«Ναι, ο πατέρας μου είχε πρόβλημα με το αλκοόλ. Όταν έπινε, όμως, το έκανε επειδή είχε τεράστιο άγχος. Καμιά άλλη χώρα δεν έζησε μια τόσο ταραχώδη αλλαγή σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα όσο η Ρωσία επί Γιέλτσιν».


Αυτά λέει σε συνέντευξή της στους Σάντεϊ Τάιμς η Τατιάνα Γιουμάσεβα, η νεώτερη κόρη του εκλιπόντος πρώην προέδρου της Ρωσίας, που από το 1986 ώς το 1990 αποτέλεσε τη στενότερη σύμβουλό του στο Κρεμλίνο. Τόσο η ίδια όσο και ο Βαλεντίν Γιουμάσεφ, ο προσωπάρχης του Γιέλτσιν τον οποίο στη συνέχεια παντρεύτηκε, έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο στην αναρρίχηση του Βλαντίμιρ Πούτιν στην εξουσία. Είναι στενοί φίλοι του Ρομάν Αμπράμοβιτς, του δισεκατομμυριούχου ιδιοκτήτη της Τσέλσι, ενώ η κόρη του Γιουμάσεφ από τον πρώτο του γάμο είναι παντρεμένη με έναν άλλο ολιγάρχη, τον Ολεγκ Ντεριπάσκα.

Στη συνέντευξή της, όπου μιλάει για πρώτη φορά για το πρόβλημα του πατέρα της, η Γιουμάσεβα περιγράφει με λεπτομέρειες μια από τις πιο δυσάρεστες στιγμές της προεδρίας του. Το 1994, στη διάρκεια ενός ταξιδιού του στο Βερολίνο, άρπαξε μεθυσμένος την μπαγκέτα ενός διευθυντή ορχήστρας και διηύθυνε ο ίδιος την ορχήστρα. «Ανησυχούσαμε τρομερά όταν συνέβαιναν τέτοια επεισόδια, ιδιαίτερα η μητέρα μου», τονίζει. «Αισθανόταν μεγάλο άγχος λόγω των τεραστίων ευθυνών του και της σοβαρής πολιτικής κατάστασης που είχε να αντιμετωπίσει. Κυβερνούσε μια τεράστια χώρα με πυρηνικά όπλα που κινδύνευε να καταρρεύσει. Ηταν τρομακτικό. Το πιοτό ήταν η βαλβίδα ασφαλείας του».

Το μπλογκ της

Από τότε που παραιτήθηκε ο πατέρας της για να δώσει τη θέση του στον Πούτιν, το 1999, η Γιουμάσεβα δεν είχε αναμειχθεί στην πολιτική. Πρόσφατα όμως έσπασε τη σιωπή της και δημιούργησε ένα μπλογκ που έχει μεγάλη απήχηση. Είναι αληθινή μια περιγραφή που αποδίδεται στον Μπιλ Κλίντον, σύμφωνα με την οποία ο Γιέλτσιν βρέθηκε μια μέρα σε δρόμο της Ουάσιγκτον φορώντας μόνο τα εσώρουχά του και έχοντας προσπαθήσει να σταματήσει ταξί για να αγοράσει μια πίτσα; «Όχι, αυτό δεν συνέβη ποτέ», απαντά η 50χρονη Γιουμάσεβα, μητέρα τριών παιδιών. Επιβεβαιώνει όμως ότι το 1994 ο πατέρας της έπαθε καρδιακή προσβολή μέσα στο αεροπλάνο που τον μετέφερε από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Μόσχα. Το 1996, υπεβλήθη σε εγχείρηση καρδιάς. Σύμφωνα με την κόρη του, δεν έπινε από τότε παρά μόνο ένα ποτήρι κόκκινο κρασί περιστασιακά. Πέθανε πριν από τρία χρόνια, σε ηλικία 76 ετών.

Πολλοί Ρώσοι εξεπλάγησαν όταν ο Γιέλτσιν επέλεξε το 1999 για τη θέση του πρωθυπουργού τον Πούτιν, που ήταν τότε σχεδόν άγνωστος. Όπως λέει η Γιουμάσεβα, ο πατέρας της είχε εντυπωσιαστεί από τον ισχυρό χαρακτήρα του Πούτιν, τη σοβαρότητα των εκθέσεών του για την κατάσταση της χώρας και την αίσθηση ευθύνης που τον διακατείχε. Είναι αλήθεια ότι στη συνέχεια διαφώνησε με αρκετές επιλογές του διαδόχου του, όπως η επιστροφή του σοβιετικού εθνικού ύμνου, η καταστολή των μέσων ενημέρωσης και η κατάργηση περιφερειακών εκλογών. «Πίστευε όμως ότι δεν έπρεπε να παρεμβαίνει και ότι ο Πούτιν ως νέος πρόεδρος είχε δικαίωμα να παίρνει τις αποφάσεις του».

Με μια ματιά


●ΙΟΥΛΙΟΣ 1991: Ο Γιέλτσιν εκλέγεται πρόεδρος της Ρωσίας ●ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1991: Αντιστέκεται στην προσπάθεια των κομμουνιστών να ανατρέψουν τον Γκορμπατσόφ ●ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1991: Διαλύεται η Σοβιετική Ενωση ●ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1992: Αρχίζουν οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις ●ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1993: Ο Γιέλτσιν δίνει εντολή στα άρματα μάχης να διαλύσουν τους διαδηλωτές βομβαρδίζοντας το κτίριο του Κοινοβουλίου ●ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1994: Κηρύσσει πόλεμο εναντίον των αυτονομιστών στην Τσετσενία ●ΙΟΥΛΙΟΣ 1996: Επανεκλέγεται πρόεδρος της Ρωσίας ●ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1999: Διορίζει πρωθυπουργό τον Βλαντίμιρ Πούτιν ●ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1999: Παραιτείται υπέρ του Πούτιν