Την διαδικασία με την οποία θα δίνονται οι φοροαπαλλαγές για επενδύσεις που εντάσσονται στους αναπτυξιακούς νόμους  εξειδικεύουν  οι κοινές υπουργικές αποφάσεις που υπέγραψαν ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης και ο υφυπουργός Οικονομικών Απόστολος Βεσυρόπουλος. Σε αυτές ορίζονται οι προϋποθέσεις λήψης φορολογικών απαλλαγών αλλά και η υποχρεωτική και αναδρομικά υποβολή Δήλωσης Φορολογικής Απαλλαγής που θα τεθεί σε εφαρμογή από το 2021.

Οι φορολογικές απαλλαγές αφορούν τα επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί στους αναπτυξιακούς νόμους 3908/2011 και 4399/2016.

 Τι αφορά η ενίσχυση φορολογικής απαλλαγής

Σύμφωνα  με τις κοινές υπουργικές αποφάσεις η ενίσχυση φορολογικής απαλλαγής που παρέχεται στους επενδυτικούς φορείς για επενδυτικά σχέδια που υπάγονται  στους  αναπτυξιακούς νόμους συνίσταται στην απαλλαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος επί των πραγματοποιούμενων προ φόρου κερδών, τα οποία προκύπτουν με βάση τη φορολογική νομοθεσία, από το σύνολο των δραστηριοτήτων του φορέα, αφαιρουμένου, στις περιπτώσεις των νομικών προσώπων, του φόρου του νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας που αναλογεί στα κέρδη που διανέμονται ή αναλαμβάνονται από τους εταίρους.

Η ενίσχυση φορολογικής απαλλαγής μπορεί να παρέχεται μεμονωμένα ή/και συνδυαστικά με τα άλλα είδη ενισχύσεων σύμφωνα με όσα ορίζουν στις διατάξεις τους οι δύο αναπτυξιακοί νόμοι,  και ανάλογα με το καθεστώς ενισχύσεων στο οποίο έχει υπαχθεί το  επενδυτικό σχέδιο.

Μάλιστα αν η ενίσχυση φορολογικής απαλλαγής παρέχεται συνδυαστικά με άλλα είδη ενισχύσεων, χορηγείται βάσει του μίγματος ενισχύσεων που έχει αποτυπωθεί στην απόφαση υπαγωγής του επενδυτικού σχεδίου και το οποίο δεν μπορεί να τροποποιηθεί μετά την έκδοση της  (τμήμα της ενίσχυσης που χορηγείται με τη μορφή της επιχορήγησης ή/ και επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης έναντι του τμήματος της ενίσχυσης που χορηγείται με τη μορφή της φορολογικής απαλλαγής).

Το ποσό της ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής προσδιορίζεται κατ' αρχάς στην απόφαση υπαγωγής του επενδυτικού σχεδίου  ενώ το  τελικό δικαιούμενο ποσό  για κάθε επενδυτικό σχέδιο, καθορίζεται ακριβώς, με την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου και την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας του και  λαμβάνοντας υπόψη το πραγματικό ενισχυόμενο κόστος, λαμβανομένων υπόψη των ποσοστών που έχουν καθοριστεί στην απόφαση υπαγωγής, ανά ομάδα επιλέξιμων δαπανών, για κάθε επιμέρους τμήμα του επενδυτικού σχεδίου  είτε αφορά συμβατική επένδυση ή χρηματοδοτική μίσθωση.

 Από πότε «τρέχει» η φοροαπαλλαγή

Ο φορέας της επένδυσης έχει το δικαίωμα έναρξης της ωφέλειας του κινήτρου από τη διαχειριστική περίοδο κατά την οποία δημοσιεύεται η απόφαση ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης. Ο φορέας της επένδυσης μπορεί να αξιοποιήσει το σύνολο της δικαιούμενης ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής εντός  δέκα πέντε διαχειριστικών περιόδων μετά τη διαχειριστική περίοδο, εντός της οποίας δημοσιεύτηκε η απόφαση ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης.

Όταν το επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνει δαπάνες εξοπλισμού που αποκτώνται με χρηματοδοτική μίσθωση, η φορολογική απαλλαγή υπολογίζεται επί του τμήματος της αξίας κτήσης του εξοπλισμού, το οποίο εμπεριέχεται στα μισθώματα που καταβλήθηκαν.

Για τον προσδιορισμό του ποσού αυτού, οι επιχειρήσεις των οποίων τα επενδυτικά σχέδια εμπεριέχουν την ενίσχυση της φορολογικής απαλλαγής χρηματοδοτικής μίσθωσης, από τη διαχειριστική περίοδο θεμελίωσης του δικαιώματος χρήσης της ωφέλειας εκ της ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής και έως την εξάντληση του οφέλους ή την παρέλευση της δεκαπενταετίας, θα πρέπει να υποβάλλουν κάθε έτος βεβαίωση της τράπεζας, με την οποία έχει συναφθεί η σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης, από την οποία θα προκύπτουν τα ποσά που καταβλήθηκαν εντός του έτους.

