Ο άνθρωπος στους αιθέρες

Πριν από 100 χρόνια, στις 17 Δεκεμβρίου 1903, δύο αδέλφια από το Οχάιο των

ΗΠΑ πέταξαν με ένα αυτοσχέδιο μηχάνημα που έμοιαζε με μικρό αεροπλάνο. Από

εκείνη την ημέρα ο κόσμος άλλαξε για πάντα.

Οι αδελφοί Ράιτ ήταν άνθρωποι φιλόδοξοι και αποφασισμένοι. Κατάφεραν να

γράψουν το πρώτο κεφάλαιο στην ιστορία της αεροπλοΐας, χρησιμοποιώντας ένα

μηχάνημα που αν το συγκρίναμε με τα σημερινά αεροσκάφη μάλλον θα έμοιαζε με…

πεταλούδα.

Οι δοκιμές. Προτού καταφέρουν ό,τι δεν είχε πετύχει κανείς μέχρι τότε,

πραγματοποίησαν αρκετές δοκιμές. Διάλεξαν για τον σκοπό αυτό μια απομονωμένη

περιοχή στη Βόρεια Καρολίνα, ώστε να μπορέσουν να συγκεντρωθούν στο πείραμά

τους, μακριά από τα βλέμματα των περίεργων περιοίκων. Ήταν μία περιοχή κοντά

σε ένα ψαροχώρι, στο Κίτι Χοκ.

Πήγαιναν συχνά εκεί από το 1900 μέχρι το 1902. Είχαν φτιάξει ένα ανεμόπτερο

και ήθελαν να δοκιμάσουν διάφορες καινοτομίες. Μια μηχανή, τα φτερά, ένα

ειδικό έλικα. Όταν σιγουρεύτηκαν για τις δοκιμές, έφυγαν και ξαναγύρισαν την

επόμενη χρονιά με το καινούργιο αεροσκάφος τους.

Ήταν Πέμπτη πρωί και ο αέρας λυσσομανούσε όταν ο Γουίλμπουρ και ο Όρβιλ Ράιτ

πραγματοποίησαν τέσσερις πτήσεις. Είχαν φτιάξει ένα διπτέρυγο σκάφος το οποίο

ανυψώθηκε από ένα διάδρομο μήκους 20 μέτρων, κόντρα στον άνεμο, με ταχύτητα

λίγο μεγαλύτερη από 20 μίλια.

Οι ιστορικές πτήσεις. Στη διάρκεια της πρώτης δοκιμής ο Όρβιλ πέταξε 40

μέτρα για διάστημα 12 δευτερολέπτων. H τελευταία και πιο μακρά πτήση, που

έγινε επίσης από τον Όρβιλ, κάλυψε μια απόσταση περίπου 285 μέτρων σε χρονικό

διάστημα 59 δευτερολέπτων. H πτήση αυτή ήταν και η αιτία για να γραφτεί το

όνομά τους με χρυσά γράμματα στις σελίδες της αεροπλοΐας.

Το βράδυ της ίδιας μέρας ένας από τους ελάχιστους αυτόπτες μάρτυρες του

εγχειρήματος, ο νεαρός Τζόνι Μουρ, κατηφόριζε τρέχοντας προς το ψαροχώρι

φωνάζοντας «τα κατάφεραν, τα κατάφεραν! Ανάθεμα κι αν δεν πέταξαν!». Ο Όρβιλ

έκανε μια πιο «προσγειωμένη» δήλωση δύο εβδομάδες αργότερα, όταν έγινε γνωστό

το εκπληκτικό περιστατικό. «Κάθε φορά το μηχάνημα ξεκινούσε από το έδαφος με

δική του δύναμη χωρίς τη συνδρομή της βαρύτητας ή κάποιας άλλης δύναμης.

Ύστερα από μια κούρσα περίπου 14 μέτρων κατά μήκος ενός μονοτρόχιου διαδρόμου,

ανυψώθηκε από το έδαφος και ακολούθησε κεκλιμένη τροχιά φθάνοντας σε ύψος

μέχρι 3,5 μέτρα. Το ύψος που επελέγη, μετά βίας αρκούσε για να γίνουν

μανούβρες σε τόσο αντίξοες καιρικές συνθήκες. Άλλωστε δεν υπήρχε προηγούμενη

εξοικείωση με τη μηχανή και τα συστήματα πλοήγησής της. Συνοπτικά, η πρώτη

πτήση ήταν μικρή».

Το πείραμα πέτυχε. Ακόμα κι αν οι θυελλώδεις άνεμοι που επικρατούσαν τη

μέρα εκείνη προκάλεσαν σημαντικές βλάβες στο αεροσκάφος, οι αδελφοί Ράιτ

κατάλαβαν πως το εγχείρημά τους ήταν απόλυτα επιτυχημένο. Είχαν καταφέρει να

κατασκευάσουν μια μηχανή που διέθετε «αρκετή δύναμη για να πετάξει, αρκετή

αντοχή για να τα βγάλει πέρα με τους κραδασμούς της προσγείωσης και μεγάλα

περιθώρια χειρισμών ώστε να πραγματοποιήσει μια ασφαλή πτήση, κάτω από

οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες».

