Περί ονοματολογίας: μια ταπεινή πρόταση

Η καθημερινότητα σήμερα διακατέχεται από την Επιστήμη της  Ονοματολογίας και Ονοματοποιίας.  Παλιότερα, μετά τις ταβέρνες, μανάβικα και μυθιστορήματα, ψάχναμε ονόματα μόνο για συνωμοσίες, πλεκτάνες και μυστικά σχέδια. Είχαμε: Προμηθέας, Ιέραξ, Ασπίδα.  Ενώ το Σκόντα Ξάνθης μας έφερε αέρα κοσμοπολιτισμού, η Μακεδονία υπογράμμισε ότι το όνομα είναι η ψυχή μας. Προσπερνώντας ονομασίες για κρασιά και κόμματα, επεκταθήκαμε σε  βαφτίσια κυβερνητικών προγραμμάτων – Καποδίστριας, Θησέας, Προκρούστης.. Τελευταίος θρίαμβος της Ονοματοποιίας  ο καιρός:. Το «έρχεται ο Θησέας, ο καιρός» βελτίωσε το «Θα βρέξει» – αφού θυμόμαστε πόσο μας μούλιασε η Ευρυδίκη.

Καιρός λοιπόν να κατοχυρώσουμε το «Πρόγραμμα Ιορδάνης Ποταμός για την Εθνική Συνείδηση» (ΠΙΠΕΣ). Το πρόγραμμα αυτό καλλιεργεί την θεωρία και πρακτική της επιστημονικής ονοματολογίας εστιάζοντας σε 4 κατευθύνσεις: (α) Εντατική Ονοματολογία -νέες κατηγορίες ονομάτων. (β) Εκτατική Ονοματαλογία -νέα πεδία για ονόματα. (γ) Θεωρητική ονοματολογία – Μαγεία και Μόχλευση ονομάτων: και (δ) Θεσμική ονοματολογία – επιστημονική κατοχύρωση μέσω (ενιαίων) φορέων. Ακολουθούν δείγματα κάθε κατεύθυνσης:

Εντ.Ονομα.: Κρίμα να μην αντιπροσωπεύεται το Βυζάντιο στα ονόματα – αυτοί που είχαν μια τέτοια ευρηματικότητα – όπως Κωνσταντίνος Ε’ (Κοπρώνυμος) ή Ιουστινιανός Β’ (Ρινότμητος), αλλά και Βατάτζης, Αθηναΐς, Ευδοκία. Και γιατί όχι μάχες – Γαυγάμηλα,  Μαντζικέρτ, Δερβενάκια –  αλλά και ιστορικοί φορείς; (Οργανισμός Αποξήρανσης Κωπαΐδας, Ασφαλιστικό Ταμείο Προσωπικού του Ταμείου Νομικών). Πού είναι οι αφηρημένες έννοιες; (Σαφήνεια, εξυπνάδα, φιλότιμο). Οι χαρακτήρες της λογοτεχνίας; Μαντάμ Σουσού, Ζορμπάς, Καραγκιόζης. Το εθνικό συγκριτικό πλεονέκτημα σε φιλολόγους μετράει.

Εκτ.Ονομα.: Γιατί μόνο τις συνωμοσίες, τα σχέδια, τον καιρό και τα κατοικίδια; Γιατί καταραστήκαμε την οικονομία σε άψυχα αρκτικόλεξα – QE, ONE, AEΠ; Ποιος δεν θα προτιμούσε την «Διαπραγμάτευση Ηρόστρατος» το 2015, την «Aνάκαμψη Τάνταλος» το 2017 και το διαχρονικό  «Ασφαλιστικό Αθανάσιος Διάκος»; Αλλά και τις «Αποκρατικοποιήσεις «Ο Γαργαντούας»», τις «Αστικές Συγκοινωνίες ο Ιώβ» ή τη «Δημοσιονομική προσαρμογή «Ο Μαθουσάλας»»; «Αντικειμενικές αξίες «Η ακρίβεια»»; κοκ.

Θε.Ονομα.: Στη Μαγεία Αρχαρίων διδάσκεται ότι η δύναμη πηγάζει από το μυστικό όνομα. Τι σημαίνει, όμως «Το όνομα είναι η ψυχή μας»; Τι έρχεται πρώτο, το όνομα ή η ψυχή; Αλλως: Ο γάτος μας ο Μπελάς ανοίγει το ψυγείο μόνος του και τρώει το τυρί. Θα έκανε το ίδιο αν τον λέγαμε Ψιψίνο ή Ομορφούλη; Δεν είναι σύμπτωση που ο Τ.Σ. Ελιοτ ασχολήθηκε με αυτό και με σύνθετες ονομασίες ως πρώτο θέμα στο Εγχειρίδιο Πρακτικής Γατικής.  

Θεσμ.Ονομα.: Η θεσμική κατοχύρωση σε ενιαίους φορείς με ολιγομελή και ευέλικτα διοικητικά σχήματα. Από ό,τι φαίνεται, η ωρίμαση της νέας επιστήμης – π.χ. ως Σχολή σε νέο Πανεπιστήμιο – συμπίπτει χρονικά και με την ωρίμαση του Μακεδονικού αλλά και με τις εξελίξεις στην Κεντροαριστερά. Μη βιαζόμαστε, λοιπόν. Πρώτα να τεθεί το ζήτημα σε επιστημονική βάση.

Ο Πλάτων Τήνιος είναι επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς