MANΟYΣΟΣ XAΛKIAΔAKHΣ «Θέλει τόλμη και αρετή η κεραμική»

Τι δουλειά έχει ένας λογιστής με τις λάσπες και το χώμα; Για όλα αποφασίζει ο

τροχός της τύχης που παρέσυρε τον Μανούσο Χαλκιαδάκη από το λογιστήριο στο

εργαστήριο κεραμικής της Χριστίνας Μόραλη. Έπειτα από δέκα χρόνια μαθητείας,

έδωσε ένα… φύσημα που τον έφερε μακριά από την Αθήνα, σ’ ένα χωριό της

Κρήτης. Το Παιδοχώρι Χανίων. Εκεί έστησε το εργαστήριό του. H ζωή του δέθηκε

με τον τροχό της κεραμικής, «γιατί κολλάς μαζί του μαγικά όταν παίρνεις ένα

κομμάτι πηλό και με τον τροχό το μετατρέπεις σε ό,τι σχήμα θέλεις».

Ο τροχός είναι το έμβλημα της παραδοσιακής κεραμικής αλλά και της τεχνολογίας

που άλλαξε τον κόσμο. Ο Μανούσος πέρασε τη μισή του ζωή ερευνώντας και

μαθαίνοντας τις παραδοσιακές τεχνικές της Ελλάδας κι όλου του κόσμου. Την άλλη

μισή την αφιέρωσε στην έρευνα, τον πειραματισμό, την τεχνολογία, το σύγχρονο

ντιζάιν, τη φωτογραφία. Δεν εγκατέλειψε τον βαρύ τροχό, τον έβαλε στην

καινούργια εποχή ως συνεργάτη του στην καλλιτεχνική κεραμική όπου ο κεραμίστας

είναι ελεύθερος να κάνει ό,τι θέλει. Γι’ αυτό και ένα από τα χαρακτηριστικά

της δουλειάς του είναι τα σφαιρικά σχήματα.

«H σφαίρα είναι το πιο τέλειο σχήμα», λέει. Και το μαρτυρούν οι

σφαιρικές, ημισφαιρικές, ατρακτοειδείς και κυλινδρικές φόρμες που βγήκαν από

τον τροχό και μπορεί να κυλούν, να κρέμονται από ένα ταβάνι, να αιωρούνται, να

πλέουν σε μια δεξαμενή νερού που μοιάζει με κολυμπήθρα.

Στην παγκοσμιοποιημένη καλλιτεχνική υφήλιο, δεν έχει τόσο σημασία πού

βρίσκεσαι, αλλά το τι κάνεις. Ο Μανούσος Χαλκιαδάκης, που ζει εδώ και δεκαέξι

χρόνια στην Κρήτη, συμμετείχε σε εκθέσεις και συνέδρια καλλιτεχνικής κεραμικής

στην Αθήνα, τη Δανία, την Ιταλία, έδρεψε βραβεία στις Πανελλήνιες Εκθέσεις

Κεραμικής στο Μαρούσι και κατέκτησε ένα ύφος αναγνωρίσιμο, όπου μεγάλο ρόλο

παίζουν τα χρώματά του.

«Παίρνω εντυπώσεις από το πράσινο, το γαλάζιο του ουρανού, τα χρώματα της γης

και των λουλουδιών κι αυτά βγαίνουν μ’ έναν τρόπο αυθόρμητο στα έργα μου»,

λέει.

Στη σειρά μεγάλων έργων με τίτλο «Δάσος», αφορμή ήταν μια πυρκαγιά που

ξέσπασε κι έφτασε ώς το σπίτι του. Οι μεγάλοι κορμοί των δένδρων βγήκαν από

τον τροχό. Τα κλαδιά, από καμένα μεταλλικά σύρματα. Μα το πιο χαρακτηριστικό

είναι η υφή του «καμένου». «Χρησιμοποίησα μια πρωτόγονη αφρικανική τεχνική.

Πρώτα γυαλίζεις την επιφάνεια τρίβοντάς την επί ώρες με ένα βότσαλο ή ένα

κουτάλι ώστε να κλείσουν οι πόροι, και μετά ψήνεις το κεραμικό μέσα σε

πριονίδι. Έτσι μαυρίζει».

Ποια είναι η μεγαλύτερη αρετή του κεραμίστα; «H ταπεινοφροσύνη», απαντά ο

Μανούσος Χαλκιαδάκης. «Ό,τι κι αν έχεις κάνει, ποτέ δεν μπορείς να πεις ότι

ξεπέρασα την αρχαία παράδοση. Το μόνο που μπορείς, είναι να πας πιο πέρα τον

εαυτό σου».

INFO

Έκθεση Μανούσου Χαλκιαδάκη, στον «Αστρολαβο – Art and Life» (Ηροδότου 11), έως

την 1η Ιουλίου.