Το ποσό της ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής εμφανίζεται, ανά επενδυτικό σχέδιο, ως αφορολόγητο αποθεματικό, σε ειδικό λογαριασμό στα βιβλία της επιχείρησης και σχηματίζεται από το φόρο εισοδήματος επί των καθαρών κερδών που δηλώνονται με την αρχική εμπρόθεσμη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, ο οποίος δεν καταβάλλεται λόγω της παρεχόμενης φορολογικής απαλλαγής.

Ο ειδικός αυτός λογαριασμός θα φέρει την ονομασία «Ειδικό αποθεματικό απαλλαγής φόρου » και θα ακολουθείται από τον αριθμό φακέλου του επενδυτικού σχεδίου. Σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης μέρους ή του συνόλου του αποθεματικού  μετά την λήξη του διαστήματος απαλλαγής αυτό θα προστίθεται στα κέρδη της επιχείρησης και θα φορολογείται στο φορολογικό έτος, κατά το οποίο έλαβε χώρα η διανομή ή ανάληψη του αντίστοιχου ποσού του αποθεματικού.

 Υποχρεωτική η «Δήλωση Φορολογικής Απαλλαγής»

Συμφώνα με τις δυο Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις ,οι επενδυτικοί φορείς, των οποίων τα επενδυτικά σχέδια έχουν υπαχθεί στις διατάξεις  των ν. 3908/2011 και 4399/2016 για την ενίσχυση της φορολογικής απαλλαγής, υποχρεούνται να υποβάλλουν κάθε χρόνο , εντός των  οριζομένων προθεσμιών της υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και πριν την υποβολή της δήλωσής τους, και « Δήλωση Φορολογικής Απαλλαγής» (ΔΦΑ), στην οποία θα δηλώνεται το ποσό του φόρου, το οποίο δεν καταβάλλεται λόγω της παρεχόμενης ενίσχυσης. Για το τρέχον έτος δεν θα ζητηθεί η δήλωση αυτή καθώς η ισχύς της διάταξης ,που καθορίζει την υποχρεωτικότητα της δήλωσης ,ξεκινά να ισχύει  από το 2021.

Επιπλέον, για κάθε επενδυτικό σχέδιο η επιχείρηση θα πρέπει να υποβάλλει ξεχωριστή« Δήλωση Φορολογικής Απαλλαγής» κάθε έτος, ανεξάρτητα από το αν έχει πραγματοποιήσει κέρδη ή όχι, (ακόμη και μηδενική), μέχρι την εξάντληση του δικαιούμενου ποσού φορολογικής απαλλαγής ή μέχρι την παρέλευση της προθεσμίας των 15 ετών από τη διαχειριστική περίοδο θεμελίωσης του δικαιώματος χρήσης της ωφέλειας. Θα συντάσσεται και θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά,  από την επιχείρηση , μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων  και τα στοιχεία που θα δηλώνονται θα διασταυρώνονται από τις αρμόδιες, με τα αντίστοιχα της οικείας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.

Επίσης μαζί με την δήλωση αυτή η επιχείρηση είναι υποχρεωμένη να υποβάλλει :

- την απόφαση ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης.

- τυχόν σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης εξοπλισμού (leasing) και βεβαίωση του πιστωτικού ιδρύματος περί καταβολής μισθωμάτων (τουλάχιστον τελευταίου τριμήνου). Στην περίπτωση τελικής δόσης και αποπληρωμής συνυποβάλλεται και βεβαίωση του πιστωτικού ιδρύματος περί απόκτησης της κυριότητας του εξοπλισμού για τον οποίο έχει συναφθεί η σχετική σύμβαση.

-γνωμοδοτήσεις, χαρακτηρισμοί ή εγκρίσεις των επενδυτικών σχεδίων από Ειδικές Επιτροπές ή άλλες αρμόδιες υπηρεσίες του Δημοσίου, οι οποίες συνοδεύουν το επενδυτικό σχέδιο, εφόσον υπάρχουν.

Αναφορικά με τον υπολογισμό της φοροαπαλλαγής θα λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί από τον επενδυτικό φορέα κατά την αρχική δήλωση φορολογίας εισοδήματος, ενώ σε περίπτωση τροποποίησης της αρχικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο επενδυτικός φορέας υποχρεούται να υποβάλλει και αντίστοιχη τροποποίηση της Δήλωσης Φορολογικής Απαλλαγής,

Τέλος, για κάθε διαχειριστική περίοδο, ο φόρος που δεν θα καταβάλλεται υπολογίζεται με βάση το συντελεστή φορολογίας εισοδήματος, όπως προκύπτει από τη φορολογική νομοθεσία, ανάλογα με τη νομική μορφή του δικαιούχου της ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής.