ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ 2010
43 ΕΤΩΝ, ΜΗΤΕΡΑ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΣΗΜΕΡΑ
Είμαι 43 ετών, μητέρα ανηλίκων σήμερα. Τα παιδιά μου θα είναι 16 και 17 ετών, αντίστοιχα, όταν κλείσω 50 ετών. Εχω προσληφθεί τον Μάρτιο 1991. Εχω 5.300 ένσημα (τα 3.800 από αυτά είναι βαρέαμεικτά). Εργάζομαι σε αλυσίδα σούπερ μάρκετ που βιώνει προβλήματα. Μετρούν οι μήνες λοχείας ώστε το 2010 να συμπληρώσω 5.500 ένσημα; Και τελικά θεμελιώνω δικαίωμα συνταξιοδότησης το 2011 (5.500 ένσημα) με τις δύο προϋποθέσεις (ανήλικα παιδιά, ένσημα) για πλήρη σύνταξη στα 57 (και όχι στα 55) ή προγραμματισμός 20 ετών πάει χαμένος;
Εάν κατορθώσετε να συμπληρώσετε 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το τέλος του 2010, τότε θα κατοχυρώσετε το συνταξιοδοτικό σας δικαίωμα και θα μπορέσετε να συνταξιοδοτηθείτε οποτεδήποτε με τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας σας για πλήρη σύνταξη ή του 50ού έτους για μειωμένη.
Κατά τη γνώμη μου, μετρούν οι 5.500 ημέρες ασφάλισης με τον πλασματικό χρόνο μητέρων (300 ημέρες για το πρώτο παιδί και 600 για το δεύτερο), αφού με τον νέο ασφαλιστικό νόμο ο χρόνος αυτός αναγνωρίζεται πια ανεξάρτητα από τον χρόνο γέννησης των παιδιών και ορίζεται ότι ο χρόνος αυτός υπολογίζεται για τη συμπλήρωση του χρόνου συνταξιοδότησης μητέρων με ανήλικα παιδιά.
Δεν ξέρω όμως αν οι υπηρεσίες του υπουργείου δώσουν την ίδια ερμηνεία επί του θέματος αυτού, με δεδομένο ότι ο προηγούμενος νόμος (3655/2008) όριζε ότι ο χρόνος αυτός δεν συνυπολογίζεται για τη συμπλήρωση του χρόνου συνταξιοδότησης μητέρων με ανήλικα παιδιά.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, αν συμπληρώνετε τις 5.500 ημέρες ασφάλισης το 2011 θα μπορέσετε να συνταξιοδοτηθείτε με πλήρη σύνταξη στο 57ο έτος της ηλικίας σας και με μειωμένη στο 52ο έτος.
ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΣ ΑΠΟ ΤΟ 1985
Είμαι συνταξιούχος από το 1985. Πρώην υπάλληλος ΙΚΑ και συνταξιοδοτήθηκα όχι με τις κοινές ασφαλιστικές διατάξεις αλλά με τις διατάξεις Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ως δημόσιος υπάλληλος). Είμαι έγγαμος με ημερομηνία τέλεσης του γάμου 25/5/2009. Με τον κατά την τέλεση του γάμου μου ισχύοντα νόμο αρκούσε διετία νόμιμης έγγαμης συμβίωσης για να μεταβιβαστεί στη σύζυγο η σύνταξη λόγω θανάτου του συζύγου. Κατά τον νυν ισχύοντα ασφαλιστικόπρόσφατο- νόμο απαιτείται η συμπλήρωση πενταετούς έγγαμου βίου. Ποια διάταξη θα εφαρμοστεί κατά τον χρόνο του θανάτου μου, ο νόμος κατά την τέλεση του γάμου ή ο νυν ισχύων; Θα εφαρμοστούν οι ρυθμίσεις του νόμου που θα ισχύσουν κατά τον χρόνο του θανάτου σας, οπότε και θα θεμελιωθεί το συνταξιοδοτικό δικαίωμα της συζύγου σας (εάν έχει επιζήσει). Δηλαδή θα ισχύσει η 5ετία από την τέλεση του γάμου, εκτός εάν προσεχώς έχουμε και νέα τροποποίηση του νόμου.
ΜΗΤΕΡΑ ΜΕ ΔΥΟ ΑΝΗΛΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ
Είμαι μητέρα με δύο ανήλικα παιδιά. Εργάζομαι σε δημόσιο νοσοκομείο από τον Οκτώβριο του 1982. Μπορώ να φύγω τώρα με σύνταξη ή υπάρχει όριο ηλικίας; Θα με επηρεάσει το νέο Ασφαλιστικό; Τι με συμφέρει να κάνω;
Ως μητέρα ανήλικων παιδιών έχετε θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα ανεξάρτητα από όριο ηλικίας, εφόσον έχετε συνολική υπηρεσία άνω των 25 ετών. Ο νέος ασφαλιστικός νόμος συνεπώς δεν πρόκειται να σας επηρεάσει ούτε ως προς τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης ούτε ως προς τον τρόπο υπολογισμού του ποσού της σύνταξής σας. ΓΕΝΝΗΜΕΝΗ ΤΟ 1963 ΜΕ ΤΡΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
Εχω τρία ανήλικα παιδιά. Είμαι γεννημένη 22/4/1963, ήμουν ασφαλισμένη στο ΙΚΑ από 1/6/1982 έως 31/5/1984 και στο ΤΑΕ από 1/9/1984 έως σήμερα. Τέλος του χρόνου συμπληρώνω 28 χρόνια και 4 μήνες. Παλαιότερα μας είχαν πει ότι θα μας έδιναν πλασματικό χρόνο δυο χρόνια για κάθε παιδί. Μπορώ να πληρώσω για να συμπληρώσω 29 χρόνια χωρίς όριο ηλικίας για κανονική ή για μειωμένη σύνταξη. Πόσο μπορώ να δουλεύω ακόμη και βάσει ποιου νόμου να κάνω χρήση;
Με βάση τον νέο ασφαλιστικό νόμο, έχετε δικαίωμα να αναγνωρίσετε πλασματικό χρόνο ασφαλισμένων μητέρων. Ο χρόνος αυτός είναι 300 ημέρες για το πρώτο παιδί και 600 για τα δύο επόμενα, δηλαδή συνολικά 1.500 ημέρες (5 έτη).
Ο χρόνος δε αυτός λαμβάνεται υπόψη για τη συμπλήρωση του χρόνου ασφάλισης που απαιτείται για τη συνταξιοδότηση μητέρας με ανήλικα παιδιά. Από ό,τι όμως γνωρίζω στον ΟΑΕΕ δεν προβλέπεται δυνατότητα συνταξιοδότησης μητέρων με ανήλικα παιδιά. ΕΧΩ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΕΝΣΗΜΟ ΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟ 1978
Είμαι 55 ετών. Εχω το πρώτο ένσημο ΙΚΑ από το 1978. Εχω περίπου 2.100 ένσημα του ΙΚΑ. Από 5/4/1994 είμαι στο ΤΕΒΕ στις εξής κατηγορίες: 3 χρόνια Ε΄, 4 χρόνια ΣΤ΄, 4 χρόνια Ε΄, 4 χρόνια ΠΟ5, 1 χρόνο ΠΟ6. Θέλω να ρωτήσω πότε μπορώ να βγω στη σύνταξη, στα 60 ή στα 65; Μπορώ να πληρώσω έτη πλασματικά και πόσα; Μπορώ να βγω με μειωμένη και πότε; Και τι μείωση θα έχω; Παίρνω σύνταξη χηρείας από τον σύζυγό μου (πέθανε το 1992) 320 ευρώ από το ΤΕΒΕ και ένα μικρό επίδομα 100 ευρώ. Αυτή θα συνεχίσω να την παίρνω ή θα κοπεί;
Θα συνταξιοδοτηθείτε στο 65ο έτος της ηλικίας σας, γιατί ο χρόνος ασφάλισης που έχετε δεν επαρκεί για να συνταξιοδοτηθείτε στο 60ό έτος, ούτε προβλέπεται να τον συμπληρώσετε έως τότε.
Δεν προβλέπεται από τον νόμο αναγνώριση πλασματικών ετών, παρά μόνον αναγνώριση με εξαγορά χρόνου αποδεδειγμένης επαγγελματικής δραστηριότητας μέχρι 5 ετών, για τον οποίον δεν έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές.
ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟ 1978
Είμαι 57 ετών (9/4/1953) και ασφαλισμένος στο ΙΚΑ από το 1978, χωρίς διακοπή. Είμαι τραπεζικός σε ιδιωτική τράπεζα. Θα ήθελα να ξέρω αν του χρόνου που θα είμαι 58 ετών και με 10.550 ένσημα (έκανα εξαγορά της στρατιωτικής μου θητείας 28 μήνες) θα πάρω πλήρη σύνταξη.
