Κακοκαιρία: Γιατί «έπνιξε» τα νότια προάστια – Οι τρεις αιτίες του κατακλυσμού

Δύο ανθρώπινες ζωές χάθηκαν από τη σφοδρή κακοκαιρία που έπληξε τη χώρα, αφήνοντας πίσω της σκηνές καταστροφής. Μια 55χρονη γυναίκα στην Άνω Γλυφάδα και ένας Λιμενικός στο Παράλιο Άστρος είναι τα θύματα των ακραίων φαινομένων, τα οποία επιβεβαίωσαν πλήρως τον Δείκτη Επικινδυνότητας Κατηγορίας 5.

Οι επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών αναλύουν τα αίτια και εντοπίζουν τρεις κύριους παράγοντες για την ένταση και τις συνέπειες των φαινομένων, κυρίως στα νότια προάστια της Αθήνας: τον ακραίο όγκο βροχής, τις ανεπαρκείς υποδομές και τις πληγές που άφησαν οι πυρκαγιές στον Υμηττό.

Η «συνταγή» της πλημμύρας: Το 30% της ετήσιας βροχής σε λίγες ώρες

Ο Κώστας Λαγουβάρδος, Μετεωρολόγος και Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, περιέγραψε μιλόντας στο Orange Press Agency το χρονικό της κακοκαιρίας, τονίζοντας ότι όλα εξελίχθηκαν όπως είχαν προβλεφθεί.

«Επιβεβαιώθηκαν οι προγνώσεις που μιλούσαν για έντονα επεισόδια, κυρίως στην Αττική. Να πούμε ότι στην Αττική είχαμε δύο φάσεις κακοκαιρίας. Η πρώτη, που ήταν πρωινές-προμεσημβρινές ώρες, με πιο ήπια φαινόμενα, αρκετά μεγάλα ύψη βροχής όμως, τα οποία επίσης άρχισαν να δημιουργούν το υπόβαθρο, δηλαδή κάποιες μικρές πλημμύρες και νερό συσσωρευμένο στο έδαφος» λέει.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η δεύτερη φάση ήταν και η πιο καταστροφική: «Και μετά ήρθε το πιο έντονο, η δεύτερη φάση της κακοκαιρίας, με την έντονη καταιγιδοφόρο δραστηριότητα, που σημαίνει μεγάλα ύψη βροχής σε μικρό χρονικό διάστημα… Οι οποίες κάθισαν δύο με τρεις ώρες και έδωσαν πολύ μεγάλα ύψη βροχής».

Τα δεδομένα των μετεωρολογικών σταθμών είναι χαρακτηριστικά. «Καταγράψαμε εντυπωσιακά ύψη βροχής για την Αττική. Σε πολλούς σταθμούς ξεπεράστηκαν τα 100 χιλιοστά. Φτάσαμε στου Παπάγου 170 χιλιοστά, στην Ανατολική Αττική 120-130 χιλιοστά μέσα σε μία ημέρα. Είναι περίπου το 30% της ετήσιας βροχής».

Μια πόλη «αθωράκιστη» απέναντι στα ακραία φαινόμενα

Ο δεύτερος παράγοντας αφορά την αντοχή των αστικών υποδομών. Ο κ. Λαγουβάρδος χαρακτήρισε την Αθήνα εξαιρετικά ευάλωτη σε ακραίες βροχοπτώσεις.

«Σε μία μεγάλη πόλη όπως είναι η Αθήνα, που έχει και πρόβλημα προφανώς πολλών υποδομών, το αποτέλεσμα είναι αυτό που είδαμε και δυστυχώς είχαμε και μία απώλεια ανθρώπινης ζωής. Σίγουρα βοήθησε λίγο και η προετοιμασία και η ειδοποίηση που είχε δοθεί. Αλλά αυτό δείχνει το πόσο προβληματική είναι η Αθήνα και πόσο ευάλωτη είναι στα έντονα καιρικά γεγονότα».

Παράλληλα, προειδοποίησε για την κλιματική επιδείνωση των φαινομένων, κάνοντας σύγκριση με τις πλημμύρες στη Θεσσαλία. «Λόγω της κλιματικής αλλαγής τα έντονα καιρικά γεγονότα γίνονται ακόμα πιο έντονα… Δεν θέλει κανένας να σκεφτεί τι θα γινόταν στην Αθήνα αν έπεφταν οι βροχές που είδαμε στη Θεσσαλία τον Σεπτέμβριο του ’23».

Η «εκδίκηση» του καμένου Υμηττού

Η τρίτη αιτία συνδέεται με την κατάσταση στον Υμηττό και τις πρόσφατες πυρκαγιές. Ο Θοδωρής Γιάνναρος, Πυρομετεωρολόγος και Κύριος Ερευνητής στο Εθνικό Αστεροσκοπείο, εξήγησε ότι η απώλεια βλάστησης οδήγησε σε κατολισθήσεις και φερτά υλικά που κατέκλυσαν την Άνω Γλυφάδα.

«Είναι δεδομένο ότι συνδέεται το χθεσινό κατολισθητικό φαινόμενο και με τις πυρκαγιές οι οποίες έχουν πλήξει τα τελευταία χρόνια την περιοχή του Υμηττού. Διότι όταν χάνεται η βλάστηση από έναν μεγάλο ορεινό όγκο, χάνεται η ικανότητα που έχουμε να συγκρατείται το έδαφος…».

Ο ερευνητής τόνισε ακόμη τη σημασία της διατήρησης των καμένων κορμών ως φυσικού αναχώματος. «Ακόμη και μετά από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, συνίσταται σε κάποιες περιπτώσεις οι καμένοι κορμοί των δέντρων να παραμένουν, διότι συγκρατούνε το έδαφος λόγω του ριζικού συστήματος που εξακολουθεί να υπάρχει».