Φορά παπιγιόν κι έχει ακουμπήσει σκεπτικός το κεφάλι του στο χέρι του. Μοιάζει να απολαμβάνει το γεγονός ότι τον κοιτάζουν όλοι με απορία και αναρωτιούνται: «Μα, ποιος στην ευχή είναι αυτός;».

Ο μυστηριώδης άγνωστος ωστόσο δεν κρατά απλώς μυστική την ταυτότητά του. Μέχρι προσφάτως παρέμενε άγνωστη και η ύπαρξή του, καθώς βρισκόταν κρυμμένος κάτω από ένα εκ των πρώτων αριστουργημάτων του Πάμπλο Πικάσο, το «Μπλε δωμάτιο», που ο διασημότερος καλλιτέχνης του 20ού αιώνα φιλοτέχνησε το 1901. Την εποχή που ζούσε δηλαδή στο Παρίσι, περνούσε την Μπλε Περίοδο και αφοσιωνόταν κυρίως σε μελαγχολικά θέματα. Τι ώθησε όμως τους επιστήμονες να ψάξουν αν κρύβεται κάποιος πίσω από τη γυμνή κοπέλα που κάνει μπάνιο στο ατελιέ του καλλιτέχνη και αποτελεί το θέμα του πίνακα; Μερικές παράξενες πινελιές που δεν ταίριαζαν με τη σύνθεση και τις οποίες παρατήρησε πρώτος το 1954 ένας συντηρητής της συλλογής Φίλιπς στην οποία ανήκει ο πίνακας από το 1901. Τη δεκαετία του ’90 οι ακτίνες Χ έδωσαν τις πρώτες ενδείξεις ότι κάτι βρισκόταν κάτω από το γυμνό μοντέλο. Επρεπε να φτάσουμε όμως στο 2008 μέχρι η υπέρυθρη ακτινοβολία να δείξει το κρυμμένο πρόσωπο: έναν γενειοφόρο άνδρα, που στηρίζει το κεφάλι του στο χέρι του. Φορά σακάκι, παπιγιόν και δαχτυλίδια σε τρία δάχτυλά του.

Η πρώτη ερώτηση μετά την αποκάλυψη του ήταν «ποιος είναι αυτός;», σύμφωνα με τη συντηρήτρια της συλλογής Πατρίτσια Φαβέρο. Οι ειδικοί αποκλείουν να πρόκειται για αυτοπροσωπογραφία και εκτιμούν ότι μπορεί να απεικονίζεται ο έμπορος τέχνης Αμπρουάζ Βολάρ, ο οποίος διοργάνωσε την πρώτη έκθεση του Πικάσο στο Παρίσι. Δεδομένου όμως ότι δεν υπάρχουν ούτε τεκμήρια ούτε ίχνη στον καμβά, η έρευνα συνεχίζεται.

Στο μεταξύ οι επιστήμονες που εξέτασαν το πορτρέτο κατέληξαν πως πρόκειται για έργο του Πικάσο, το οποίο πιθανότατα έφτιαξε λίγο πριν ζωγραφίσει το «Μπλε δωμάτιο». Με τη βοήθεια της τεχνολογίας σάρωσαν τη συγκεκριμένη μορφή και προσπάθησαν να εντοπίσουν τα χρώματά του ώστε να προχωρήσουν σε ψηφιακή αποκατάσταση.

ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ ΤΟ 2017. Στο μεταξύ ο πίνακας βρίσκεται σε εκθέσεις στη Νότια Κορέα και θα παραμείνει ώς τις αρχές του 2015, ενώ η έρευνα συνεχίζεται και για το 2017 προγραμματίζεται η πρώτη έκθεση στο επίκεντρο της οποίας θα βρίσκεται το «Μπλε δωμάτιο», ενώ θα εξεταστεί η αποκάλυψη του κρυμμένου πορτρέτου και η σχέση του με άλλα έργα του καλλιτέχνη.

Για ποιον λόγο όμως ο Πικάσο αποφάσισε να ζωγραφίσει το «Μπλε δωμάτιο» πάνω από το πορτρέτο; «Οταν του ερχόταν μια ιδέα έπρεπε επιτόπου να την πραγματοποιήσει», εξηγεί η επιμελήτρια της συλλογής Σούζαν Μπέχρεντς Φρανκ. «Δεν μπορούσε να αγοράζει καμβάδες κάθε φορά που είχε μια νέα ιδέα και ήθελε να την υλοποιήσει».