Ύπουλο βουνήσιο τσουνάμι
Στην Ελλάδα μια τέτοια πλημμύρα συμβαίνει τόσο σπάνια που δεν υπάρχει καν ορολογία για την περιγραφή του φαινομένου. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, το φαινόμενο αυτό δημιουργείται σε στενές κοίτες ποταμών και φαράγγια όταν το νερό από έντονες βροχοπτώσεις και καταιγίδες απελευθερώνεται από τις λεκάνες και τα φυσικά φράγματα που το συγκρατούν και σχηματίζει ένα υδάτινο μέτωπο, σαν τσουνάμι σε βουνό.
Άνοιξη ή καλοκαίρι
«Πλημμύρες-αστραπή δημιουργούνται συνήθως την άνοιξη ή το καλοκαίρι όταν βρέχει έντονα έπειτα από περίοδο ανομβρίας. Επειδή η μεταφορική ικανότητα των ποταμών είναι μικρότερη σε αυτές τις περιόδους- το νερό είναι λίγο και καθόλου ορμητικόκατά μήκος της κοίτης σχηματίζονται φυσικά φράγματα από κορμούς δέντρων και άλλα υλικά τα οποία δεν μπορούν να παρασυρθούν από τα νερά. Όταν ξεσπάσει
ΕΚΚΩΦΑΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η μόνη προειδοποίηση ότι η πλημμύρα-αστραπή πλησιάζει είναι ένας εκκωφαντικός θόρυβος που μοιάζει με αυτόν του καταρράκτη
καταιγίδα ή έντονη νεροποντή τα νερά κατακρατούνται από αυτά τα φράγματα και έτσι δεν υπάρχει σταδιακή αύξηση της στάθμης ώστε να λειτουργήσει ως σημάδι προειδοποίησης. Όμως σε περίπτωση που συγκεντρωθούν μεγάλες ποσότητες νερού τα φυσικά φράγματα δεν αντέχουν, σπάνε και σχηματίζεται ένα υδάτινο μέτωπο το οποίο παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του», εξηγεί ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών στο Πανεπιστήμιο Κρήτης κ. Κώστας Συνολάκης. Στενώματα στον ποταμό
Άλλος ένας τρόπος για να δημιουργηθεί πλημμύρα-αστραπή είναι να υπάρχουν έντονα στενώματα σε έναν ποταμό. Με τη βροχόπτωση τα νερά συγκεντρώνονται σε λεκάνη που προηγείται του στενώματος, καθώς η εισροή των υδάτων από τη βροχή είναι μεγαλύτερη από την απορροή του ποταμού στο σημείο του στενώματος, και όταν ξεπεράσουν το όριο συγκράτησης των τοιχωμάτων, το στένωμα «σπάει» και το συγκεντρωμένο νερό απελευθερώνεται με ορμή σχηματίζοντας και πάλι ένα υδάτινο μέτωπο.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η μόνη προειδοποίηση ότι η πλημμύρα-αστραπή πλησιάζει είναι ένας εκκωφαντικός θόρυβος που μοιάζει με αυτόν του καταρράκτη. Όσον αφορά το ύψος του υδάτινου μετώπου και την ταχύτητά του, αυτά εξαρτώνται από τη γεωμορφολογία της περιοχής. Ωστόσο, όπως αναφέρεται σε έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε ιαπωνικά υδρολογικά εργαστήρια, αν το ύψος του υδάτινου μετώπου είναι περισσότερο από 50 εκατοστά, είναι ικανό να παρασύρει άνθρωπο.
Υδάτινο μέτωπο 6 μέτρων
«Υπάρχουν και περιπτώσεις πλημμυρών-αστραπή κατά τις οποίες το υδάτινο μέτωπο έχει ξεπεράσει σε ύψος τα 6 μέτρα, ενώ η ταχύτητά υπολογίστηκε πάνω από 30 χιλιόμετρα, όπως στην περίπτωση του ποταμού Μπιγκ Τόμσον στο Κολοράντο, το 1976, όπου 150 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Πρόκειται την πιο πολύνεκρη καταγεγραμμένη πλημμύρα-αστραπή στην ιστορία», λέει ο κ. Συνολάκης.