Μέχρι τώρα μπορούσε κάποιος να συνταξιοδοτηθεί με 10.500 ημέρες ασφάλισης και το 58ο έτος της ηλικίας του. Με τον νέο ασφαλιστικό νόμο, οι 10.500 ημέρες αυξάνονται από 1-1-2011 κατά 300 ημέρες κάθε χρόνο. Το 2011 απαιτούνται 10.800 ημέρες και το 58ο έτος της ηλικίας. Για τη συμπλήρωση όμως των 10.800 ημερών μπορεί κάποιος να συνυπολογίσει και τους χρόνους που αναγνωρίζονται με τον νέο ασφαλιστικό νόμο (π.χ. χρόνος εκπαιδευτικής άδειας, άνευ αποδοχών, χρόνος σπουδών κ.λπ.). Εσείς θα μπορούσατε να συνταξιοδοτηθείτε το 2011 στο 58ο έτος της ηλικίας σας, μόνο αν ο χρόνος των 10.500 ημερών συμπληρωνόταν εντός του 2010.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στις ερωτήσεις απαντά ο δικηγόρος Γιάννης Γουσέτης.
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΜΕΣΙΤΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΠΩΛΗΣΙΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ
Κατά την αναζήτηση κατάλληλου ακινήτου για τη στέγαση της οικογένειάς μου, ένας γνωστός προσφέρθηκε να με βοηθήσει και στο τέλος μου ζήτησε αμοιβή για τις «μεσιτικές» του συμβουλές. Είναι μεσίτης οποιοδήποτε πρόσωπο με βοηθήσει να εντοπίσω και να αγοράσω ένα ακίνητο;
Oχι, πρέπει να ασκεί επισήμως το επάγγελμα αυτό, δηλαδή να έχει εγγραφεί στο οικείο επιμελητήριο της έδρας του, σύμφωνα με τους ορισμούς του προεδρικού διατάγματος 248/93. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η συμφωνία για την καταβολή μεσιτικής αμοιβής για διαμεσολάβηση σε πρόσωπο που δεν είναι επαγγελματίας μεσίτης να είναι άκυρη και να μη δημιουργεί αξίωση αμοιβής εκ μέρους σας. Τυπικά λοιπόν δεν του οφείλετε καμία αμοιβή, εκτός εάν εσείς ο ίδιος επιθυμείτε να τον ευχαριστήσετε για τη βοήθειά του.
Για τη σύναψη σύμβασης μεσιτείας απαιτείται έγγραφος τύπος;
Oχι, η μεσιτεία μπορεί να καταρτιστεί και άτυπα, δηλαδή διά προφορικής εντολής, ακόμα κι αν αποβλέπει στη σύναψη τυπικής σύμβασης (π.χ. στην αγορά ακινήτου, για την οποία απαιτείται συμβολαιογραφικός τύπος). Ωστόσο, η καταβολή της μεσιτικής αμοιβής εξασφαλίζεται μόνο με τη γραπτή εντολή ανάθεσης.
Πότε υπάρχει «μεσολάβηση» και πότε απλή «υπόδειξη ευκαιρίας» από τον μεσίτη που επέλεξα;
Oι όροι αυτοί δεν ορίζονται στον νόμο, μπορούν όμως να οριστούν στη σύμβαση μεσιτείας που συνάπτουν ο μεσίτης και ο ενδιαφερόμενος πελάτης. Εφόσον το περιεχόμενο αυτών δεν προκύπτει ούτε από τη σύμβαση, η μεσολάβηση περιλαμβάνει κάθε πρόσφορη ενέργεια του μεσίτη για να έλθουν σε επαφή τα ενδιαφερόμενα μέρη με σκοπό να συνεννοηθούν για την κατάρτιση της συμβάσεως και είναι δυνατό, αλλά δεν απαιτείται, να περιλαμβάνει επιπλέον και την παρακολούθηση από τον μεσίτη των συνεννοήσεων των μερών, τη μεταφορά ή γνωστοποίηση των προτεινόμενων από το ένα μέρος στο άλλο όρων ή και τη διαπραγμάτευση των όρων αυτών. Η υπόδειξη ευκαιρίας είναι κάτι λιγότερο από τη μεσολάβηση, διότι με αυτήν ο μεσίτης ενημερώνει απλώς τον εντολέα του για την ύπαρξη συγκεκριμένης και άγνωστης προηγουμένως σ΄ αυτόν δυνατότητας συνάψεως συμβάσεως που τον ενδιαφέρει. Η εντολή προς τον μεσίτη μπορεί να αφορά μόνο στη μεσολάβηση ή μόνο στην υπόδειξη ευκαιρίας ή και στις δύο.
Υπό ποιες προϋποθέσεις δικαιούται ένας νόμιμος μεσίτης την αμοιβή του;
Αν η εντολή από τον πελάτη και η υπόσχεση αμοιβής δόθηκαν για την υπόδειξη ευκαιρίας και η κύρια σύμβαση καταρτίστηκε με μεσολάβηση του μεσίτη, πληρούται ο σκοπός του νόμου και οφείλεται η αμοιβή, εκτός αν προκύπτει κάτι άλλο από τη σύμβαση μεσιτείας. Στην αντίστροφη περίπτωση, δηλαδή όταν η υπόσχεση αμοιβής δόθηκε αποκλειστικά και μόνο για τη μεσολάβηση του μεσίτη, η κατάρτιση της συμβάσεως με απλή υπόδειξη του τελευταίου δεν αρκεί για να ζητήσει ο μεσίτης ολόκληρη την αμοιβή του. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να μειωθεί η αμοιβή αναλόγως.
Ο μεσίτης μου ζητά την αμοιβή του, ενώ ακόμη
δεν έχω αγοράσει το ακίνητο. Πότε πρέπει να καταβάλω τελικά την αμοιβή του, πριν ή μετά την υπογραφή του συμβολαίου αγοράς του ακινήτου;
Ηκαταβολή της μεσιτικής αμοιβής ενεργείται μετά την οριστικοποίηση της συναλλαγής και την υπογραφή του σχετικού συμβολαίου. Αφού αγοράσετε δηλαδή το οικόπεδο, δικαιούται πλέον ο μεσίτης την αμοιβή του.
Ποια είναι η συνήθης αμοιβή που συμφωνείται στις συμβάσεις μεσιτείας; Υπάρχει όριο από τον νόμο;
Ησυνήθης αμοιβή για τον μεσίτη ανέρχεται σε ποσοστό 2% επί του πραγματικού τιμήματος συν τον ΦΠΑ (για ακίνητα στην περιοχή της Αττικής). Ο νόμος δεν θέτει κανένα περιορισμό στα όρια της αμοιβής των μεσιτών ενόψει του ελεύθερου ανταγωνισμού.
Ο μεσίτης μου ζήτησε προκαταβολή για την εξεύρεση του διαμερίσματος προς μίσθωση.
Απαιτείται πράγματι να προκαταβάλω μέρος της αμοιβής του;
Oχι, κανένας νόμιμος μεσίτης δεν απαιτεί προκαταβολή. Είναι παράνομη η τακτική κατά την οποία δήθεν εταιρείες συμβούλων ακινήτων ή παροχής υπηρεσιών ή ψευτομεσίτες ζητούν από 100 έως 300 ευρώ από ενδιαφερόμενους που έρχονται από άλλη πόλη (π.χ. φοιτητές) για να τους υποδείξουν σπίτια προς μίσθωση, εξαπατώντας τους, χωρίς ποτέ να τους βρουν κάποια κατοικία.
Σε περίπτωση που συνάψω προσύμφωνο αγοράς ακινήτου αλλά τελικά δεν το αγοράσω ποτέ, δικαιούται αμοιβή ο μεσίτης μου;
Σε αυτή την περίπτωση ο μεσίτης δικαιούται τη μισή αμοιβή από αυτή που είχε συμφωνηθεί.
Πούλησα το ακίνητό μου σε έναν από τους υποψήφιους αγοραστές, στον οποίο η ευκαιρία υποδείχθηκε από άλλον υποψήφιο αγοραστή, που και αυτός είχε μάθει την ευκαιρία από τον μεσίτη μου. Υπό αυτές τις συνθήκες, υποχρεούμαι να καταβάλω αμοιβή στον μεσίτη;
Ναι, σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να θεωρηθεί ότι η κατάρτιση της σύμβασης με τον τελικό αγοραστή είναι αποτέλεσμα της υπόδειξης του μεσίτη, για την οποία είχε καταρτιστεί η σχετική σύμβαση μεσιτείας.
