Ο Νίκος Ντουφεξιάδης συμπλήρωσε προχθές τα 89 του χρόνια. Από τους στυλοβάτες

της όπερας και της οπερέτας στην Ελλάδα, έχει παίξει σε 60 έργα. Μπήκε 23 ετών

στη Λυρική Σκηνή, της οποίας υπήρξε στέλεχος επί 47 χρόνια. Σήμερα έχει φτάσει

να παίρνει σύνταξη 500 ευρώ

«Επιτέλους, ζητάμε δικαίωση!», λένε με μία φωνή οι τραγουδιστές της όπερας.

Μερικά από τα μεγάλα ονόματα της Λυρικής Σκηνής, με διεθνή καριέρα, βρέθηκαν

στη δυσάρεστη θέση να παρακαλούν το κράτος για μία τιμητική σύνταξη και ο

νόμος να τους κλείνει την πόρτα.

Δεν πρόκειται για μελόδραμα. Πρόκειται για άθλια πραγματικότητα. Ο σπουδαίος

Γιώργος Παππάς, με δέκα διεθνή βραβεία τη δεκαετία του ’60, εμφανίσεις σε 80

θέατρα σε όλο τον κόσμο, ζει στο Αίγιο με μία σύνταξη του IKA που δεν

υπερβαίνει τα 900 ευρώ.

H σύνταξη του αρχιμουσικού Βύρωνα Κολάση, που κολλούσε ένσημα στο IKA

επί 51 χρόνια (ως παιδί θαύμα άρχισε καριέρα από 9 ετών), προσδιορίστηκε το

1999 σε 135.000 δρχ. Από τα χρήματα αυτά η χήρα του, Λέλα Στάμος-Κολάση,

τραγουδίστρια με διεθνή καριέρα (ήταν η πρώτη που πήρε το βραβείο «Μαρία

Κάλλας»), λαμβάνει σήμερα σύνταξη χηρείας μόλις 170 ευρώ. Και τα παραδείγματα

είναι πάμπολλα.


Ο βαρύτονος Ανδρέας Κουλουμπής, με λαμπρή διεθνή καριέρα (διακρίθηκε

ιδιαίτερα στον «Μάκβεθ») και μεγάλες στιγμές και στο εγχώριο λυρικό θέατρο,

ερμηνευτής στο «Άξιον Εστί» του Μίκη Θεοδωράκη από το 1977, ανήκει στους

καλλιτέχνες που έμειναν εκτός τιμητικής σύνταξης

Θα μπορούσε κάποιος να αναρωτηθεί γιατί το κράτος δεν απονέμει σε αυτούς τους

σημαντικούς λυρικούς πρωταγωνιστές μία τιμητική σύνταξη, όπως έχει πράξει για

άλλους καλλιτέχνες από διάφορους τομείς της τέχνης. H εξήγηση είναι απλή: ο

νόμος του 1996, με βάση τον οποίο αρκετοί άνθρωποι των γραμμάτων και των

τεχνών τιμήθηκαν και ενισχύθηκαν οικονομικά (με ποσό περίπου 200.000 δρχ.

επιπλέον της όποιας άλλης σύνταξης εδικαιούντο), αντικαταστάθηκε το 2002 με

άλλο νόμο που ουσιαστικά καταργεί τον θεσμό των τιμητικών συντάξεων. Πρώτον,

διότι καλεί τον δικαιούχο να επιλέξει ανάμεσα στα 600-700 ευρώ της σύνταξης

του IKA και στα 500 ευρώ της τιμητικής σύνταξης και, δεύτερον, διότι

απαιτεί… αναπηρία 67%!


H σολίστ Λέλα Στάμος-Κολάση, πρόεδρος της επιτροπής διακεκριμένων καλλιτεχνών

της όπερας, με σημαντικές εμφανίσεις στο εξωτερικό και 30ετή καριέρα στο

λυρικό θέατρο, λαμβάνει σύνταξη 821 ευρώ. Ως χήρα του διεθνούς φήμης μαέστρου

και βιολονίστα Βύρωνα Κολάση, λαμβάνει επιπλέον σύνταξη χηρείας 170 ευρώ, η

οποία σε ένα χρόνο θα διακοπεί!