«Δεν υπάρχει σύστημα εκτίμησης του φαινομένου»
ΕΝΑΣ ΑΠΛΟΣ κανόνας υπάρχει, σύμφωνα με τους ειδικούς, για να εκτιμήσει κανείς την επικινδυνότητα των κοιτών, στις οποίες μπορούν να δημιουργηθούν φλας-φλαντ. «Αν το πλάτος του ποταμού είναι μικρό, δηλαδή κάτω από 50 μέτρα, το βάθος της κοίτης μικρό, και στην περιοχή υπάρχουν έντονες καταιγίδες κατά την άνοιξη ή το καλοκαίρι, τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να δημιουργηθούν πλημμύρες-αστραπή», αναφέρει ο ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Κώστας Συνολάκης.
«Όμως, στην Ελλάδα, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία όπου οι μετεωρολογικές υπηρεσίες εκδίδουν προειδοποιήσεις και χάρτες επικινδυνότητας για ενδεχόμενες πλημμύρες-αστραπή, δεν υπάρχει κάποιο οργανωμένο σύστημα για την εκτίμηση εμφάνισης του φαινομένου. Κανονικά θα έπρεπε να υπήρχαν βροχομετρητές σε ποταμούς με τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά που να μετρούν τη ροή πριν και μετά τις καταιγίδες ώστε να γνωρίζουν οι αρμόδιες αρχές πού μπορεί να δημιουργηθεί πλημμύρα-αστραπή.
Στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία για να κάνουν ορθές εκτιμήσεις έχουν αρχίσει να συγκεντρώνουν τέτοιου είδους δεδομένα πριν από 30-40 χρόνια», επισημαίνει ο κ. Συνολάκης.
Αγνόησαν τα σημάδια του καιρού
«Όλοι όσοι διέσχιζαν το ποτάμι, ανάμεσά τους προφανώς και η συγκεκριμένη διοργανώτρια εταιρεία, ήξεραν ότι, αρκετό καιρό τώρα, στη μοιραία διαδρομή, από παλαιότερη κατολίσθηση, είχε σχηματιστεί ένα φυσικό φράγμα με φερτά υλικά που συγκρατούσε με δυσκολία πάρα πολλά κυβικά νερού», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Γιώργος Ανδρέου, πρόεδρος του Ελληνικού Συλλόγου Εξερεύνησης Φαραγγιών και της Επιτροπής Canyoning της Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας Ελλάδος. «Το φράγμα αυτό, από τη στιγμή που άρχισε να βρέχει επί μέρες και να καταπονείται περισσότερο, έσπασε. Αυτομάτως απελευθέρωσε
ΗΞΕΡΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΡΑΓΜΑ
Ήξεραν ότι, από παλαιότερη κατολίσθηση, είχε σχηματιστεί ένα φυσικό φράγμα που συγκρατούσε με δυσκολία πολλά κυβικά νερού
μεγάλο υδάτινο όγκο, που παρέσυρε με σφοδρότητα τα παιδιά αυτά». Όπως λέει όμως, η τραγωδία θα μπορούσε έγκαιρα να είχε προβλεφθεί. «Οι οδηγοί της εκδρομής έπρεπε να είχαν προβλέψει ότι μπορεί κάποτε, έπειτα από έντονα καιρικά φαινόμενα και απότομο γέμισμά του, το φράγμα αυτό να σπάσει και να ακολουθήσει ίσως ένα εξίσου σφοδρότατο και ταχύτατο, όπως και έγινε, ξεχείλισμα του ποταμού. Όταν έχω πολύ κόσμο που με πληρώνει για να τον πάω από την αρχή έως το τέλος με ασφάλεια στη διαδρομή, μόλις δω ότι τα καιρικά φαινόμενα ρισκάρουν αυτή την κατάβαση, το σωστό είναι να σταματήσω, για λόγους ασφαλείας».
