Οι εξωγήινοι μας μοιάζουν

Ο Σεθ Σόστακ έχει μια αρκετά σαφή εικόνα για τους εξωγήινους. Δεν μοιάζουν

καθόλου με μικροσκοπικά πράσινα ανθρωπάκια ή με άλλες εικόνες που έχουμε δει

στα «Χ-Files».

Ο Σόστακ είναι ένας σοβαρός αστρονόμος και το Ινστιτούτο Αναζήτησης Εξωγήινης

Ευφυΐας (SETI) στο οποίο εργάζεται, στην Καλιφόρνια, κάνει επιστημονική

δουλειά. Η άποψή του στηρίζεται λοιπόν σε σοβαρά στοιχεία και αληθοφανείς

υποθέσεις.

Ο Σόστακ έχει λόγους να πιστεύει πως εξωγήινοι υπάρχουν και ότι υπάρχουν

σοβαρές ελπίδες να τους εντοπίσουμε σε 20 με 30 χρόνια. Αν ποτέ «πιάσουμε»

σήματα εξωγήινων, θα πρόκειται ασφαλώς για μια από τις μεγαλύτερες στιγμές της

παγκόσμιας ιστορίας. Και τότε η συζήτηση για το πώς μπορεί να είναι ένας

εξωγήινος θα φουντώσει ακόμη περισσότερο. «Δεν ξέρουμε φυσικά με τι μοιάζει

ένας εξωγήινος. Μόνο το Χόλιγουντ ξέρει», λέει ο Σόστακ, που επισκέφθηκε την

περασμένη εβδομάδα τη Βρετανία. «Σύμφωνα με το Χόλιγουντ, οι εξωγήινοι είναι

ανθρωπόμορφοι. Μοιάζουν με μας».

Οι νόμοι της φυσικής

Οι εξωγήινοι μπορεί να μην είναι ακριβώς όμοιοι με εμάς, υπάρχουν όμως κάποιοι

βασικοί νόμοι της φυσικής που καθορίζουν την όψη τους. «Ο Ε.Τ. δεν μπορεί να

είναι πολύ μικρός, αφού υπάρχει ένα ελάχιστο μέγεθος των νευρονίων», σημειώνει

ο Αμερικανός αστρονόμος. «Επιπλέον, στην περίπτωση αυτή δεν θα ήταν ιδιαίτερα

έξυπνος. Δεν μπορεί όμως να είναι και μεγαλύτερος από ελέφαντα, αφού ο

πλανήτης του θα πρέπει να είναι ανάλογος με τον δικό μας».

Και γιατί να συμβαίνει αυτό; Επειδή ένας βραχώδης πλανήτης σαν τη Γη, με

ατμόσφαιρα και μια ανάλογη δύναμη βαρύτητας, είναι το ιδανικό περιβάλλον για

να μη χύνεται το νερό στο Διάστημα. «Πιστεύουμε ότι θα είναι ένας πλανήτης με

πολύ νερό, αλλά και αρκετά χέρσα εδάφη. Αν αποτελείται μόνο από ωκεανούς,

δύσκολα μπορεί να αναπτυχθεί εκεί μια ευφυής μορφή ζωής», λέει ο Σόστακ.

Έχουμε λοιπόν έναν Ε.Τ. όχι πολύ ψηλό, ούτε πολύ κοντό, που ζει στην ξηρά και

έχει ανάγκη από νερό. Τι άλλα χαρακτηριστικά θα έχει; «Πιθανότατα θα έχει

μάτια και αυτιά, που είναι χρήσιμα όταν ο ορίζοντάς σου δεν είναι μεγάλος.

Ίσως να μη βλέπεις τα πάντα, μπορείς όμως να τα ακούσεις και αυτό είναι το

πλεονέκτημα των αυτιών».

Πόσα μάτια; «Ένα είναι πολύ καλύτερο από κανένα, αλλά δύο μάτια είναι πολύ

καλύτερα από ένα, αφού εξασφαλίζουν στερεοσκοπική όραση. Το καλύτερο θα ήταν

τρία μάτια. Θα μπορούσε να έχουν ένα μάτι στο πίσω μέρος του κεφαλιού για να

βλέπουν ποιος τους κυνηγά, αλλά δεν υπάρχουν πολλά ζώα στη Γη που έχουν

πετύχει κάτι τέτοιο, πράγμα που σημαίνει ότι το κόστος εξουδετερώνει τα οφέλη.

Ο Ε.Τ. δεν θα έχει πάντως 100 μάτια. Θα χρειαζόταν τεράστια εγκεφαλική δύναμη

για να χειρίζεται όλες αυτές τις οπτικές πληροφορίες».

Οι υποθέσεις

Το πορτρέτο αυτό, όμως, στηρίζεται στις υποθέσεις που κάνουμε για την εξέλιξη

των εξωγήινων. Στην πραγματικότητα, οι τελευταίοι μπορεί να είναι τελείως

διαφορετικοί. Ακόμη όμως κι αν «πιάσουμε» ποτέ σήματα ενός μακρινού

πολιτισμού, δεν σημαίνει ότι θα συναντήσουμε και τους κατοίκους του. «Είναι

πολύ δύσκολο για μας να φτάσουμε τα αστέρια. Χρειάζονται 100.000 χρόνια για να

πας στο πιο κοντινό με την ταχύτητα των σημερινών πυραύλων. Ακόμη κι αν

κατασκευάσουμε πυραύλους 100 φορές πιο γρήγορους, και πάλι για να πας στο

κοντινότερο αστέρι θα θέλεις 1.000 χρόνια». Αν όμως ένας εξωγήινος πολιτισμός

είναι πιο προηγμένος από τον δικό μας, μπορεί να έχει λύσει το πρόβλημα της

τεχνητής ευφυΐας. Στην περίπτωση αυτή, είναι πιθανότερο η πρώτη μας συνάντηση

να μη γίνει με εξωγήινο, αλλά με το μηχάνημα που θα έχει φτιάξει ο εξωγήινος.

«Η τεχνητή ευφυΐα μπορεί να βελτιωθεί πολύ γρήγορα», τονίζει ο Σόστακ. «Το

πρώτο πράγμα που κάνεις με μια σκεπτόμενη μηχανή είναι να τη βάλεις να

σχεδιάσει κάτι ανώτερό σου. Δεν πρόκειται για δαρβινική εξέλιξη, αλλά για

κατευθυνόμενη εξέλιξη. Στο σημείο εκείνο, οι μηχανές θα καταλάβουν τον πλανήτη

τους. Κι όχι μόνο θα έχουν τον έλεγχο, αλλά θα μπορούν και να ταξιδεύουν».