Θησέας και όχι Αχιλλέας με δόρυ φαίνεται πως ήταν ο Δορυφόρος του Πολυκλείτου

Ταυτότητα αλλάζει ένα από τα πλέον διάσημα αριστουργήματα της κλασικής τέχνης.

Ο περίφημος Δορυφόρος (άνδρας που φέρει δόρυ) του αρχαίου γλύπτη Πολυκλείτου

όχι μόνον δεν απεικόνιζε τον Αχιλλέα, όπως θεωρούσαν οι αρχαιολόγοι επί έναν

σχεδόν αιώνα, αλλά ούτε καν κρατούσε δόρυ. Μια νέα θεωρία έρχεται να ταράξει

τα νερά και να υποστηρίξει πως ο γυμνός άνδρας κρατούσε ξίφος και ασπίδα και

ήταν ο Θησέας. Την άποψη παρουσιάσει ο καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας του

Πανεπιστημίου Κρήτης Πέτρος Θέμελης σε αποψινή ομιλία του, βασιζόμενος και στη

μελέτη του Ιταλού αρχαιολόγου Βιντσέντσο Φραντσιόζι.

Το νήμα για την αλλαγή ταυτότητας του Δορυφόρου, που φιλοτέχνησε ο «Φειδίας

της Πελοποννήσου», ο Πολύκλειτος από το Άργος, άρχισε να ξετυλίγεται όταν ήρθε

στο φως, στο Γυμνάσιο της Μεσσήνης, το πρώτο μαρμάρινο αντίγραφο του Δορυφόρου

στην Ελλάδα (το πρωτότυπο χάλκινο δεν έχει σωθεί), που χρονολογείται τον 1ο

αι. π.X. «Δεν μπορούσε να απεικονίζει ούτε τον Αχιλλέα, ούτε τον Ορέστη, όπως

υποστήριζαν μέχρι τότε οι ερευνητές (με βάση άλλα αντίγραφα που βρίσκονται σε

ευρωπαϊκά μουσεία), διότι βρέθηκε σε ένα σημείο όπου ο Παυσανίας αναφέρει ότι

είδε τρία γλυπτά. Του Ερμή, του Ηρακλή και του Θησέα. Τα δύο είχαν ταυτιστεί.

Το τρίτο δεν υπήρχε αμφιβολία ότι ανήκε στον Θησέα», εξηγεί στα «NEA» ο

ανασκαφέας της αρχαίας πόλης κ. Θέμελης. «Δεν τόλμησα όμως να πω πως δεν

πρέπει να κρατούσε δόρυ, αν και δεν μου φαινόταν λογικό να το κρατά με το

αριστερό».

H ανατροπή συνεχίστηκε χάρη στην παρατηρητικότητα του Ιταλού αρχαιολόγου

Βιντσέντζο Φραντσιόζι. Πρόσεξε πως στο αριστερό του χέρι το αντίγραφο από την

Πομπηία είχε ίχνη από το όχανο ασπίδας, ενώ στον ώμο του δεν είχε ίχνη από

δόρυ. Οι μύες στο δεξί του χέρι ήταν σφιγμένοι σαν να κρατούσε κάτι, ίσως ένα

ξίφος. Και κατέληξε, με τη βοήθεια των αρχαίων πηγών, πως ο Δορυφόρος δεν ήταν

παρά ένας γυμνός άνδρας με ξίφος που επιτίθεται. «Είναι μια νέα ιδέα, που

μέχρι να καθιερωθεί θα χρειαστεί μία δεκαετία», επισημαίνει ο κ. Θέμελης.

INFO

H ομιλία του καθηγητή Πέτρου Θέμελη «Μουσείο Αρχαίας Μεσσήνης: Τα γλυπτά»

απόψε στις 19.30 στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Βασ. Κωνσταντίνου 48).