Έφτιαξαν από το μηδέν ολόκληρο το αεροσκάφος

Από το 1899 μέχρι το 1903 οι αδελφοί Ράιτ επικέντρωσαν την προσοχή τους

σε τρία θεμελιώδη προβλήματα: Την ανύψωση, τον έλεγχο της πλοήγησης, και την

προώθηση. Μα πιο πολύ εκείνο που τους απασχολούσε ήταν να βρουν ένα τρόπο να

ελέγχουν το αεροπλάνο την ώρα που θα βρισκόταν στον αέρα.

Ο Γουίλμπουρ παρατηρούσε τα πουλιά και διαπίστωσε ότι κουνώντας τις άκρες των

φτερών τους εξασφάλιζαν στο σώμα τους την ιδανική πλευρική ισορροπία. Έτσι του

ήρθε η ιδέα ενός διπτέρυγου σκάφους όπου οι άκρες των πτερυγίων θα μπορούσαν

με κάποιο τράβηγμα να ανασηκώνονται, η μία προς τα πάνω κι η άλλη προς τα

κάτω, ώστε το σκάφος να μπορεί να κλίνει προς τα αριστερά ή τα δεξιά.

Τα δύο αδέρφια μηχανεύτηκαν και άλλα κόλπα για να κάνουν το αεροπλάνο τους να

πετάξει. Τοποθέτησαν τη μηχανή σε αλουμινένιο περίβλημα για να είναι

ελαφρύτερη. Βελτίωσαν την αεροδυναμική των πτερυγίων καθώς τα σχεδίαζαν ξανά

και ξανά. Κατασκεύασαν έναν έλικα με τέτοιο τρόπο ώστε να ωθεί προς τα πίσω

τον αέρα σπρώχνοντας μπροστά το αεροπλάνο.

Από το κερί του Ικάρου… στις γυάλινες ίνες!

Το Boeing 7Ε7 θα μεταφέρει 200-250 επιβάτες σε αποστάσεις 6.600 με

8.000 ναυτικών μιλίων χωρίς διακοπή. Οι επιβάτες θα εντυπωσιαστούν με τα

παράθυρα που σκοτεινιάζουν ηλεκτρονικά και με την δυνατότητα ταχείας πρόσβασης

στο Ίντερνετ αλλά οι μεγάλες αλλαγές θα είναι ορατές κατά την κατασκευή και

λειτουργία του αεροσκάφους.

Το 7E7 θα χρησιμοποιήσει 20% λιγότερα καύσιμα από άλλα αεροπλάνα του ίδιου

μεγέθους, επειδή οι μηχανές του θα είναι 8% με 10% πιο αποδοτικές. Ο σκελετός

και τα φτερά θα γίνουν από συνδυασμό υλικών πολύ ισχυρών και πολύ ελαφριών. Ο

μισός σκελετός θα γίνει από αλουμίνιο ενισχυμένο με γυάλινες ίνες.

Τα σημερινά αεροπλάνα είναι σύνθεση δεκάδων χιλιάδων τμημάτων, ενώ ο σκελετός

του 7E7 θα αποτελείται από τρία ή τέσσερα κομμάτια χάρη στα νέα υλικά.

Αποτέλεσμα, να μειώνεται η απαιτούμενη εργασία και το κόστος.

H Boeing ελπίζει να ξεκινήσει παραγωγή το 2005 με την πρώτη δοκιμαστική πτήση

προγραμματισμένη για το 2007 και την παράδοση των αεροσκαφών στις εταιρείες

τον επόμενο χρόνο. Αλλά τα 7E7 θα πετούν για 40 ή 50 χρόνια.

Πάντως, το πιο εντυπωσιακό αεροσκάφος του μέλλοντος βρίσκεται ακόμα στα χαρτιά

και κανείς δεν ξέρει πότε θα ξεκινήσει η διαδικασία παραγωγής του. Πρόκειται

για το υπερηχητικό πολιτικό μεταφορικό μέσο, ένα αεροπλάνο που θα πετά πολλές

φορές γρηγορότερα από την ταχύτητα του ήχου. Το πρόγραμμα περιμένει βοήθεια

από το νέο Διαστημικό Αεροπλάνο σε Τροχιά της NASA ένα μοντέλο που θα

αντικαταστήσει το διαστημικό λεωφορείο. Τα προβλήματα όμως της NASA μετά την

απώλεια του Κολούμπια έχουν παγώσει το σχέδιο.

Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου