|
|
Αλλάζουν όλα στην καταναλωτική πίστη, με αφορμή την απελευθέρωσή της, με τη
σύσταση εξειδικευμένων εταιρειών χορήγησης καταναλωτικών δανείων σε πελάτες
καταστημάτων, με τα οποία θα είναι συμβεβλημένες, αλλά και με νέα προϊόντα
δανείων από τις τράπεζες, τα οποία θα είναι απολύτως διαπραγματεύσιμα ως προς
τους όρους τους, ανάλογα με τη φερεγγυότητα του δανειολήπτη.
Στην αγορά έχουν κάνει ήδη την εμφάνισή τους οι πρώτες εξειδικευμένες
εταιρείες παροχής καταναλωτικών δανείων, οι οποίες είναι θυγατρικές ελληνικών
και ξένων τραπεζών. Οι εταιρείες αυτές συνάπτουν συμφωνίες συνεργασίας με
μεγάλα καταστήματα και αλυσίδες του λιανεμπορίου που πωλούν καταναλωτικά είδη
(π.χ. οικιακό εξοπλισμό, αυτοκίνητα, κ.λπ.), ώστε να εκδίδουν πιστωτικές
κάρτες και να χορηγούν δάνεια στους πελάτες τους, προκειμένου οι τελευταίοι να
αγοράσουν τα είδη αυτά.
Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να λειτουργήσει η εξειδικευμένη τράπεζα
CrediCom Emporiki (θυγατρική της Εμπορικής Τράπεζας και της γαλλικής
Sofinco), ενώ την εμφάνισή της ετοιμάζεται να κάνει και η γαλλική
Cofidis. Εδώ και λίγο καιρό λειτουργεί ήδη, με υποκατάστημά της στην
Αθήνα, η γαλλική Cetelem. Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετές ελληνικές
τράπεζες σχεδιάζουν τα πρώτα τους βήματα σε αυτόν τον τομέα. Ανάλογα σχέδια
κάνουν και μεγάλες εταιρείες αυτοκινήτων, που ενδιαφέρονται να ιδρύσουν
εξειδικευμένες τράπεζες χορήγησης πιστώσεων για αγορά αυτοκινήτου.
Οι εξελίξεις αυτές ακολουθούν ανάλογα βήματα που έχουν προηγηθεί στο εξωτερικό
από τράπεζες αλλά και μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις.
CrediCom Emporiki
Πριν από μερικούς μήνες πήρε άδεια η τράπεζα CrediCom Emporiki, η οποία είναι
κατά 50% θυγατρική της Εμπορικής Τράπεζας και κατά 50% της Sofinco. H
τελευταία είναι αντίστοιχη γαλλική τράπεζα, θυγατρική της Credit Agricole. H
CrediCom προγραμματίζει να ξεκινήσει τη λειτουργία της την 1η Ιουλίου και έχει
στόχο να κλείσει συνεργασίες με όλες τις εμπορικές αλυσίδες καταστημάτων που
πωλούν καταναλωτικά αγαθά.
Cofidis
Επίσης, πρόσφατα πήρε άδεια η εταιρεία παροχής πιστώσεων Cofidis, που είναι
θυγατρική ομώνυμης εταιρείας στη Γαλλία. H Cofidis πρόκειται να
δραστηριοποιηθεί και αυτή στα καταναλωτικά δάνεια.
Cetelem
Στο μεταξύ, έχει ήδη ξεκινήσει τις εργασίες του στην Ελλάδα το υποκατάστημα
της γαλλικής τράπεζας Cetelem, η οποία ανήκει στον όμιλο ΒΝΡ Parribas. H
Cetelem, στην Ελλάδα, εξειδικεύεται στη χορήγηση καταναλωτικών δανείων για την
αγορά, κυρίως, οικιακού εξοπλισμού, μέσω συνεργασιών με αντίστοιχα
καταστήματα.
Unit, Opel, Fiat
Ταυτόχρονα, εταιρείες αυτοκινήτου εκδηλώνουν το ενδιαφέρον να ιδρύσουν
τράπεζες στην Ελλάδα, κατά τα πρότυπα της Opel Bank, της Fiat Bank και της
Unit Bank (Όμιλος Inchape και διεθνής Όμιλος Τραπεζών Λάτση), οι οποίες ήδη
δραστηριοποιούνται στη χρηματοδότηση της αγοράς αυτοκινήτου. Οι τράπεζες αυτές
μπορούν να επεκταθούν και στη χορήγηση καταναλωτικών δανείων γενικότερα.
