σύνορα με την Ιταλία μέσω Αλβανίας και Αδριατικής. «Όταν ξέσπασε η κρίση, βρισκόμασταν σε ισχυρότερη θέση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Αθήνα έχει επίσης ολοκληρώσει τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας–Βουλγαρίας και ενίσχυσε τη δυναμικότητα του δικτύου με δύο νέους σταθμούς συμπίεσης στη βόρεια Ελλάδα, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο της χώρας ως ενεργειακού κόμβου της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
