Εγκαταλελειμμένα και κακοσυντηρημένα είναι 8.000 χιλιόμετρα εθνικού οδικού δικτύου σε όλη την Ελλάδα, με αποτέλεσμα να μετατρέπονται σε παγίδες για τους οδηγούς.
Στην πλειονότητά τους οι παλιές Εθνικοί Οδοί είναι δρόμοι που έχουν χαραχθεί τη δεκαετία τού ΄60, γεμάτοι λακκούβες, η σήμανση είναι ελλιπής, ο φωτισμός ανεπαρκής και δεν μπορούν πλέον να καλύψουν τις σημερινές κυκλοφοριακές απαιτήσεις. Ίδια κατάσταση επικρατεί- στο μεγαλύτερο τμήμα- και στα 31.100 χιλιόμετρα του επαρχιακού δικτύου, αλλά και στα 63.000 χιλιόμετρα του δημοτικού και κοινοτικού δικτύου.
Όλοι οι «υπεύθυνοι» για τη συντήρηση των δρόμων καταλογίζουν ευθύνες στην έλλειψη των απαιτούμενων κονδυλίων, που στέρεψαν με την κατάργηση του Ταμείου Εθνικής Οδοποιίας (ΤΕΟ) πριν από μερικούς μήνες. Η μείωση των κονδυλίων ωστόσο έχει αρχίσει τα τελευταία 3-4 χρόνια. Στο μεταξύ, τα τροχαία αυξάνονται και το ερώτημα πότε θα κλείσουν οι λακκούβες στους δρόμους εξακολουθεί να παραμένει αναπάντητο. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2008, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τροχαίας, στις παλιές
ΚΑΚΟΤΕΧΝΙΕΣ
Στην παλιά Εθνική Οδό Αθηνών- Κορίνθου υπάρχουν μέχρι και 100 κακοτεχνίες κάθε είδους ανά χιλιόμετρο!
Εθνικές Οδούς έγιναν 161 θανατηφόρα δυστυχήματα, ενώ το ίδιο διάστημα στους άξονες της Αθηνών- Πατρών και Αθηνών- Θεσσαλονίκης έγιναν 26 και 28 θανατηφόρα τροχαία, αντίστοιχα.
Στο σύνολό του, εξαιτίας της παλιάς χάραξης, το επαρχιακό οδικό δίκτυο αποτελείται από δρόμους που διαθέτουν μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση και για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τους ειδικούς, η είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας αποτελεί σημαντικό λόγο πρόκλησης τροχαίων ατυχημάτων.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων κ. Γιάννης Χανδάνος, «οι κλειστές και απότομες στροφές, αλλά και η στενότητα των δρόμων- αντί για 3,6 μέτρα ανά λωρίδα, μετά βίας σε ορισμένες περιπτώσεις φθάνουν τα 3,2 μέτρα- κάνει απαγορευτική την προσπέραση και επικίνδυνη την οδήγηση».
Οδηγοί στα πρόθυρα τρέλας
«Η δυνατότητα προσπέρασης σε αυτούς τους δρόμους είναι από 5% έως 8% ενώ θα έπρεπε να είναι τουλάχιστον 30%. Αυτό σημαίνει ότι σε μια απόσταση για παράδειγμα 10 χιλιομέτρων μεταξύ 2 διασταυρώσεων, τα 3 χιλιόμετρα έπρεπε να είναι σηματοδοτημένα με διακεκομμένη γραμμή όπου επιτρέπεται η προσπέραση», επισημαίνει ο συγκοινωνιολόγος, καθηγητής ΕΜΠ, επικεφαλής του Παρατηρητηρίου Οδικής Ασφάλειας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) κ. Βασίλης Ψαριανός. «Πρακτικά, σε αυτούς τους δρόμους, για να είσαι νόμιμος θα πρέπει να διανύσεις μια απόσταση 30 χιλιομέτρων σε μιάμιση ώρα αν βρεθεί μπροστά σου μια νταλίκα. Υπάρχουν τμήματα στο οδικό δίκτυο που πρέπει να κατασκευαστούν από την αρχή, αφού ακόμη και η συντήρηση είναι επικίνδυνη».
