«Όταν μου λένε ότι ο άνθρωπος πρέπει να έχει ρίζες, απαντώ ότι μόνο τα
δέντρα είναι υποχρεωμένα να έχουν ρίζες. Κι έπειτα, αν μιλάμε μεταφορικά,
γιατί να έχει κανείς ρίζες και όχι φτερά;»” Χουάν Οκτάβιο Πρενς.
|
| Σαράγεβο: μια ημέρα της δεκαετίας του ’90
|
Ο Ινοσένσο Ονέστο πήρε μια μέρα μια γενναία απόφαση. Έβαλε να τον
αποκεφαλίσουν και να αντικαταστήσουν το κεφάλι του με το κεφάλι ενός τέρατος.
Ξεκίνησε έτσι μια καινούργια ζωή, μια νέα πορεία, αντίθετη από εκείνη που
ακολουθούσε μέχρι τότε, με στόχο να ξαναβρεί σιγά-σιγά τον ανθρωπισμό του και
την αξιοπρέπειά του μέσα από τον χλευασμό, την ατίμωση και τον θάνατο.
Σε αυτή την ιδέα στηρίζεται ένα βιβλίο του Χουάν Οκτάβιο Πρενς που λέγεται «Ο
μύθος του Ινοσένσο Ονέστο, του αποκεφαλισμένου». Άλλοι είπαν ότι είναι μια
παραβολή για την εκμετάλλευση του ανθρώπου στα ολοκληρωτικά καθεστώτα. Άλλοι
είδαν το σχόλιο του Αργεντινού συγγραφέα για την ανθρώπινη κλωνοποίηση. Ο
ίδιος ο Πρενς θυμάται πως όταν ήταν νέος είχε διαβάσει μια φράση του Μαρκόνι,
σύμφωνα με τον οποίο οι φωνές δεν εξαφανίζονται στον χώρο, παρά επιπλέουν στο
άπειρο. Από τότε περιμένει να εφευρεθεί το μηχάνημα που θα συγκεντρώσει τις
φωνές του παρελθόντος και θα ξαναγράψει την ιστορία. Από τέτοιες φωνές είναι
πλημμυρισμένο το σουρεαλιστικό μυθιστόρημά του. Όπως λέει, άλλωστε,
«οποιαδήποτε ιστορία οποιουδήποτε προσώπου είναι μια διαρκής επίκληση των
φωνών που το διαμορφώνουν».
Οι φωνές που διαμορφώνουν την ιστορία του συγγραφέα έρχονται από πολλές
μεριές. Από το Μπουένος Άιρες, όπου γεννήθηκε την 25η ώρα μιας 25ης Ιουλίου,
όπως έγραψε ο υπάλληλος του ληξιαρχείου. Από τη Λα Πλάτα και το Βελιγράδι, στα
πανεπιστήμια των οποίων δίδαξε. Από την Τεργέστη, όπου ζει και διδάσκει εδώ
και χρόνια. Εκεί γνώρισε και τον Κλάουντιο Μάγκρις. Έγιναν φίλοι. Αλλά ο
συγγραφέας του «Δούναβη» ήθελε πάντα να μάθει πώς ο Πρενς βιώνει αυτή την
πολλαπλή ταυτότητα. Είσαι μια περίεργη μείξη Κεντροευρωπαίου και
Νοτιαμερικανού, του λέει σε μια συζήτηση που οργάνωσε η Κοριέρε ντέλα
Σέρα. Με ποιο τρόπο και σε ποιο βαθμό όλη αυτή η περιπλάνηση επηρεάζει το
έργο σου;
Το μόνο που ξέρω, απαντά ο Πρενς, είναι ότι ακολούθησα μια οικογενειακή
παράδοση μεταναστεύσεων και μοιράστηκα χωρίς προσπάθεια τη μοίρα δύο ή τριών
διαφορετικών χωρών. Άλλοι θέλουν να έχουν ρίζες, εγώ θέλω να έχω φτερά. Ξέρω
και κάτι άλλο. Ότι το γεγονός πως μιλάω σερβοκροάτικα μού επέτρεπε κάποτε να
επικοινωνώ χωρίς πρόβλημα με τους ανθρώπους στο Ζάγκρεμπ, στο Σαράγεβο, στο
Βελιγράδι. Τώρα, για να μη θίξω την υπέρμετρη ευαισθησία κανενός, προσέχω να
λέω το ψωμί hleb στο Βελιγράδι και kruh στο Ζάγκρεμπ. Τώρα με ρωτούν στο
Ζάγκρεμπ πού έμαθα κροατικά, στο Βελιγράδι πού έμαθα σερβικά και στο Σαράγεβο
πού έμαθα βοσνιακά. Κι αυτό το βρίσκω θλιβερό.
