Ο Παντελής Βούλγαρης θυμάται άγνωστα στιγμιότυπα από τα γυρίσματα του «Ηappy Day», της ταινίας με την οποία ολοκληρώνεται αύριο η προσφορά των «ΝΕΩΝ» με έργα του σκηνοθέτη
Στο «Ηappy Day» (1976) ο Παντελής Βούλγαρης καταθέτει προσωπικά βιώματα από τη χουντική Μακρόνησο, παρουσιάζοντας τα ψυχολογικά και σωματικά βασανιστήρια σε τόπους εξορίας πενήντα χρόνια πριν από το Γκουαντάναμο. Την ταινία έχει ντύσει με τη μουσική του ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο οποίος σημάδεψε και την εποχή με το τραγούδι «Λαϊκός τραγουδιστής», που ερμήνευε ο Μιχάλης Μενιδιάτης.
Οι μνήμες από τις μαύρες μέρες της Μακρονήσου ήταν ακόμη νωπές το 1975, όταν άρχισαν τα γυρίσματα. «Κοπιάσαμε πολύ να βρούμε τα παιδιά που θα έκαναν τους δεσμοφύλακες», θυμάται σήμερα ο Παντελής Βούλγαρης. «Περάσαμε απ΄ όλες τις Νεολαίες, και από την ΚΝΕ και από τον Ρήγα, αλλά κανείς δεν δεχόταν. Και δεν δεχόταν κυρίως γιατί έπρεπε να κουρευτεί γουλί. Και την εποχή της μεταπολίτευσης το γουλί δεν ήταν καθόλου της μόδας».
Η Μακρόνησος τότε δεν είχε παρά μερικά μισογκρεμισμένα κτίρια, γεννήτριες και χαμηλούς θάμνους αντί για δέντρα. Το καΐκι που εξασφάλιζε την καθημερινότητα των γυρισμάτων έκανε πάνω από 2 ώρες για να έρθει από το Λαύριο και όλο το συνεργείο έμενε στα κτίρια ή σε σκηνές. Οι μελλοντικοί «δεσμοφύλακες» για την ταινία τελικά βρέθηκαν αλλού. «Μου έδωσαν 75 νέους από τον στρατό- ήταν ο μόνος χώρος όπου μπορούσες να βρεις κουρεμένους. Ήταν όλοι τους Ι-4, δηλαδή με κάποια προβλήματα υγείας…».
Οι στρατιώτες, ναι. Όλα υπό έλεγχο. Αλλά οι ηθοποιοί; «Θυμάμαι ακόμη τον Γιώργο Μοσχίδη, που έπαιζε τον διοικητή του στρατοπέδου εξορίας, να φωνάζει “φέρτε μου τον Βούλγαρη, τον βασανιστή. Μας έφερε εδώ για να μας πεθάνει”».
Τα γυρίσματα μιας ταινίας που γίνονταν ένα χρόνο μετά τη μεταπολίτευση και αφού ο Παντελής Βούλγαρης είχε ήδη παραδώσει στις αίθουσες το «Προξενιό της Άννας» και το «Μεγάλος Ερωτικός» είχαν μία επιπλέον βαρύτητα. «Ήρθε επί τούτου από την Αμερική ο Στάθης Γιαλελής που είχε παίξει στην ταινία του Καζάν “Αmerica, Αmerica” κι έφερε μαζί του και τη φίλη του που ήταν Αμερικάνα. Η κακομοίρα, σίγουρα θα είχε κάτι διαφορετικό στο μυαλό της όταν έλεγε “Long Ιsland” (Μακρόνησος). Όταν είδε και τα φιδάκια να κυκλοφορούν από δώ κι από κεί, δεν ήξερε από πού να φύγει».
Ένα μεσημέρι, ο Παντελής Βούλγαρης ήταν ξαπλωμένος γιατί είχε πυρετό. «Την ώρα που έχω κλείσει τα μάτια για να συνέλθω, κάτι ακούω από την πόρτα και πιάνω με την άκρη του ματιού μου ένα νεαρό. Ποιος είναι; “Στρατιώτης τάδε, κύριε σκηνοθέτα”. Λέγε τι θες, του λέω. “Θέλω μια διήμερη άδεια… αν γίνεται… Είμαι Εβραίος και θέλω να πάω σπίτι μου, έχουμε γιορτή».
ΙΝFΟ
«Ηappy Day» του Παντελή Βούλγαρη αύριο μαζί με «ΤΑ ΝΕΑ- Σαββατοκύριακο» προαιρετικά με δύο ευρώ επιπλέον.
Γλέντι για το γκρέμισμα
Το τέλος των γυρισμάτων του «Ηappy Day» και της…
εξορίας στη Μακρόνησο είχε ένα μεγαλειώδες φινάλε, «από εκείνα που δεν τα ξεχνάς ποτέ», όπως λέει σήμερα ο Παντελής Βούλγαρης. Σύμφωνα με το σενάριο, στο στρατόπεδο εξορίας έπρεπε να γκρεμιστούν στο τέλος όλα. «Σε κάθε άλλη περίπτωση αυτό δεν θα είχε καμία ιδιαίτερη δυσκολία, αλλά στην περίπτωσή μας τα μέσα ήταν πενιχρά και ό,τι κάναμε έπρεπε να το κάνουμε την τελευταία μέρα- γιατί πού θα μέναμε μετά; Με φακούς και γεννήτριες γυρίσαμε τη σκηνή και κατά τις 4 το πρωί στήσαμε ένα απερίγραπτο γλέντι, να παίζουν τα όργανα κι εμείς να τραγουδάμε και να χορεύουμε… Σκεφτόμασταν ότι αν περνούσε κανένας ψαράς μέσα στη νύχτα θα πίστευε ότι είχαν βγει τα φαντάσματα των κρατουμένων και χόρευαν».