Έχει… μέλλον η καταναλωτική πίστη στην Ελλάδα
Στελέχη των εταιρειών παροχής πιστώσεων και των εξειδικευμένων τραπεζών
χαρακτηρίζουν τις εξελίξεις αυτές ως αναπόφευκτες, λόγω της απελευθέρωσης της
καταναλωτικής πίστης στην Ελλάδα αλλά και του μικρότερου βαθμού δανεισμού των
Ελλήνων, σε σχέση με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Συνεπώς, λένε, υπάρχουν περιθώρια
να αποκτήσουν νέα μερίδια αγοράς. Εξάλλου, όπως, τονίζουν, η ίδια πρακτική
παρατηρήθηκε πριν από λίγα χρόνια στην Ευρώπη. Αναφέρουν ως χαρακτηριστικό
παράδειγμα την είσοδο της αμερικανικής Capital One στην αγορά πιστωτικών
καρτών του Λονδίνου.
.
Όλα διαπραγματεύσιμα στα νέα δάνεια που ετοιμάζουν οι τράπεζες
|
|
H νέα γενιά καταναλωτικών δανείων δεν θα θυμίζει σχεδόν σε τίποτε τα σημερινά,
αντίστοιχα προϊόντα. Όλα θα είναι «κομμένα και ραμμένα» στα μέτρα του πελάτη:
από το επιτόκιο και το ύψος του δανείου, μέχρι τη διάρκεια αποπληρωμής και τον
αριθμό των δόσεων.
Όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, στην πράξη θα καταργηθεί ο διαχωρισμός
μεταξύ ανοικτών, προσωπικών και καταναλωτικών δανείων. Θα δημιουργηθεί μία
ομάδα καταναλωτικών δανείων που θα προσαρμόζονται στα μέτρα του πελάτη.
Ανεξαρτήτως αν το δάνειο θα έχει τη μορφή της ανοικτής πίστωσης, του
προσωπικού δανείου για διακοπές ή του καταναλωτικού δανείου για αγορά επίπλων
μεγάλης αξίας, τα ποσά χρηματοδότησης και οι όροι πληρωμής θα προσαρμόζονται
στο προφίλ του καταναλωτή.
Οι τράπεζες έχουν ήδη αρχίσει να αλλάζουν τα προϊόντα τους στην καταναλωτική
πίστη και να τα προσαρμόζουν στα νέα δεδομένα. Για παράδειγμα, ήδη
δημιουργήθηκε ανοικτό δάνειο χωρίς όρια, του οποίου το επιτόκιο μειώνεται όσο
αυξάνεται η οφειλή (EFG Eurobank Ergasias). Επίσης, προσφέρεται προσωπικό
δάνειο για διακοπές μέχρι 6.000 ευρώ, με μειωμένο αρχικά επιτόκιο (Τράπεζα
Πειραιώς). Ταυτόχρονα, οι τράπεζες, ξεκινώντας από τις «λευκές λίστες», που
ήδη διαθέτουν, με τους καλούς τους πελάτες, προχωρούν σε προσφορές,
προεγκρίσεις δανείων και σε χορήγηση «πακέτων» δανείων (π.χ. στεγαστικό μαζί
με καταναλωτικό και πιστωτική κάρτα).
Τα χαρακτηριστικά τους
Αυτά αποτελούν μια μεταβατική λύση, λένε τα στελέχη των τραπεζών, καθώς, στο
νέο περιβάλλον που δημιουργείται όλα είναι διαπραγματεύσιμα. Έτσι, οι τράπεζες
ετοιμάζουν καταναλωτικά δάνεια με τα εξής βασικά χαρακτηριστικά:
* Το επιτόκιο, η δόση, το ποσό του δανείου, η διάρκεια και ο τρόπος πληρωμής
θα εξαρτώνται από την αξιοπιστία του πελάτη.
* H φερεγγυότητα του πελάτη θα εξαρτάται από ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια
που θα θέτουν οι ίδιες οι τράπεζες, αλλά και από τυχόν ενέχυρα που θα μπορεί
να καταθέσει ο δανειολήπτης ως εξασφάλιση στην τράπεζα. Στα ποσοτικά κριτήρια
περιλαμβάνεται, κυρίως, το εισόδημα. Στα ποιοτικά κριτήρια περιλαμβάνονται,
κυρίως, η συνέπεια σε προηγούμενα δάνεια, η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση
και το είδος της εργασίας του. Στις εξασφαλίσεις περιλαμβάνονται διάφορα
περιουσιακά στοιχεία, τα οποία μπορούν να ενεχυριάσουν οι δανειολήπτες (π.χ.
μετοχές, ομόλογα, κοσμήματα, πίνακες ζωγραφικής, σπίτια, σκάφη κ.λπ.).
Τι ετοιμάζουν
Με βάση αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά, οι τράπεζες ετοιμάζουν νέα προϊόντα με:
* Εξατομικευμένο επιτόκιο: Θα υπάρχει ένα βασικό επιτόκιο, το οποίο θα
προσαυξάνεται με ένα περιθώριο. Όσο πιο φερέγγυος είναι ο πελάτης τόσο πιο
μικρό θα είναι το περιθώριο αυτό και, επομένως, και το επιτόκιο που θα
πληρώνει.
* Επιτόκιο με κλίμακες: Ετοιμάζονται «ανοικτές πιστώσεις», από τις οποίες όσο
μεγαλύτερη ανάληψη κάνει ο πελάτης τόσο θα πέφτει το επιτόκιο δανεισμού.
* Δόσεις κατά περίπτωση: Το ύψος και ο αριθμός των δόσεων σε ένα έτος θα
καθορίζονται ανάλογα με το προφίλ του πελάτη. Το ύψος του δανείου εξαρτάται
από τη φερεγγυότητα του πελάτη, ενώ ο τρόπος πληρωμής (δόσεις) από τις
εισοδηματικές του δυνατότητες. Για παράδειγμα, ο καταναλωτής μπορεί να
πληρώνει κάθε τρεις ή έξι μήνες ή να δίνει έντεκα δόσεις τον χρόνο,
παραλείποντας τον μήνα κατά τον οποίο έχει μεγάλες οικογενειακές υποχρεώσεις
(π.χ. δίδακτρα κ.λπ).
* Διάρκεια δανείου, ύστερα από διαπραγμάτευση. H διάρκεια του δανείου θα
επηρεάζει το επιτόκιο και το ποσό του δανείου. Επίσης, ανάλογα με τον αριθμό
των δόσεων που θα επιλέξει ο πελάτης, θα αλλάζει και η συνολική διάρκεια του
δανείου.
* Όροι πληρωμής ανά περιοχή: Οι όροι των καταναλωτικών δανείων (δόσεις,
διάρκεια, επιτόκια κ.λπ) δεν θα εξαρτώνται μόνο από τον πελάτη, αλλά και από
την περιοχή. Οι τράπεζες εξετάζουν τα χαρακτηριστικά ορισμένων περιοχών (π. χ.
ανταγωνισμός, εισόδημα κ.λπ.), με στόχο να προσφέρουν ευελιξία στους
διευθυντές των υποκαταστημάτων τους, ώστε να προσαρμόζονται ανάλογα με τις
συνθήκες και τον πελάτη που έχουν απέναντί τους. Ωστόσο, οι κινήσεις τους θα
περιορίζονται σε συγκεκριμένα πλαίσια, τα οποία θα δίνονται από τις κεντρικές
διευθύνσεις, ώστε να αποφευχθούν τυχόν «φιλικές εξυπηρετήσεις» σε διάφορες
περιοχές με ευνοϊκούς όρους. Μία δικλίδα ασφαλείας θα είναι οι στόχοι για
έσοδα που θα θέτουν οι τράπεζες στα υποκαταστήματά τους.
* Δάνεια με ενέχυρα: Οι όροι πληρωμής (δόσεις, επιτόκιο κ.λπ.) θα επηρεάζονται
και από τη δυνατότητα του πελάτη να «δώσει» ως ενέχυρο διάφορα περιουσιακά
στοιχεία. Σύμφωνα με τις πρώτες σκέψεις των τραπεζών, τα ενέχυρα μπορεί να
είναι διάφορα περιουσιακά στοιχεία αξίας, τα οποία δεν είναι απαραίτητο να
δεσμεύονται από την τράπεζα. Για παράδειγμα, να ισχύσει κάτι αντίστοιχο με την
προσημείωση στα σπίτια και για άλλα, σημαντικά, περιουσιακά στοιχεία (π.χ.