Όπως επισημαίνει ο συγκοινωνιολόγος, καθηγητής στη Πολυτεχνική Σχολή της Πάτρας κ. Βαγ γέλης Ματσούκης, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Πολυτεχνείου Πατρών, στην παλιά Εθνική Οδό Αθηνών- Κορίνθου υπάρχουν μέχρι και 100 κακοτεχνίες κάθε είδους (λακκούβες, φθορά οδοστρώματος, ελλείψεις τεχνικών έργων και σήμανσης) ανά χιλιόμετρο! «Οι παράπλευροι δρόμοι του βασικού εθνικού δικτύου, αλλά και όσοι ανήκουν στο λεγόμενο «Τριτεύον Εθνικό Δίκτυο»- κυρίως οι παλαιότεροι δρόμοι του εθνικού δικτύου- έχουν αφεθεί στην τύχη τους. Η κατάσταση του οδοστρώματος είναι άθλια στους περισσότερους από αυτούς», συμπληρώνει.
Σύμφωνα με τον μελετητή συγκοινωνιακών έργων και συντονιστή στο Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας του ΤΕΕ κ. Αντώνη Καστή, «σήμερα απαιτούνται- εκτίμηση ΤΕΕ- 30.000 ευρώ ετησίως ανά χιλιόμετρο για τη συντήρηση των δρόμων. Με την κατάργηση όμως του ΤΕΟ φθάσαμε στο σημείο η κάθε περιφέρεια να εκλιπαρεί για οικονομική βοήθεια, προκειμένου να συντηρήσει όπως μπορεί το οδικό δίκτυο». Όπως λέει «είναι παγκόσμιο φαινόμενο όταν κατασκευάζονται σύγχρονοι δρόμοι τα ατυχήματα να “μεταναστεύουν” στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο. Οι οδηγοί μπαίνουν με κεκτημένη ταχύτητα στον παλιό κακοσυντηρημένο και επικίνδυνο δρόμο, νιώθοντας τη σιγουριά του καλού δρόμου, και έτσι γίνονται τα ατυχήματα. Από τα 9.000 χιλιόμετρα εθνικού δικτύου, τα 8.000 είναι κακοσυντηρημένα εγκαταλελειμμένα, παλαιάς τεχνολογίας και χάραξης του 1960, με κλειστές και επικίνδυνες στροφές».
Το παράπλευρο δίκτυο
Το παράπλευρο οδικό δίκτυο είναι αναγκαίο για όσους θέλουν να διανύσουν μια μικρή απόσταση και δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να πληρώσουν διόδια, υποστηρίζει ο συγκοινωνιολόγος καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιά κ. Στράτος Παπαδημητρίου. «Αυτό το δίκτυο είναι κακοσυντηρημένο. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι από τις 10 πιο επικίνδυνες περιφέρειες στην Ευρώπη από πλευράς τροχαίων, σύμφωνα με έκθεση της Εurostat του 2007 (βασίστηκε σε στοιχεία του 2004) οι 6 είναι στην Ελλάδα (Στερεά, Πελοπόννησος, Δυτική Ελλάδα, Ήπειρος, Νότιο Αιγαίο, Θεσσαλία)».
Τη δυσκολία στη χρηματοδότηση της συντήρησης επιτείνει και η γραφειοκρατία. «Ακόμη και μία κατολίσθηση να γίνει, τώρα με την κατάργηση του ΤΕΟ πρέπει να προκηρυχθεί διαγωνισμός για να απομακρυνθούν οι πέτρες», λένε πηγές από τη Διεύθυνση Συντήρησης Στερεάς Ελλάδας.
