Στα παιδικά μου χρόνια, στα τέλη της δεκαετίας του 1970, πρωτοεμφανίστηκε στο περιοδικό «Αγόρι» ο δικαστής Ντρεντ. Τοποθετημένο σε ένα δυστοπικό μέλλον, το συγκεκριμένο κόμικ αφηγείτο τις περιπέτειες ενός δικαστή που ήταν ταυτόχρονα και εκτελεστής των καταδικαστικών αποφάσεων, με την ποινή να είναι συνήθως ο θάνατος, σε ένα όχι και τόσο συγκαλυμμένο σχόλιο για πού οδηγεί μια αυταρχική λογική. Το θυμήθηκα ύστερα από τα τραγικά γεγονότα του Άργους και τον θάνατο του 20χρονου Θοδωρή, ενός ανθρώπου με αποδεδειγμένη νευροδιαφορετικότητα, από πυρά αστυνομικών, στη διάρκεια μιας καταδίωξης στην οποία πραγματικός κίνδυνος για αυτούς δεν υπήρξε, και όπου έπεσαν πλήθος πυροβολισμοί, υποτίθεται, για να τον προειδοποιήσουν, με αποτέλεσμα όμως να τον σκοτώσουν.
Γνωρίζω ότι ο αρμόδιος υπουργός έσπευσε να υπογραμμίσει ότι οι συγκεκριμένοι αστυνομικοί δεν ακολούθησαν τους κανονισμούς που διέπουν τη χρήση όπλων, άλλωστε μπορούμε να υποθέσουμε ότι την ώρα που προσπαθεί να προβάλει τη διαλεύκανση υποθέσεων πολιτικής βίας με μεγάλη φόρτιση, δεν θα ήθελε να φανεί ότι δικαιολογεί την αστυνομική βία.
Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: γιατί οι αστυνομικοί επέλεξαν να μην τηρήσουν τις σχετικές διαταγές και να πυροβολήσουν κατ’ επανάληψη (το ηχητικό ντοκουμέντο είναι ανατριχιαστικό), προς το μέρος ενός ανθρώπου, σε συνθήκες που ήταν βέβαιο ότι έθεταν τη ζωή του σε κίνδυνο, χωρίς ούτε οι ίδιοι ούτε κάποιος άλλος να αντιμετωπίζει κάποιον κίνδυνο. Ιδίως, όταν δεν είναι η πρώτη φορά που έχουμε τέτοιου είδους πρακτικές που οδηγούν σε απώλειες ζωών.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η έλλειψη εκπαίδευσης. Θα μπορούσα να πω ότι είναι το ακριβώς αντίθετο· το πρόβλημα είναι η υπερβολική εκπαίδευση των αστυνομικών σε μια αυταρχική λογική, που ανάγοντας την «ασφάλεια» σε υπέρτατο αγαθό, μετατρεπεί σε «απειλή» κάθε υποψία παραβατικότητας, και δικαιολογεί την άσκηση υπέρμετρης βίας. Μια εκπαίδευση που τροφοδοτείται από το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια όλες οι αλλαγές που γίνονται στην ποινική νομοθεσία αφορούν την αυστηροποίηση των ποινών. Μια εκπαίδευση που εύκολα μπορεί να οδηγήσει σε πρακτική «τιμωρού» την ώρα που π.χ. κάποιος προσπαθεί να διαφύγει τη σύλληψη, ακόμη και εάν αυτή θα αφορούσε την υπερβολική ταχύτητα και τους επικίνδυνους ελιγμούς.
Με αυτή την έννοια ούτε η απαράδεκτη ανακοίνωση του δημάρχου Αργους ήρθε απλώς να υπενθυμίσει τον βαθύ συντηρητισμό μερίδας των κατοίκων της περιοχής, ούτε η αντίστοιχη της τοπικής ένωσης αστυνομικών υπαλλήλων κάποιον κακώς εννοούμενο συντεχνιασμό. Και οι δύο υπογράμμισαν το ίδιο πρόβλημα: τον τρόπο που μια βαθιά εμπεδωμένη αυταρχική λογική, όχι μόνο μπορεί να τροφοδοτήσει μια συστηματική αστυνομική παραβατικότητα (την οποία, άλλωστε, ανατροφοδοτούν οι πολλές περιπτώσεις ατιμωρησίας αστυνομικών που άσκησαν παράνομη βία), αλλά και να καταλήξει στο ότι δεν μετρούν όλες οι ζωές το ίδιο και ότι η τόνωση του «αισθήματος ασφάλειας των πολιτών» μπορεί να περιλαμβάνει και ορισμένες δολοφονίες ανθρώπων που για τον όποιο λόγο βαφτίστηκαν «παραβατικοί».
