Η αρχή έγινε με το «Πριν το χάραμα», το 1995, όπου οι νεαροί Τζέσι και Σελίν συναντιούνται σ’ ένα τρένο. Εκείνος ένας ανέμελος Αμερικανός στο πρώτο του ευρωπαϊκό ταξίδι κι εκείνη μια γαλλίδα φοιτήτρια: μαζί ξεκινούν μια κουβέντα που τραβά… μιάμιση ώρα, αφήνοντας μια ανεκπλήρωτη υπόσχεση.
Συναντιούνται εννιά χρόνια μετά στη δεύτερη ταινία της σειράς, «Πριν το ηλιοβασίλεμα», το 2004. Εκείνος έχει πια παντρευτεί, άλλα έχει γράψει ένα βιβλίο για την ερωτική του ιστορία μ’ εκείνο το κορίτσι. Που συναντά στο Παρίσι και περνά μαζί του άλλο ένα βράδυ, το οποίο θα αλλάξει τη ζωή και των δυο.
Στο «Πριν τα μεσάνυχτα», οι δυο είναι επιτέλους μαζί, αλλά η ρομαντική διάθεση καθώς και το σασπένς κυριαρχούν. Μιλάμε για το «Star Wars» της ρομαντικής κομεντί! Μια τριλογία δηλαδή με συνοχή που διαθέτει το δικό της φανατικό κοινό.
Οι συντελεστές της, που τη φίλμαραν στη Μεσσηνία, επιστρέφουν στην Ελλάδα έναν χρόνο μετά τα γυρίσματά της για να την παρουσιάσουν. Και να μας μιλήσουν. Απέναντί μου βρίσκονται οι Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ (σκηνοθέτης), Ιθαν Χοκ και Ζιλί Ντελπί (οι φημισμένοι πρωταγωνιστές)…
Ζιλί Ντελπί: Φυσικά. Επρεπε να τα δούμε –ήταν η «εργασία» μας.
Ιθαν Χοκ: Είδαμε και τα δύο φιλμ.
Πόσο παράξενο ήταν αυτό; Εννοώ, μοιάζει σαν να χαζεύει κανείς παλιές φωτογραφίες του.
Ζ.Ντ.: Δεν είναι παράξενο, απλώς απαιτεί πολλή δουλειά επειδή πρέπει να γράψουμε μαζί το σενάριο.
Ι.Χ.: Στην πραγματικότητα αναζητούμε τον Τζέσι και τη Σελίν. Ο παραλληλισμός με τις παλιές φωτογραφίες αφορά και την προσωπική μνήμη και εδώ δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Απλά αναζητούμε τη σύνδεση με το κοινό φαντασιακό μας πεδίο. Οταν βλέπουμε τις ταινίες, προφανώς και ελπίζουμε πως η καθεμιά στέκεται από μόνη της μια χαρά, αλλά μας ενδιαφέρει και η ενότητα της τριλογίας.
Εντάξει, μιλάμε για τους χαρακτήρες, αλλά πόσα δικά σας στοιχεία υπάρχουν εκεί;
Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ: Νομίζω πως αυτός είναι ο λόγος που επιστρέφουμε στις δυο πρώτες ταινίες, για να αποστασιοποιηθούμε από τους χαρακτήρες. Ο Ιθαν από τον Τζέσι, η Ζιλί από τη Σελίν –απλώς να τους εξετάσουμε αντικειμενικά. Γιατί μπορεί να είναι προσωπικές αυτές οι ταινίες, μπορεί να δίνουμε πολλά από τον εαυτό μας…
Ζ.Ντ.: Ταυτόχρονα, όμως, δεν είναι και αυτοβιογραφικές. Αφορούν ένα κομμάτι μας, μιας και τις γράφουμε εμείς, οκέι, αλλά μέχρι εκεί.
Ι.Χ.: Γράφουμε και οι τρεις μαζί –αυτό μπορεί να ακούγεται παράξενο σε κάποιους, είναι όμως πολύ πρακτικό. Προστατεύουμε ο ένας τον άλλο από τις κακές μας ιδέες και ευνοούμε τις καλύτερες.
Και είστε πρόθυμοι να κάνετε
μια ταινία κάθε εννιά χρόνια;
Ζ.Ντ.: Αν βγάλουμε πολλά λεφτά μ’ αυτήν, πιθανότατα θα το κάνουμε!
Ρ.Λ.: Οι χαρακτήρες σας θα είναι πενήντα ετών μέχρι τότε.
Ι.Χ.: Ναι, αλλά εγώ δεν θα ‘μαι, ο χρόνος θα μετρά ανάποδα για μένα (γέλια).
Οταν βγήκε το πρώτο φιλμ ήμουν 19 ετών. Κατά κάποιον τρόπο, οι ταινίες αυτές μεγάλωσαν μαζί μου. Πώς αντιδρούν οι νεότερες γενιές στα δυο πρώτα φιλμ που, προφανώς, τα ανακαλύπτουν τώρα;
Ρ.Λ.: Είναι μια υπέροχη αντίδραση, συνέβη όμως και στο πρώτο φιλμ, όπου ένα μεγάλο μέρος των θεατών ήταν μεγαλύτερο σε ηλικία από τους ήρωες. Σήμερα, θεατές που είναι νεότεροι από τους ήρωες του «Before Midnight» γυρίζουν πίσω στις δυο πρώτες ταινίες, το οποίο είναι οκέι. Δεν υπάρχει πρόβλημα στο να βλέπεις αντίστροφα μια τριλογία!
Ζ.Ντ.: Μπορείς και να ταυτιστείς με τον… μελλοντικό σου εαυτό (γέλια). Δεν ζουν και σε φούσκα οι νεότεροι θεατές.
Ι.Χ.: Εγώ βλέπω και μια αισιοδοξία στο ότι αυτοί οι δυο, ο Τζέσι και η Σελίν, είναι μαζί 18 χρόνια. Βλέπεις πως ο ιδεαλισμός της νιότης τους δεν έχει πεθάνει ακόμα.
Πώς πήγαν τα πολυδιαφημισμένα, εδώ, γυρίσματα στη Μεσσηνία;
Ρ.Λ.: Εκανε πολλή ζέστη, θυμάμαι!
Ι.Χ.: Εναν χρόνο μετά, βρισκόμαστε στην Ελλάδα για να κάνουμε αυτές τις συνεντεύξεις. Από μόνο του νομίζω πως λέει πολλά αυτό. Ηταν τόσο όμορφα, αλλά ξέρεις, οι τρεις εβδομάδες γυρίσματος ήταν ζόρικες –δουλέψαμε σκληρά. Ετσι, επιστρέψαμε στην Ελλάδα, θα κάνουμε αυτές τις συνεντεύξεις που πρέπει να κάνουμε και μετά θα την κοπανήσουμε στη Μεσσηνία για διακοπές!
Ζ.Ντ.: Εκτός από εμένα, που θα αναλάβω να προωθήσω την ταινία στη Γαλλία.
Ρ.Λ.: Το «Before Midnight» είναι μια ελληνική ταινία. Το συνεργείο που τη γύρισε ήταν ελληνικό. Είχαμε έναν εξαιρετικό διευθυντή φωτογραφίας (σ.σ.: εννοεί τον Χρήστο Βουδούρη, φωτογράφο των «Αλπεων» του Γιώργου Λάνθιμου), γυρίσαμε την Πύλο, την Καλαμάτα… Και, το σημαντικότερο, όλοι μάς στήριξαν. Αυτό ήταν που μας κέρδισε. Αν πηγαίναμε ξανά, ας πούμε, στη Γαλλία να γυρίσουμε το φιλμ, θα μας έλεγαν, με πλήρη αδιαφορία, κάτι σαν «οκέι, πρέπει να συμπληρώσετε αυτά τα χαρτιά…», καταλαβαίνετε.
Ι.Χ.: Ναι, ας το παραδεχθούμε, οι Γάλλοι δεν είναι και ιδιαίτερα φιλόξενοι…
Ζ.Ντ.: Εντάξει, τι να κάνουμε, γυρίζονται ταινίες συνέχεια εκεί. Και οι Παριζιάνοι είναι Παριζιάνοι…
Το Χόλιγουντ αγαπά τις ρομαντικές κομεντί αλλά και τα κλισέ τους. Οι ταινίες σας απομακρύνονται όσο γίνεται περισσότερο απ’ αυτό το μοντέλο. Μοιάζουν και λίγο ευρωπαϊκές, έτσι με τα μονοπλάνα και τους ακατάπαυστους διαλόγους τους.
Ρ.Λ.: Καλή ερώτηση. Νομίζω πως έχουν σίγουρα διαφορετικό ρυθμό. Τώρα, την ευρωπαϊκή ομοιότητα την παίρνω ως κομπλιμέντο! Οι ταινίες διαδραματίζονται στην Ευρώπη ούτως ή άλλως, αλλά κυνηγάμε κι έναν συγκεκριμένο ρεαλισμό, να σας τοποθετήσουμε στην πραγματικότητα του Τζέσι και της Σελίν. Συνήθως οι χολιγουντιανές ρομαντικές κομεντί στήνουν μια «δική τους» πραγματικότητα που άλλες φορές λειτουργεί κι άλλες όχι.
Ζ.Ντ.: Στις περισσότερες ρομαντικές κομεντί βρισκόμαστε είτε στην αρχή είτε στο τέλος μιας σχέσης. Είναι ταμπού για το Χόλιγουντ να ασχοληθείς με τη… μέση, με ένα ζευγάρι που είναι ήδη μαζί και είναι καλά!
Ρ.Λ.: Ναι, είναι δύσκολο να κερδίσεις τον θεατή και είναι ακόμη πιο δύσκολο να ανακαλύψεις τον ρομαντισμό σε μια τέτοια συνθήκη. Αλλά έτσι είναι η ζωή.
Ο Γουόλτερ Λάσαλι που υποδύεται τον οικοδεσπότη είναι ο βραβευμένος με Οσκαρ διευθυντής φωτογραφίας του «Ζορμπά», ο οποίος κάνει το υποκριτικό του ντεμπούτο στα 85 του χρόνια – η δε Ξένια Καλογεροπούλου, που εμφανίζεται στο πλευρό του, χρειάστηκε να πειστεί από τη συμπαραγωγό της ταινίας Αθηνά – Ραχήλ Τσαγγάρη για να παίξει στην ταινία, κυρίως χάρη στον μονόλογο για τον σύντροφό της.