Όμως, και ο τελευταίος άνθρωπος που συνάντησε τους 18 εκδρομείς, ο 65χρονος αγρότης Παναγιώτης Σολωμός, προσπάθησε να τους αποτρέψει να μπουν στο ποτάμι. «Τους είδα κεφάτους σαν να πήγαιναν σε γάμο», λέει στα «ΝΕΑ». «Μην πάτε στο ποτάμι, έχει κατεβάσει πολύ νερό, είναι επικίνδυνο, τους είπα. Μου απάντησαν να μη φοβάμαι γιατί είχαν ξαναπάει». Ο κ. Σολωμός ήταν ο άνθρωπος που λίγες ώρες αργότερα οδήγησε τα σωστικά συνεργεία στο σημείο που βρέθηκαν σώοι δύο νέοι άνθρωποι.
Όσοι σώθηκαν κατάφεραν 
Εις βάρος των δύο ιδιοκτητών της διοργανώτριας εταιρείας, του Κ. Χριστόπουλου – που είναι μεταξύ των διασωθέντων- και του Λ. Μωραΐτη ασκήθηκαν ποινικές διώξεις για ανθρωποκτονία από αμέλεια και πρόκληση σωματικών βλαβών κατά συρροήν και απολογούνται σήμερα στον ανακριτή Τρίπολης. Οι ίδιοι υποστήριξαν ότι είχαν λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την ασφάλεια της διαδρομής και τίποτα, ούτε οι μετεωρολογικές προβλέψεις, δεν δημιουργούσε την παραμικρή υποψία για το τι επρόκειτο να ακολουθήσει.
Σύμφωνα με καταγγελίες κατοίκων της περιοχής πάντως, και τα δύο προηγούμενα Σαββατοκύριακα είχαν σημειωθεί ατυχήματα με εκδρομείς- όχι με την ίδια εταιρεία.
«Μας τίναξε στα βράχια»
Oι διασωθέντες περιορίσθηκαν να στείλουν ηλεκτρονικό μήνυμα στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, στο οποίο τονίζουν: «Σε καμία περίπτωση δεν θα θέλαμε να δούμε να εξελίσσεται το περιστατικό αυτό σε αυτόματη τηλεοπτική καταδίκη των εν γένει αθλητικών φυσιολατρικών δραστηριοτήτων».
«Ήταν φοβερό αυτό που έγινε. Αλίμονο στους γονείς των παιδιών που χάθηκαν », λέει ταραγμένη η κ. Φανή Συλήρα, μητέρα ενός εκ των διασωθέντων. Ο γιος της Παναγιώτης με αυτοθυσία έσωσε μία από τις
ΤΙ ΛΕΕΙ Ο ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΗΣ
Με τις κακώσεις που έφεραν τα θύματα και την απώλεια αισθήσεων δεν θα μπορούσαν να ζήσουν για πολύ
γυναίκες. «Είχε βγει στην άκρη απ΄ ό,τι γνωρίζω. Προσπάθησε να πιάσει μια κοπέλα από το χέρι για να τη σώσει και παρασύρθηκε ξανά στο νερό. Η κοπέλα τελικά διασώθηκε». Η κ. Φανή Συλήρα προσθέτει ότι ο Παναγιώτης έκανε χρόνια ράφτινγκ. «Έχει κάνει πολλές παρόμοιες εκδρομές. Δεν είμαι σίγουρη, αλλά νομίζω ότι είχε πάει και άλλες φορές εκδρομή με την ίδια εταιρεία. Για την εκδρομή γνώριζα ότι θα πήγαινε για ράφτινγκ. Φαίνεται όμως ότι έκανε και πεζοπορία. Πρέπει να ήταν από τους πρώτους διασωθέντες. Με πήρε στο τηλέφωνο, πριν ακούσω τις ειδήσεις στην τηλεόραση. Ήταν και αυτό μια ανακούφιση. Μέχρι να με πάρει στο τηλέφωνο, δεν γνώριζα τίποτα για το τραγικό ατύχημα. Είναι καλά στην υγεία του, αλλά δεν είναι σε θέση να μιλήσει σε κανέναν. Απ΄ ό,τι ξέρω, σώθηκαν και οι φίλοι του».
Προχθές, στο νοσοκομείο της Τρί πολης, οι διασωθέντες στις καταθέσεις που έδωσαν, είπαν- σύμφωνα με πληροφορίες- ότι σε κάποια στιγμή βρέθηκαν σε ένα σημείο, όπου το ποτάμι σχημάτιζε μια λίμνη. Γύρω γύρω υπήρχαν πολύ ψηλά βράχια. Εκεί τους βρήκε το πρώτο κύμα. Το δεύτερο κύμα ήταν το μεγαλύτερο. Τότε ήταν που άρχισαν να χτυπούν στα βράχια και ξεκίνησαν οι δραματικές προσπάθειες να κρατηθούν στην επιφάνεια για να μην τους τραβήξουν τα νερά στον πυθμένα.
Κραυγές πανικού
«Είχαμε φτάσει στο τελευταίο στάδιο της κατάβασης ύστερα από πεζοπορία, αναρριχήσεις και καταβάσεις 5 ωρών στη χαράδρα του Λούσιου. Κατηφορίσαμε στην όχθη του ποταμού και ετοιμαζόμασταν να περάσουμε στην απέναντι όχθη».
Ο Νίκος Καγιάφας, ένας από τους διασωθέντες από τη μοιραία εκδρομή στον Λούσιο, περιέγραψε στους δικούς του ανθρώπους, στιγμή στιγμή, την τραγωδία.
«Η απόσταση ανάμεσα στις δύο όχθες ήταν 5 μέτρα, πάνω- κάτω, και το βάθος του νερού δεν ξεπερνούσε τα 30-40 εκατοστά», περιέγραψε. «Μόλις είχα πατήσει το πόδι μου στην όχθη όταν άκουσα τον τρομερό θόρυβο του νερού που κατέβαινε. Η Βιβή, ο Κώστας και η Γεωργία εκείνη την ώρα βρίσκονταν μέσα στο ποτάμι σε απόσταση 2-3 μέτρων από εμένα. Το νερό τούς παρέσυρε κατευθείαν. Από ένστικτο βούτηξα προς τα μπροστά και απέφυγα τον όγκο του νερού. Τα παιδιά δεν τα ξαναείδα. Θυμάμαι μόνο κάποιες κραυγές πανικού και ύστερα την αγωνία μας να βρούμε τους φίλους μας να καταλάβουμε τι έγινε. Κάποιοι ξεκίνησαν να φέρουν βοήθεια, άλλοι προσπαθούσαμε να βρούμε τους φίλους μας. Έπειτα από ώρες έμαθα τι συνέβη στη Βιβή, στον Κώστα και στη Γεωργία». Ο Νίκος Καγιάφας πήρε μέρος στην εκδρομή με τους φίλους του Βιβή Κάραλη, Κώστα Ρούντο και Γεωργία Καστρισσίου, που δεν κατάφεραν να σωθούν.
Γυμνοί στον κίνδυνο
Σε θολό τοπίο κινείται ο έλεγχος και το νομικό πλαίσιο λειτουργίας των εταιρειών εναλλακτικού τουρισμού και extreme sports, παρά το γεγονός ότι αυξάνονται συνεχώς τα τελευταία χρόνια και στη χώρα μας, καθώς αυξάνεται και η ζήτηση για τέτοιου είδους δραστηριότητες. Ο έλεγχος και η εποπτεία τους από την Πολιτεία παραμένει κενό γράμμα.
«Μια απλή άδεια λειτουργίας από τη νομαρχία είναι αρκετή για τη δραστηριοποίηση μιας τέτοιας εταιρείας», λέει χαρακτηριστικά έμπειρο στέλεχος μιας τέτοιας εταιρείας, που εγκατέλειψε την ενεργό δράση λόγω κάποιου τροχαίου ατυχήματος. «Σχεδόν όλες οι εταιρείες- προσθέτει- διατυμπανίζουν
ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΔΕΙΑ
Μια απλή άδεια λειτουργίας από τη νομαρχία είναι αρκετή για τη δραστηριοποίηση μιας τέτοιας εταιρείας. Κανείς δεν μπορεί να πιστοποιήσει όσα ισχυρίζεται…
ότι διαθέτουν έμπειρο-εκπαιδευμένο προσωπικό, όμως κανείς δεν είναι σε θέση να πιστοποιήσει τις ικανότητές του».
