Ολοένα και συχνότερα ξεσπούν οι χαλαζοπτώσεις στη χώρα μας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, από το 2000 και κυρίως τα τελευταία 5 χρόνια οι κόκκοι χαλαζιού που πέφτουν στο έδαφος από τα καταιγιδοφόρα νέφη σε ύψος 3,5 χιλιομέτρων προκαλούν πολλές καταστροφές τόσο σε καλλιεργούμενες εκτάσεις όσο και σε σπίτια και αυτοκίνητα.
Η χαλαζόπτωση που εκδηλώθηκε χθες το μεσημέρι σε πολλές περιοχές της Αττικής δεν εξέπληξε τους ειδικούς. Κι αυτό γιατί ο χειμώνας είναι η εποχή που η χαλαζόπτωση εμφανίζεται στον ουρανό της Νότιας Ελλάδας, ενώ το καλοκαίρι τα φαινόμενα αυτά μετατοπίζονται προς τα βόρεια.
«Στη Δυτική και τη Νότια Ελλάδα το χαλάζι πέφτει κατά την ψυχρή περίοδο του έτους, δηλαδή το φθινόπωρο και τον χειμώνα», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Μιχάλης Σιούτας, που είναι δρ μετεωρολόγος στο Κέντρο Μετεωρολογικών Εφαρμογών του ΕΛΓΑ στη Θεσσαλονίκη. Μάλιστα, όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα που διενήργησε ο ίδιος για τις επιπτώσεις του χαλαζιού στην Ελλάδα μαζί με επιστήμονες από τον Οργανισμό Έρευνας για Ανεμοστρόβιλους και Θύελλες στην Οξφόρδη της Βρετανίας, «το χαλάζι που πέφτει κατά τη θερινή περίοδο στη Βόρεια Ελλάδα προκαλεί καταστροφές καλλιεργειών σε μια έκταση 6,4 εκατομμυρίων στρεμμάτων».
Στη Βόρεια Ελλάδα μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Μετεωρολογικών Εφαρμογών του ΕΛΓΑ, η χαλαζόπτωση εκδηλώνεται κατά μέσο όρο 20 ημέρες τον χρόνο και οι αποζημιώσεις που δίνονται για τις καταστροφές των καλλιεργειών ανέρχονται περίπου στα 40 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Οι κόκκοι του χαλαζιού που πέφτουν στη χώρα μας έχουν συνήθως διάμετρο 2 εκατοστών, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί μεγαλύτεροι χαλαζόκοκκοι με διάμετρο 5 και 6 εκατοστά. Η ποικιλία τους πάντως δεν περιορίζεται μόνο στη διάμετρο αλλά και στο σχήμα, που μπορεί να είναι σφαιροειδές, κωνικό, δισκοειδές ή ακανόνιστο.
Ο κ. Μ. Σιούτας εξηγεί ότι το χαλάζι δημιουργείται μέσα σε καταιγιδοφόρα νέφη κατακόρυφης ανάπτυξης, που εκτείνονται δηλαδή κάθετα προς τον ουρανό. Τα νέφη αυτά ανάλογα με την εποχή του χρόνου απέχουν στο χαμηλότερο σημείο τους από το έδαφος από 2,5 έως 3,5 χιλιόμετρα. Σε κάποιο σημείο όμως του εσωτερικού τους η θερμοκρασία φθάνει τους 0 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε πιο μεγάλο ύψος πέφτει ακόμη περισσότερο.
Τα έμβρυα του χαλαζιού όπως λέγονται, δηλαδή οι παγοκρύσταλλοι, μεταφέρονται με θερμά ανοδικά ρεύματα αέρα στο σημείο του νέφους όπου η θερμοκρασία είναι 0 βαθμοί και εκεί σχηματίζονται οι πυρήνες των χαλαζόκοκκων. Οι πυρήνες αυτοί αυξάνονται στη συνέχεια σε μέγεθος, καθώς πάνω τους συσσωματώνονται υπέρψυχρες υδροσταγόνες. Στο χρονικό διάστημα που οι χαλαζόκοκκοι βρίσκονται στο σύννεφο, κινούνται ανοδικά και καθοδικά αποκτώντας μεγαλύτερο μέγεθος από επάλληλες στρώσεις υδροσταγόνων. «Η χαλαζόπτωση που ξεσπά διαρκεί συνήθως μέχρι 5 λεπτά αλλά η ένταση είναι τόσο μεγάλη ώστε ακόμη και στο μικρό αυτό χρονικό διάστημα μπορεί να καταστραφούν ολόκληρες σοδειές ή να προξενηθούν ζημιές στα τζάμια αυτοκινήτων», λέει ο κ. Μ. Σιούτας.
Η ΧΑΛΑΖΟΠΤΩΣΗ
εμφανίζεται στον ουρανό της Νότιας Ελλάδας τον χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι τα φαινόμενα μετατοπίζονται προς τα βόρεια
Ανεμοστρόβιλος στη Ρόδο
