Επιστήμη και θεολογία

Ενα χειρόγραφο του 18ου αιώνα περιέχει το έργο «Περί Μετεώρων» του Ιωαννικίου Μαρκουρά, δηλαδή σχόλια στα «Μετεωρολογικά» του Αριστοτέλη. Εντύπωση κάνει πως η επιστήμη ακόμη και τον 17ο αιώνα δεν είχε απελευθερωθεί πλήρως από τη φιλοσοφία και τη θεολογία αφού συνυπάρχουν στο ίδιο χειρόγραφο θεωρητικών επιστημονικών κειμένων και αστρονομικοί πίνακες, Σεισμολόγια, Σεληνοδρόμια, Προγνωστικά.

Φανταστείτε πως το χειρόγραφο Γενν. 45 του 17ου αιώνα περιέχει μαζί με σημειώσεις Λογικής και Φυσικής και… αστρολογικά έργα! Από τον 16ο αιώνα η επίδραση της αρχαιοελληνικής και της βυζαντινής φιλοσοφικής σκέψης υποχωρεί μπροστά στις κατακτήσεις της επιστήμης και την εισαγωγή των επιστημών από τους εκπροσώπους του νεοελληνικού Διαφωτισμού. Εδώ πρέπει να πούμε πως η αντίδραση του Οικουμενικού Πατριαρχείου απέναντι στην εισαγωγή των επιστημών ήταν κατά καιρούς έντονη, όπως αναφέρει στον τόμο για τα σπάνια χειρόγραφα της Γενναδείου ο Χαρίτων Καρανάσιος.