Κανένας έλεγχος
Ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού ελέγχει μόνο τα τουριστικά γραφεία (μετακινήσεις, διαμονή, σίτιση κ.λπ.), τα οποία όμως με τη σειρά τους παραδίδουν τους πελάτες τους στις εταιρείες που ειδικεύονται στα extreme games για δράση, διασκέδαση-ψυχαγωγία. Οι εταιρείες αυτές, που κατά βάση προσφέρουν αθλητικές δραστηριότητες, δεν ελέγχονται από πουθενά!
Από την άλλη πλευρά, η επίσημη Πολιτεία, μέσω της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, θα μπορούσε να εποπτεύει τους χώρους άσκησης τέτοιων δραστηριοτήτων και σε περιπτώσεις επικίνδυνων καιρικών φαινομένων να τους αποκλείει.
Η διάσχιση φαραγγιού ή canyoning- τονίζειείναι μια δραστηριότητα που κρύβει αρκετούς κινδύνους. Κανείς δεν πρέπει να διασχίζει ένα φαράγγι μόνος του χωρίς έμπειρους οδηγούς, που θα είναι υπεύθυνοι για την ασφάλεια της ομάδας. Ο οδηγός αναλαμβάνει να προετοιμάσει τα άτομα της ομάδας, να δέσει τα σχοινιά, να εξηγήσει τις τεχνικές και να βοηθήσει στις καταβάσεις.
«Κανένα γραφείο δεν διαθέτει οδηγό βουνού με διεθνώς πιστοποιημένο δίπλωμα»
Οι οδηγοί βουνού είναι οι επαγγελματίες με υψηλές επιδόσεις σε διάφορα αθλήματα οι οποίοι πρέπει να συνοδεύουν κάθε ομάδα που πηγαίνει στο βουνό και σε όλες τις δραστηριότητες. Η διάσχιση φαραγγιού (κάνιονιγκ), η κατάβαση ποταμού (ράφτινγκ), η αναρρίχηση και όλα τα άλλα εξτρίμ σπορ, όπως ονομάζονται, απαιτούν τη συνοδεία οδηγού βουνού.
Ωστόσο, όπως αναφέρει ο κ. Χατζής, κανένα από τα γραφεία που οργανώνουν τέτοιες δραστηριότητες δεν διαθέτουν οδηγούς βουνού με διεθνώς πιστοποιημένο δίπλωμα. «Ορισμένοι απασχολούν τους λεγόμενους εθνικούς οδηγούς, τίτλος που είναι πιο εύκολο να αποκτήσει κανείς. Σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις, μας καλούν να τους εκπαιδεύσουμε για διάφορες δραστηριότητες, επιλέγοντας συνήθως το βασικό στάδιο της εκπαίδευσης προκειμένου να γλιτώσουν χρήματα. Κατά τα άλλα, το νομικό πλαίσιο στη χώρα μας είναι τέτοιο ώστε ο οποιοσδήποτε μπορεί να δηλώσει οδηγός βουνού»!
Από τους 35 οδηγούς βουνού που είναι σήμερα μέλη του ΣΕΟΒ μόλις οι 5 έχουν διεθνές δίπλωμα- το απέκτησαν ύστερα από ειδική εκπαίδευση για κάθε δραστηριότητα και εξετάσεις.
Ήσυχο ποτάμι αλλά με κρυφές παγίδες ο Λούσιος
Σύμφωνα με ανθρώπους που ασχολούνται με τις extreme αθλητικές δραστηριότητες ο Λούσιος είναι «ήσυχο» ποτάμι. Ωστόσο υπάρχουν κρυφές παγίδες, που όσοι δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σ΄ αυτόν οφείλουν να γνωρίζουν ώστε να προστατεύουν τους ανθρώπους που συνοδεύουν.
Πέρασε οικογενειακώς!
