Ηταν μεγάλη η ευκολία με την οποία κάποτε στην Ευρώπη γελούσαμε με τον ανορθολογισμό. Την εποχή που η αισιοδοξία της προόδου και των μεταρρυθμίσεων κυριαρχούσε στο δυτικό οικοδόμημα, οι «ψεκασμένοι» βρίσκονταν στο περιθώριο της κοινωνικής ζωής και δεν υπήρχε τρόπος οι απόψεις τους να γίνουν κτήμα ενός ευρύτερου συστημικού ακροατηρίου.
Είναι καιρός να αντιληφθούμε πως αυτό το δεδομένο της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα δεν ισχύει πια. Στην εποχή των παράλληλων κρίσεων και της ιντερνετικής τεχνολογίας, που έκανε προσιτή την πληροφορία σε όλους – χωρίς ωστόσο να παρέχει στους χρήστες τη δυνατότητα επαρκούς φιλτραρίσματος ή επαλήθευσης – τα πράγματα έχουν αλλάξει. Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που φιλοξενούν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ» είναι ενδεικτική για τα ποσοστά των Ευρωπαίων και ειδικά των Ελλήνων που αποδέχονται θεωρίες συνωμοσίας ως αληθινές.
Οσο πιο γρήγορα αντιληφθούμε τις νέες συνθήκες τόσο πιο αποτελεσματικά μπορούμε να δράσουμε. Το φαινόμενο απαιτεί πια την προσοχή μας και μακροχρόνια, συστηματική προσπάθεια, μακριά από αποσπασματικές διορθώσεις. Απαιτεί διαφάνεια και αξιοπιστία από το πολιτικό προσωπικό, τα ΜΜΕ και όσους έχουν δημόσιο λόγο.
Το επίπεδο του δημόσιου διαλόγου και η ποιότητα μιας ανθεκτικής δημοκρατίας δεν βασίζεται μόνο στην ικανότητα συναινέσεων, αλλά και στις βασικές αρχές τους – και ξεκινάμε από πολύ μακριά, αν δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε καν πως η θεραπεία για τον καρκίνο δεν αποκρύπτεται ηθελημένα λόγω οικονομικών συμφερόντων ή πως οι ιοί δεν χρησιμοποιούνται για να περιοριστεί η ελευθερία των πολιτών.