Αυξήθηκαν τα θανατηφόρα τροχαία στην Πελοπόννησο
Η ΚΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ των δρόμων συμβάλλει στην αύξηση των τροχαίων. Όπως ειπώθηκε κατά τη διάρκεια ημερίδας για την οδική ασφάλεια, την οποία διοργάνωσε τον περασμένο Νοέμβριο το ΤΕΕ Πελοποννήσου, το πρώτο εξάμηνο του 2008 καταγράφηκε αύξηση νεκρών από τροχαία 8% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2007, ενώ το τρίμηνο Ιούνιος- ΙούλιοςΑύγουστος η αύξηση ήταν 32%. Με τα σημερινά στοιχεία, ο στόχος της Ελλάδας το 2010 να μειωθεί ο αριθμός των νεκρών κατά 50% μοιάζει, όπως λένε οι ειδικοί, «άπιαστο όνειρο».
«Όσο η συντήρηση των δρόμων είναι ο φτωχός συγγενής στη χρηματοδότηση, η βελτίωση της οδικής ασφάλειας πολύ δύσκολα θα επιτευχθεί», επισήμανε στην ημερίδα η πρόεδρος του ΤΕΕ Πελοποννήσου Χαρίκλεια Τσιώλη.
«Συνεπώς ο βασικός χρηματοδότης της συντήρησης το ΤΕΟ, που έχει καταργηθεί, πρέπει να αντικατασταθεί από ειδικό κωδικό στον κρατικό προϋπολογισμό προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες για τη συντήρηση».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ημερίδα από την Τροχαία Κορινθίας, στην περιφέρεια της Πελοποννήσου το δεκάμηνο Ιανουάριος- Οκτώβριος του 2008- σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα το 2007- η αύξηση στον αριθμό των τροχαίων ατυχημάτων ήταν 8,22%, 19,05% των νεκρών και 5,62% των τραυματιών.
Έριξε το «μπαλάκι» των ευθυνών στην Αυτοδιοίκηση
ΤΟ ΥΠΕΧΩΔΕ με απόφαση του υπουργού Γιώργου Σουφλιά (ανακοινώθηκε τον Μάρτιο του 2007) κρατάει στη δικαιοδοσία του 1.000
χιλιόμετρα οδικού δικτύου, από τα οποία τα 320 χιλιόμετρα είναι στην Αττική. Η συντήρηση του υπόλοιπου οδικού δικτύου περνάει στις περιφέρειες, στις νομαρχίες και στους δήμους. Και εκεί αρχίζει το πρόβλημα, αφού οι νομάρχες καταγγέλλουν ότι δεν τους διατίθενται και οι απαραίτητοι χρηματικοί πόροι με συνέπεια να μην μπορούν να αντεπεξέλθουν στον νέο τους ρόλο.
Στα χαρτιά πάντως το θέμα με τις κακοτεχνίες είναι λυμένο, αφού σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, η όποια βλάβη πρέπει να αποκαθίσταται σε διάστημα 10 ημερών. Στην πράξη όμως τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής, η οποία προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο νομάρχης Ανατολικής Αττικής κ. Λεωνίδας Κουρής, «υποβάλαμε αίτηση ακύρωσης της απόφασης με την οποία μας μεταβιβάζεται η ευθύνη επιπλέον 140 χιλιομέτρων, στα οποία συμπεριλαμβάνονται η λεωφόρος Μαραθώνος, η λεωφόρος Λαυρίου και Σπάτων, χωρίς την παράλληλη μεταφορά των αντίστοιχων πόρων. Η κατάσταση είναι ακόμη πιο τραγική στο παράπλευρο εθνικό δίκτυο από το ύψος της Βαρυμπόμπης έως τον Αυλώνα, όπου πλέον εξαιτίας της έλλειψης συντήρησης ο δρόμος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος. Και δυστυχώς, με την επιβολή των διοδίων πολλοί οδηγοί- και κυρίως νταλίκεςχρησιμοποιούν αυτόν τον δρόμο προκειμένου να αποφεύγουν να πληρώσουν διόδια».