PROJECT SYNDICATE

Ενα από τα βασικά χαρακτηριστικά των ηγετών της Γερμανίας όταν αναφέρονται στην ευρωζώνη είναι η επιμονή τους στο να ακολουθεί κανείς τους κανόνες. Πολλές άλλες χώρες απαιτούν να μάθουν γιατί η Γερμανία ακολουθεί μια τέτοια ανελαστική προσέγγιση. Από ό,τι φαίνεται η απάντηση αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο έχει διαμορφωθεί το ομοσπονδιακό σύστημα διακυβέρνησης της Γερμανίας, καθώς και η εμπειρία που έχει ιστορικά η χώρα με τις κρίσεις χρέους. Το μάθημα που έχει λάβει η Γερμανία από την Ιστορία της είναι πως σε ό,τι αφορά το χρέος δεν πρέπει να υπάρχει ευελιξία. Αυτό μπορεί να φαίνεται υποκριτικό αν αναλογιστούμε ότι η χώρα χρεοκόπησε το 1923, το 1933, το 1945 και το 1953. Η αλήθεια είναι ότι οι Γερμανοί θεωρούν σχεδόν όλες αυτές τις χρεοκοπίες ως αποσταθεροποιητικό παράγοντα που οδήγησε σε μεγάλα προβλήματα.

Θετικά αντιμετωπίζεται μόνο η ελάφρυνση χρέους του 1953. Από τη γερμανική οπτική σημασία είχε το πολιτικό πλαίσιο στο οποίο έγιναν οι διαπραγματεύσεις αυτές. Είχε αλλάξει η κυβέρνηση στη Γερμανία και οι Σύμμαχοι είχαν προσφέρει στη χώρα μια καινούργια αρχή. Επίσης η νέα κυβέρνηση είχε αποδείξει τη σοβαρότητά της όσον αφορά τα οικονομικά. Τότε ορισμένοι στη χώρα τάσσονταν υπέρ κεφαλαιακών ελέγχων, αλλά αντί για αυτό η κυβέρνηση εφάρμοσε νομισματική λιτότητα –περιοριστική νομισματική πολιτική. Η εμπειρία αυτή εξηγεί και άλλη μια εμμονή της Γερμανίας: τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται από τις δανειζόμενες χώρες. Η Γερμανία χρειάστηκε να αλλάξει πλήρως το εσωτερικό καθεστώς της για να σπάσει τον κύκλο χρέους και χρεοκοπίας. Ισως αυτό είναι υπερβολικό να το ζητεί κανείς για όλη την ευρωζώνη. Εαν όμως δεν υπάρξει ένας θεμελιώδης αναπροσανατολισμός της πολιτικής μιας χώρας, πιστεύουν οι Γερμανοί, η ελάφρυνση χρέους θα παραμείνει για πάντα μια μάταιη άσκηση.
Ο Χάρολντ Τζέιμς είναι καθηγητής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Princeton, καθηγητής Ιστορίας στο European University Institute και συνεργάτης του Center for International Governance Innovation.