Εάν συναφθεί άλλη σύμβαση από αυτή, για την οποία μεσολάβησε ο μεσίτης, δικαιούται αμοιβή; (Παράδειγμα, η μεταβίβαση μετοχών αντί της πώλησης ακινήτου)
Αν μετά τις ενέργειες του μεσίτη οι συμβαλλόμενοι προβούν σε κατάρτιση άλλης σύμβασης, δεν οφείλεται η αμοιβή, εκτός εάν εκ των συγκεκριμένων δεδομένων, κατά τους κανόνες της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών, προκύπτει ότι ο εντολέας εννοούσε να επιτύχει την κατάρτιση σύμβασης με ορισμένο αποτέλεσμα ισοδύναμο, ανεξάρτητο από τη μορφή αυτής. Τέτοια σύμβαση, αντί εκείνης της πώλησης συγκεκριμένου ακινήτου, αποτελεί και η σύμβαση μεταβίβασης του συνόλου των μετοχών της ιδιοκτήτριας του ακινήτου κεφαλαιουχικής εταιρείας που οι συμβαλλόμενοι για λόγους φορολογικούς, επιχειρηματικούς κ.λπ. προτιμούν ως την πλέον συμφέρουσα και έχει το ίδιο αποτέλεσμα, δηλαδή τη μεταβίβαση της κυριότητας του ακινήτου.
Μπορώ να αναθέσω την πώληση ακινήτου σε περισσότερους μεσίτες με προφορική εντολή;
Ναι, αυτό είναι δυνατό. Η μία ανάθεση δεν αναιρεί την άλλη, εφόσον δεν έγιναν κατ΄ αποκλειστικότητα.
Εκτός από την αγορά ή πώληση ακινήτων, για ποιες άλλες υπηρεσίες μπορώ να απευθυνθώ σε έναν μεσίτη;
Ενας μεσίτης αναλαμβάνει επίσης την εκτίμηση οποιουδήποτε ακινήτου, τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, τη μελέτη ανάπτυξης και αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας, την έρευνα και ανάλυση της κτηματαγοράς, τη διαπραγμάτευση ακινήτων, την προώθηση πωλήσεων σε πλαίσια Leasing και Franchising. Ο μεσίτης όμως δεν αντικαθιστά τον δικηγόρο, τον μηχανικό, τον φοροτεχνικό, τον συμβολαιογράφο. Οσον αφορά τα στεγαστικά δάνεια, συμβουλεύει και υποδεικνύει τράπεζες χωρίς να υποκαθιστά τον τραπεζικό σύμβουλο.
Είμαι αλλοδαπός από Γαλλία. Μπορώ να απευθυνθώ σε έλληνα μεσίτη για αγορά ακινήτου στην Ελλάδα;
Oμεσίτης είναι υποχρεωμένος να παρέχει τις υπηρεσίες σε οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ανεξάρτητα από την εθνικότητα, την υπηκοότητα ή τη θρησκεία, τηρώντας τη σχετική νομοθεσία του ελληνικού κράτους και της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Τι να προσέξετε και τι να αποφύγετε όταν επιθυμείτε να απευθυνθείτε σε μεσίτη.
Πρώτα από όλα, κάνετε έρευνα αγοράς στην περιοχή για να επιλέξετε το καλύτερο για εσάς μεσιτικό γραφείο. Επειτα, βεβαιωθείτε ότι ο μεσίτης ειδικεύεται στην περιοχή ενδιαφέροντός σας, ζητώντας του να σας διευκρινίσει σε ποια κατηγορία ακινήτων απευθύνεται (νεόδμητα ή παλαιά, αστικά ή επαγγελματικά). Μην παραλείψετε να ενημερωθείτε εκ των προτέρων για τις δεσμεύσεις και υποχρεώσεις σας και να υπογράψετε Εντολή Υπόδειξης με τον μεσίτη, κρατώντας ένα αντίγραφο για τον εαυτό σας. Αυτός είναι ένας καλός τρόπος αφενός να διασφαλίσετε ότι ο μεσίτης δείχνει σοβαρό ενδιαφέρον να ασχοληθεί με την περίπτωσή σας και αφετέρου να αποδείξετε τη συμφωνηθείσα αμοιβή σε περίπτωση αμφισβητήσεων. Εφόσον έχετε αναθέσει σε μεσίτη την εύρεση ακινήτου, αποφύγετε να κάνετε μόνοι σας την επικοινωνία και διαπραγμάτευση με τον υποψήφιο ιδιοκτήτη που σας υπέδειξε ο μεσίτης. Ο νόμος δίνει το δικαίωμα στον μεσίτη να κινηθεί νομικά εναντίον σας σε ανάλογη περίπτωση. Αυτό βέβαια δεν ισχύει εάν η αγορά ή η μίσθωση του ακινήτου προκύπτει από προσωπική σας έρευνα και επαφές.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στις ερωτήσεις σας απαντούν οι νομικοί Μαριλένα Ζηδιανάκη και Κίμωνας Σαϊτάκης