Αποτέλεσμα είναι ο περαιτέρω εξευτελισμός της επίκλησης αμφιβόλου αληθείας

λόγων υγείας, που συνήθως απορρίπτονται… Επιπλέον, ο νέος νόμος δεν μιλάει

πια για «διακεκριμένες υπηρεσίες» των καλλιτεχνών που αιτούνται τιμητική

σύνταξη, με αποτέλεσμα να υπάγονται θεωρητικά στις διατάξεις του όλοι όσοι

έχουν ένα πτυχίο στο λυρικό τραγούδι.

«Ηθικοί και πρακτικοί λόγοι μάς αναγκάζουν να διεκδικήσουμε την απονομή

τιμητικής σύνταξης από την Πολιτεία, αφού αυτή που έως σήμερα χορηγείται από

το IKA είναι ανεπαρκής ή ακόμη και πείνας», αναφέρουν μέλη της επιτροπής

διακεκριμένων πρωταγωνιστών του Λυρικού Θεάτρου. Ο αντιπρόεδρος της επιτροπής,

τενόρος Θάνος Πετράκης, υπενθυμίζει ότι για να φτάσει κάποιος να πρωταγωνιστεί

στην όπερα πρέπει να υποστεί πολλούς κόπους και να κάνει θυσίες, ενώ «όταν

σταματήσουν τα χειροκροτήματα μένει ως ανταμοιβή η μόνη πραγματικότητα, η

σύνταξη πείνας».


«Όταν σταματήσουν τα χειροκροτήματα μένει ως ανταμοιβή η μόνη πραγματικότητα,

η σύνταξη πείνας», λέει ο τενόρος Θάνος Πετράκης

Οι διακεκριμένοι ερμηνευτές λένε, σε όλους τους τόνους, ότι δεν

αντιδικούν με κανέναν και ότι πρωτίστως τους ενδιαφέρει η ηθική δικαίωση. «Δεν

ζητάμε ούτε υποδεικνύουμε συγκεκριμένα χρηματικά ποσά. Θέλουμε ό,τι

δικαιούμαστε και, βέβαια, την άρση της αδικίας που έχει γίνει στο πρόσωπό

μας». Επίσης, θυμίζουν τις περιπτώσεις σημαντικών ομοτέχνων τους, όπως ο

Γιώργος Τερζάκης, που έφυγαν από τη ζωή αδικαίωτοι και πικραμένοι. Όσο για

τους ίδιους, αν δεν δουλεύουν σε ταβέρνες όπως κάποιοι παλαιότεροι, επιζητούν

ιδιωτικά μαθήματα μέχρι πολύ προχωρημένη ηλικία για να επιβιώσουν. Καθώς «οι

περισσότεροι τραγουδιστές της όπερας – και η Ελλάδα ήταν και είναι φυτώριο

τραγουδιστών – προέρχονται από φτωχές οικογένειες, που έχουν υποστεί στερήσεις

για να μπορέσουν να βοηθήσουν τα παιδιά τους στις μουσικές σπουδές τους».



Έμεινε ανενεργό το Ταμείο Στήριξης

Ο αρχικός νόμος του 1996 προέβλεπε ότι αριθμός 70 καλλιτεχνών ετησίως (20

εικαστικοί, 20 ηθοποιοί και χορευτές, 15 μουσικοί και 15 λογοτέχνες) θα

έπαιρνε την τιμητική σύνταξη, εφόσον τα έσοδά τους δεν υπερέβαιναν τα 6 εκατ.

τον χρόνο – στην τελευταία περίπτωση, θα δινόταν τιμητικό εφάπαξ 2 εκατ. δρχ.

Προβλεπόταν, μάλιστα, η θεσμοθέτηση ειδικού ταμείου, το οποίο θα διαχειριζόταν

η Διεύθυνση Καλών Τεχνών του υπουργείου Πολιτισμού.

Ειδικά, όμως, για τους λυρικούς τραγουδιστές και τους χορευτές υπήρξαν και μη

κρατικές πρωτοβουλίες. Ο Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής είχε αναλάβει την

πρωτοβουλία να καταθέσει ένα σημαντικό ποσό στο υπουργείο Πολιτισμού, για τη

δημιουργία από το υπουργείο Ταμείου Στήριξης Καλλιτεχνών του Άσματος και του

Χορού. Για τη συγκέντρωση του ποσού αυτού, πέραν της συμβολής του Συλλόγου Οι

Φίλοι της Μουσικής, συνέδραμαν τόσο η Αγνή Μπάλτσα με συναυλίες της (και με

τον Σταύρο Ξαρχάκο) όσο και ο Γιώργος Νταλάρας. Το ταμείο, όμως, έμεινε

ανενεργό και τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν αναξιοποίητα.