Οικογενειακώς, με τα δύο ανήλικα παιδιά και τη γυναίκα του, είχε «βγάλει» πρόσφατα το φαράγγι στον Λούσιο ο Δημήτρης Καραγιάννης, μέλος της Επιτροπής Διάσχισης Φαραγγιών της Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας, που έσπευσε να συνδράμει στην επιχείρηση διάσωσης στην Αρκαδία. «Είναι πρωτοφανές, δεν υπήρξε ποτέ άλλοτε ατύχημα τέτοιου επιπέδου σε φαράγγι, είναι εύκολος ο Λούσιος», υποστηρίζει και επιρρίπτει ευθύνες
ΤΟΥΣ ΑΓΝΟΗΣΑΝ
Δεν έπρεπε να αγνοήσουν τις συστάσεις των κατοίκων και τις καιρικές συνθήκες, λένε οι ειδικοί
στο γραφείο που διοργάνωσε τη μοιραία εκδρομή. «Δεν έπρεπε να κινηθούν με αυτές τις καιρικές συνθήκες, αγνόησαν τις συστάσεις των κατοίκων, ενώ είχαν προηγηθεί 10 ημέρες συνεχούς βροχόπτωσης. Το ποτάμι είχε φουσκώσει πάρα πολύ, δεν μπαίνεις έτσι μέσα, είναι κανόνας. Και το πιο εύκολο φαράγγι σε καιρικές συνθήκες με πολύ νερό γίνεται επικίνδυνο. Σ΄ αυτές τις περιπτώσεις λέμε “δεν πάμε”, με τη φύση δεν παίζουμε». Όπως περιγράφει ο κ. Μπαρμπαρέσος, στον συγκεκριμένο ποταμό οι αθλητικές δραστηριότητες έχουν αρχίσει τα τελευταία 10 χρόνια, με κεντρικό σπορ το ράφτινγκ και εναλλακτικά την πεζοπορία, το κάνιονινγκ (διάσχιση φαραγγιών), την καταρρίχηση και την αναρρίχηση, ακόμα και την τοξοβολία. «Το συγκεκριμένο ποτάμι είναι μέτριας δυσκολίας για το ράφτινγκ, είναι το πιο διάσημο ποτάμι για το άθλημα στην Ελλάδα, καθώς είναι κοντά στην Αθήνα, εύκολα προσβάσιμο, με τα λιγότερα μέχρι πρότινος ατυχήματα».
Όταν η στάθμη επιτρέπει
Από τον Μάρτιο έως τον Δεκέμβριο οι λάτρεις του ράφτινγκ έχουν στη διάθεσή τους δύο διαφορετικές διαδρομές: από τη γέφυρα Ατσίχολου έως την παραλία της Θεισόας (12 χλμ.) και από τη γέφυρα Ατσίχολου έως το Μάτεσι (18 χλμ.), μπορούν να κάνουν κατάβαση και στον Αλφειό. «Κάνουμε το κάτω κομμάτι, τα 3 τελευταία χιλιόμετρα του Λούσιου, που είναι πολύ εύκολο, μπορούν να κάνουν και οικογένειες με παιδιά, όταν η στάθμη το επιτρέπει. Υπάρχουν και μέρες κατά τις οποίες απαγορεύεται να μπούμε μέσα, όταν το ποτάμι βρίσκεται σε κατάσταση πλημμύρας, δεν έχει δηλαδή ισορροπημένη παροχή νερού. Τότε ακυρώνουμε τις διαδρομές και επιστρέφουμε τα χρήματα στον κόσμο».
«Έμεινα 20 ώρες στα νερά του ποταμού»
Αστικές ευθύνες
Τόσο ο κ. Βερβεσός όσο και όλοι οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στην εκδρομή κινήθηκαν δικαστικά: «Οι αστικές ευθύνες αποδόθηκαν και αποζημιωθήκαμε από την εταιρεία. Ωστόσο, δεν υπήρξαν ποινικές ευθύνες, αφού δεν υπάρχει ποινική διάταξη που να προβλέπει τέτοιου είδους περιπτώσεις. Μάλιστα ο ένας από τους υπευθύνους φυγαδεύτηκε στο εξωτερικό και μέχρι σήμερα παραμένει φυγόδικος».
