EΣTOΥΔIANTINA A. KATΣIΓIANNHΣ Άρωμα παλιάς Σμύρνης

Αν βάλεις όλους τους μουσικούς στη σκηνή θα μετρήσεις μέχρι το 35 για να

φτάσεις στον τελευταίο. Μαντολίνα, μπουζούκια, ούτια, χάλκινα, κλαρίνα,

βιολιά, κοντραμπάσο, σαντούρι… Ένας ολόκληρος κόσμος από ήχους και χρώματα

που καθώς πλημμυρίζουν την αίθουσα αφυπνίζουν ένα καλά καταχωνιασμένο

τραγούδι, το τραγούδι της μνήμης: Η Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας είναι μια

(σχετικά) νέα ορχήστρα με μεγάλο παρελθόν.

Ο Ανδρέας Κατσιγιάννης, σολίστας στο σαντούρι και επικεφαλής του πολυπρόσωπου

σχήματος, είναι πολύ νέος για να θυμάται τους δίσκους 78 στροφών με τις

μαντολινάτες και τις χορωδίες της Σμύρνης και της Πόλης των αρχών του

προηγούμενου αιώνα. Είχε όμως παππού πρόσφυγα και μεγάλωσε στη Νέα Ιωνία

Βόλου, μια περιοχή (όπως λέει) που το προσφυγικό στοιχείο είναι έντονο και οι

παραδόσεις ακόμα ζωντανές.

Το 1998, σε ηλικία μόλις 21 ετών, δημιούργησε με μια παρέα φίλων του την

Εστουδιαντίνα. «Αφορμή ήταν ο Παναγιώτης Κουνάδης», λέει. «Οι συναυλίες που

έκανε το 1995 και η μελέτη του για τις Εστουδιαντίνες της Σμύρνης».

Ως νέος άνθρωπος με όραμα για το αύριο και ειλικρινή αγάπη για τον

«πολύτιμο θησαυρό» που έμενε παγωμένος, επί αιώνες, στα συρτάρια της ιστορίας,

πήρε την πρωτοβουλία να προτείνει στον Δήμο Νέας Ιωνίας τη δημιουργία της

ορχήστρας. «Δεν ήμουν μόνος μου», λέει. «Είχα μαζί μου σημαντικούς μουσικούς,

τον Κυριάκο Γκουβέντα, τον Ανδρέα Τσεκούρα, τον Χρήστο Τσιαμούλη αλλά και τον

Παναγιώτη Κουνάδη που μας τροφοδοτούσε και μας στήριζε με το υλικό του».

Έπειτα από πέντε χρόνια έρευνας, πολλών προβών και πολλών συναυλιών (150

εμφανίσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό) η Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας υπάρχει

πλέον και στα δισκοπωλεία. Το «Smyrne», που κυκλοφόρησε με την ιστορική

ετικέτα Parlophone από την EMI είναι – κατά κοινή ομολογία – ένα εξαιρετικό

άλμπουμ, που επιμελήθηκε ως παραγωγός (και συμμετείχε και ως τραγουδιστής) ο

Γιώργος Νταλάρας.

Τι σημαίνει ακριβώς ο όρος «Εστουδιαντίνα»;

«To όνομα προέρχεται από τον λατινικό όρο “studio” που σημαίνει σπουδή και

προέρχεται από τη Γαλλία, από ορχήστρες που είχαν βάση τους το μαντολίνο.

Αφομοιώθηκε αργότερα, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, από τους Έλληνες που

ζούσαν στη Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη. H πρώτη και πιο γνωστή

Εστουδιαντίνα ήταν η Σμυρναίικη Εστουδιαντίνα, η οποία γνώρισε και μεγάλη

επιτυχία τη δεκαετία του ’30.

Στις Εστουδιαντίνες της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης συμμετείχαν

εκατοντάδες μουσικοί και τραγουδιστές, με πάμπολλα όργανα. Οι πρώτες

ηχογραφήσεις έγιναν στην αρχή της δεκαετίας του 1900, μια ολόκληρη παράδοση

δημιουργήθηκε γύρω από το “σινάφι” των μουσικών και των “τραγουδιστάδων” της

εποχής».

Σήμερα τι απήχηση έχει αυτό το ρεπερτόριο; Βλέπετε να υπάρχει ενδιαφέρον

από το κοινό;

«Αν με ρωτούσατε πριν από πέντε χρόνια δεν θα ήξερα τι να σας απαντήσω.

Αποδείχτηκε όμως ότι η εντατική δουλειά δεν πάει χαμένη. Το βλέπουμε αυτό και

στις εμφανίσεις μας και στον δίσκο… Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, είναι

ανάμεσα στους πρώτους στον κατάλογο των επιτυχιών…».

Οπωσδήποτε θα βοήθησαν και τα ονόματα που συμμετείχαν, που είναι γνωστά.

Και η παρουσία του Γιώργου Νταλάρα. Αλήθεια θα σας άνοιγε η δισκογραφία τις

πόρτες αν δεν υπήρχαν οι συγκεκριμένες συνθήκες;

«Πολύ αμφιβάλω – δυστυχώς. Ήταν ουσιαστική η συνδρομή του, από την αρχή της

δημιουργίας της ορχήστρας μέχρι τώρα. Μας βοήθησε με τις γνώσεις του, με την

εμπειρία του, μας έκανε να τον αισθανόμαστε ως ένα ακόμη μέλος της ορχήστρας.

Πάντως έχω να πω κι αυτό: Μπορεί οι εταιρείες να μην ανοίγουν εύκολα τις

πόρτες τους σε προσπάθειες σαν τη δική μας, όμως ο κόσμος διψάει για καλή

μουσική».

Ανεξάντλητο ρεπερτόριο

Τα τραγούδια πού τα βρίσκετε – εκτός από τα πιο γνωστά που υπάρχουν και

στον δίσκο;

«Μα είναι ανεξάντλητο το ρεπερτόριο. Από ρεμπέτικα και λαϊκά τραγούδια της

Σμύρνης μέχρι αστικά, οπερέτες, παραδοσιακά από το Ιόνιο, τραγούδια της

Μεσογείου. Τεράστια η γκάμα. Όσο ψάχνεις τόσο βρίσκεις».

Σαντούρι πώς μάθατε;

«Ασχολούμαι με τη μουσική από τα 7 μου. Σαντούρι έμαθα μόνος μου και αργότερα

έκανα μαθήματα με τον Θεοχάρη Παντίδη».

Πολυπρόσωπη ορχήστρα. Δύσκολες οι μεταφορές, δαπανηρές… Τα καταφέρνετε;

«Κανένας μας δεν ζει από αυτό. Υπάρχει βέβαια μια μικρή στήριξη από τον Δήμο

Νέας Ιωνίας που μας δίνει τον χώρο, αλλά από εκεί και πέρα είναι δύσκολα τα

πράγματα. Πολλές φορές τροφοδοτούμε εμείς οι ίδιοι την ορχήστρα. Άμα έχεις

αγάπη και μεράκι…».

INFO

H Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας στο «Gagarin 205» (Λιοσίων 205, τηλ.

210-8547.600), την Παρασκευή 12 και το Σάββατο 13 Μαρτίου. Τραγουδούν: Ελένη

Βιτάλη, Χρίστος Τσιαμούλης, Λιζέτα Καλημέρη, Σοφία Παπάζογλου και ο

παραδοσιακός τραγουδιστής Παναγιώτης Λάλεζας. Συμμετέχουν: Πέτρος Γαϊτάνος,

Χρόνης Αηδονίδης.