σκάφη αναψυχής) ή να βρεθεί τρόπος έκδοσης πιστοποιητικών για κάποια άλλα
(π.χ. πίνακες, κοσμήματα).
* Δημιουργία νέας γενιάς εταιρειών που θα εξειδικευτούν στην πιστοποίηση και
ασφάλιση αντικειμένων αξίας, τα οποία θα δίνονται ως ενέχυρα σε τράπεζες.
* Προϊόντα αναχρηματοδότησης – μεταφοράς υπολοίπου. Οι τράπεζες ετοιμάζουν νέα
προϊόντα μεταφοράς υπολοίπου δανείων από άλλη τράπεζα. Επίσης, ετοιμάζουν
προϊόντα αναχρηματοδότησης παλαιότερων δανείων με ευνοϊκότερους όρους. Για
παράδειγμα, αν ένας πελάτης φέρει σε μία τράπεζα όλα τα δάνειά του από άλλες
τράπεζες (π.χ. στεγαστικά, καταναλωτικά και κάρτες), θα δικαιούται
ευνοϊκότερους όρους είτε στο ένα δάνειο (π.χ. στο στεγαστικό) είτε στο σύνολο
των δανείων.
* «Πακέτα» προεγκεκριμένων δανείων (π.χ. επισκευαστικά και καταναλωτικά) σε
συνεπείς πελάτες.
* Προεγκεκριμένα προσωπικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες σε καλούς πελάτες, με
ευνοϊκούς όρους.
Το επόμενο βήμα είναι να δημιουργηθούν εταιρείες που θα ειδικευτούν στην
αναχρηματοδότηση ή στη χορήγηση καταναλωτικών δανείων σε πελάτες που δεν
διαθέτουν μεγάλη πιστοληπτική ικανότητα. Μέχρι τότε, όμως, είναι απαραίτητο να
λειτουργήσει η «λευκή λίστα» του «Τειρεσία» με επαρκή αριθμό πελατών, ώστε οι
τράπεζες να έχουν στη διάθεσή τους αρκετά στατιστικά στοιχεία για την
αξιολόγηση του πελάτη.
Οι καλοί πελάτες
Παρ’ όλα αυτά, οι τράπεζες δεν χάνουν χρόνο και εντοπίζουν τους καλούς πελάτες
τους μέσα από τις δικές τους «λευκές λίστες». Αυτοί είναι, συνήθως,
παλαιότεροι συνεπείς δανειολήπτες.
Οι αλλαγές άρχισαν από τα επιτόκια
Μετά την πρόσφατη μείωση των ευρωπαϊκών επιτοκίων, οι τράπεζες προχώρησαν σε
σημαντική μείωση των επιτοκίων τους στα καταναλωτικά και προσωπικά δάνεια. Την
κίνηση αυτή τη συνδύασαν και με την απελευθέρωση της καταναλωτικής πίστης,
καταργώντας τα ανώτατα όρια χρηματοδότησης. Ωστόσο, οι περισσότερες τράπεζες
εξακολουθούν να διατηρούν τον διαχωρισμό μεταξύ ανοικτών, προσωπικών και
καταναλωτικών δανείων. Επίσης, διατηρούν στην πράξη τα παλιά όρια
χρηματοδότησης (3.000 ευρώ στα ανοικτά και προσωπικά και 25.000 ευρώ στα
καταναλωτικά), τα οποία παρουσιάζουν σήμερα ως ενδεικτικά.
Σε πρώτη φάση οι τράπεζες προσπαθούν να δημιουργήσουν το χαμηλό, βασικό
επιτόκιο που θα ισχύει για τους «καλούς» πελάτες, ώστε να έχουν, στη συνέχεια,
το περιθώριο να το αυξάνουν, ανάλογα με τη φερεγγυότητα τού δανειολήπτη. Στον
πίνακα παρουσιάζονται τα βασικά επιτόκια της καταναλωτικής πίστης, όπως
διαμορφώθηκαν μετά τις νέες μειώσεις. Σε αυτά δεν περιλαμβάνονται διάφορες
προσφορές (π.χ. για διακοπές, για μικρά ποσά, για καταναλωτικά δάνεια «πακέτο»
με στεγαστικά κ.λπ.).