Μόνο 30 από τις 100 εταιρείες extreme sports είναι νόμιμες
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΠΟ 30.000 πολίτες ασχολούνται κάθε χρόνο με σπορ όπως είναι το ράφτινγκ ή το κάνιονινγκ. Μάλιστα οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον χώρο του εναλλακτικού τουρισμού έχουν φτάσει τις 100 ενώ πριν από μία δεκαετία δεν ξεπερνούσαν τις 30.
Παρ΄ όλ΄ αυτά στην πλειονότητά τους αυτές οι εταιρείες λειτουργούν με απροσδιόριστους κανόνες. «Δυστυχώς ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια εταιρείες και γραφεία που όμως δεν στελεχώνονται από επαγγελματίες. Πρέπει επιτέλους να μπουν οι βάσεις ώστε να δημιουργηθεί το νομικό πλαίσιο για τον τρόπο λειτουργίας τους. Σήμερα επικρατεί χάος. Όποιος θέλει μπορεί να κάνει μία έναρξη εργασίας και να ανοίξει ένα γραφείο», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Αχιλλέας Παπαευθυμίου, γυμναστής και οδηγός ράφτινγκ που διατηρεί γραφείο τέτοιων δραστηριοτήτων στη Βασιλίτσα Ιωαννίνων.
Προσθέτει δε ότι από τις περίπου 100 εταιρείες μόλις το 1/3 είναι νόμιμες. Για παράδειγμα το δικό του γραφείο είναι πιστοποιημένο από την παγκόσμια ομοσπονδία ράφτινγκ και ο ίδιος είναι εκπαιδευτής εκπαιδευτών της ΗΑΤΤΑ (Σύνδεσμος Τουριστικών Ταξιδιωτικών Γραφείων). Ουδείς όμως γνωρίζει τι γίνεται σε άλλα γραφεία. Τι να ελέγχουν οι πολίτες
Όπως τονίζει ο κ. Παπαευθυμίου οι πολίτες που απευθύνονται σε τέτοιες εταιρείες για να συμμετάσχουν σε εκδρομές ράφτινγκ ή άλλου είδους σπορ θα πρέπει να ελέγχουν δύο βασικά πράγματα: αν είναι νόμιμα τουριστικά γραφεία και έχουν αριθμό ΕΟΤ και αν οι εκπαιδευτές είναι πιστοποιημένοι και από ποιον φορέα.
Ακυρώσεις λόγω καιρού
Από την πλευρά του ο αρχηγός εκδρομών κ. Τάσος Αυγέρης από τον Ορειβατικό Πεζοπορικό Σύλλογο «Πάνας» λέει ότι είναι πολύ σημαντικό να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη οι καιρικές συνθήκες.
Ο σύλλογός τους για παράδειγμα είχε προγραμματίσει κατάβαση σε φαράγγι του όρους Δίρφη για την Κυριακή. «Το ακυρώσαμε όμως λόγω των κακών καιρικών συνθηκών». Όπως προσθέτει «το πρώτο που σκεφτόμαστε είναι η ασφάλεια των μελών μας. Δεν ξέρω τι γίνεται στις εταιρείες.
Επιπλέον εμείς είμαστε ορειβατικός σύλλογος και όπως συμβαίνει σε όλους τους ορειβατικούς οι αρχηγοί έχουν περάσει από σχολές της ομοσπονδίας ορειβασίας. Συνεπώς οι αρχηγοί έχουν την πλήρη ευχέρεια να ακυρώσουν μία τέτοια εκδρομή ή να την τροποποιήσουν λόγω κακών καιρικών συνθηκών. Πολλές φορές ακυρώνουμε εκδρομές και τον χειμώνα αλλά και το καλοκαίρι όταν έχουμε ενημερωθεί ότι έρχονται καταιγίδες».
«Αντικρύσαμε ένα δράμα»
Με πολυετή εμπειρία στα βουνά και τα ποτάμια όλης της χώρας, ο Γιώργος Ανδρέου, πρόεδρος του Ελληνικού Συλλόγου Εξερεύνησης Φαραγγιών και της Επιτροπής Canyoning της Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας Ελλάδος, περιγράφει στα «ΝΕΑ» τις προσπάθειες για τον εντοπισμό των αγνοούμενων. Με την ομάδα του εντόπισε πρώτος στον βυθό τα άψυχα σώματα τριών εκ των άτυχων νέων. «Τα βρήκαμε ανιχνεύοντας με τα πόδια τον πυθμένα του ποταμού, περπατούσαμε μέσα στο νερό και ψάχναμε βήμα βήμα. Από κει και πέρα, ειδοποιούσαμε με τους ασυρμάτους μας την ΕΜΑΚ, να έρθει με το φορείο για τα περαιτέρω».
«Υπήρχε πάρα πολύ κόσμος στο Μοναστήρι του Φιλοσόφου, όταν φτάσαμε γύρω στις 10.30 το βράδυ του Σαββάτου, 300 μέτρα από τη χαράδρα του Λουσίου. Από κει κάτω ακούγαμε φωνές για βοήθεια», περιγράφει ο Γιάννης Σπυρόπουλος, αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης, στο παράρτημα Αρκαδίας.
«Ψάχναμε παρέα με χωρικούς»
«Τρία άτομα της ομάδας μας κατεβήκαμε προς το σημείο εκείνο, παρέα με χωρικούς, για να μας δείξουν το μονοπάτι. Οι κλίσεις για να κατέβεις είναι τρομερές, πολύ απότομες, πηγαίναμε σκυφτοί, μέσα στο σκοτάδι. Κάναμε μία ώρα για να φτάσουμε κάτω, απόσταση 150-200 μέτρων.
«Το συγκεκριμένο ποτάμι είναι εκδρομικό, ήσυχο. Είναι πολύ περίεργο αυτό που συνέβη, τελείως ασυνήθιστο», λέει ο Νίκος Μητσάκης, πρόεδρος της Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας Ελλάδος, που βρέθηκε κι αυτός ως διασώστης στην Αρκαδία, από τις 4 τα ξημερώματα της Κυριακής.
«Έγινα διασώστης μετά τον εφιάλτη»
Ιδρυτικό μέλος στην Ελληνική Ομάδα Διάσωσης (ΕΟΔ), διευθυντής εκπαίδευσης των μελών της σήμερα, στα 45 του, ο Ζαφείρης Τρόμπακας, από τη Θεσσαλονίκη, καταγράφει από το 1980 ανελλιπή παρουσία σε όλες τις ορεινές επιχειρήσεις διάσωσης, αλλά και σε σεισμούς σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Ανάμεσα στους 55 εθελοντές από την Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, από Τρίπολη, Σπάρτη, Άργος, Αθήνα και Πάτρα, που έδωσαν το «παρών» στην επιχείρηση διάσωσης στον ποταμό Λούσιο, αρκετοί είναι μαθητές τού κ. Τρόμπακα. Η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης είναι μη κυβερνητική οργάνωση, με έδρα τη Θεσσαλονίκη (ΕΟΔ, Ηellenic Rescue Τeam, http: //www. hrt. org.gr). Για την ένταξή τους στην Ομάδα (τηλ.
2310-310.649 & 888.702), οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να είναι ενήλικες και να παρακολουθήσουν υποχρεωτικά το σχολείο γενικών γνώσεων, διάρκειας δύο μηνών.
Ανάλογες δραστηριότητες αναπτύσσει και η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Αττικής (http:
//www. eodathens.gr, τηλ.
210-3613.320). Διασωστικά τμήματα λειτουργούν και στον Ελληνικό Σύλλογο Εξερεύνησης Φαραγγιών (http://www. canyoning. gr/esef και http:
//www. canyoning.gr) και στην Επιτροπή Διάσχισης και Εξερεύνησης Φαραγγιών της Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας Ελλάδας (τηλ./φαξ 210-7252.570, 20.00-22.00 κάθε Δευτέρα, http://www.
fhs.gr).
