Το καλοκαίρι του προηγούμενου έτους ο Φρίντριχ Μερτς με την ορμή του νέου καγκελαρίου είχε εξαγγείλει ένα «φθινόπωρο των μεταρρυθμίσεων». Αργησε, όπως όλα δείχνουν, τουλάχιστον έναν χρόνο. Μία κομβική μεταρρύθμιση αφορά το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας. Αυτή δρομολογείται το φθινόπωρο που έρχεται με προοπτική να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία μέχρι το τέλος της χρονιάς.
Η μεταρρύθμιση του Συνταξιοδοτικού ήταν από τις πλέον επίμαχες και αμφιλεγόμενες τομές που περιλαμβάνει το πρόγραμμα του κυβερνητικού συνασπισμού CDU/CSU και SPD του καγκελαρίου Μερτς. Η δεξιά πτέρυγα της συντηρητικής Χριστιανικής Ενωσης, πρωτίστως οι νέοι σε ηλικία βουλευτές, ζητούσε επιτακτικά ριζική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος απειλώντας με ανταρσία στην Ομοσπονδιακή Βουλή, αν δενγίνει δικαιότερη κατανομή των βαρών μεταξύ των γενεών, καθώς η αρνητική δημογραφικήεξέλιξη επιβαρύνει δυσανάλογα τις νεότερες γενιές που καλούνται να πληρώσουν τις συντάξεις των παλαιοτέρων.
Στον αντίποδα ήταν ο κυβερνητικός εταίρος του Μερτς, οι Σοσιαλδημοκράτες, για τουςοποίους η προστασία του κοινωνικού κράτους είναι ταυτοτικό ζήτημα. Το SPD πλήρωσε ακριβά τη μεγάλη μεταρρυθμιστική «Ατζέντα 2010» του Σοσιαλδημοκράτη καγκελαρίου Γκέρχαρντ Σρέντερ, που μπορεί να έσωσε τον «μεγάλο ασθενή» που ήταν στις αρχές του αιώνα η Γερμανία, αλλά έκτοτε το κόμμα έχει συνεχώς φθίνουσα πορεία φτάνοντας στο 16% στις τελευταίες εκλογές του 2025. Η Σοσιαλδημοκράτης υπουργός Εργασίας ΜπέρμπελΜπας συγκρούστηκε ανοιχτά με τον καγκελάριο για τις πιέσεις του να υποχωρήσει το SPD.
Οι προτάσεις
H λύση δόθηκε με τη συγκρότηση ειδικής επιτροπής, η οποία μετά από επεξεργασία μηνών παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα τις προτάσεις της. Οι ειδήμονες προτείνουν μεταξύ άλλων:
- Σύνδεση με το προσδόκιμο ζωής. Από το 2041 και μετά το όριο συνταξιοδότησης θα αυξάνεται κατά μισό έτος κάθε δέκα χρόνια: δηλαδή στα 67,5 χρόνια το 2041, στα 68 χρόνια το 2051 και στα 70 χρόνια από το 2090.
- Τέλος στην πρόωρη συνταξιοδότηση στα 63 χωρίς κρατήσεις ύστερα από 45 έτη εισφορών, που επιβαρύνει ιδιαίτερα τα ασφαλιστικά ταμεία. Ειδικές ρυθμίσεις θα υπάρξουν για εργαζομένους με ιδιαίτερα δύσκολο εργασιακό ιστορικό ή περιορισμούς υγείας.
- Υποχρεωτικός Πυλώνας Κεφαλαίου. Ακολουθώντας το σουηδικό μοντέλο, θα εισαχθεί μέσω μιας υποχρεωτικής, χρηματοδοτούμενης από την κεφαλαιαγορά συμπληρωματικής σύνταξης για όλους τους εργαζομένους. Μετά από μια σταδιακή εφαρμογή, οι εργαζόμενοι και οι εργοδότες θα συνεισφέρουν ο καθένας 2% των ακαθάριστων αποδοχών.
- Διαχείριση Κεφαλαίων που θα επενδύονται σε ένα κρατικό ταμείο. Μέχρι να αποφέρει αποδόσεις αυτό το ταμείο, μια κρατική φορολογική επιδότηση θα διασφαλίσει ότι το επίπεδο σύνταξης για τις μελλοντικές γενιές θα είναι υψηλότερο από το σημερινό.
- Ενταξη στο γενικό ασφαλιστικό σύστημα των δημοσίων υπαλλήλων και των βουλευτών που συνταξιοδοτούνται σήμερα με ειδικό καθεστώς.
- Θέσπιση του παράγοντα βιωσιμότητας, βάσει του οποίου θα προσαρμόζονται αυτόματα οι αυξήσεις των συντάξεων στην αναλογία ενεργών ασφαλισμένων προς συνταξιούχους.
- Κατάργηση σταδιακά των μίνι θέσεων εργασίας χωρίς ασφαλιστικές εισφορές. Θα διατηρηθούν μόνο σε προγράμματα μαθητείας.
Οι αντιδράσεις στις προτάσεις της επιτροπής «σοφών» ήταν λίγο – πολύ οι αναμενόμενες. «Οι προτάσεις σηματοδοτούν σημαντικά βήματα στην πορεία προς μια εδώ και καιρό επιβεβλημένη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος», είπε ο Πέτερ Αντριαν, πρόεδρος της Γερμανικής Ενωσης Βιομηχανικών και Εμπορικών Επιμελητηρίων (DIHK). Κριτική αντίθετα ασκούν η Γερμανική Συνομοσπονδία Συνδικάτων (DGB) και το Ενωμένο Συνδικάτο Υπηρεσιών (Ver.di). Το κύριο σημείο διαφωνίας είναι η σχεδιαζόμενη κατάργηση των συντάξεων για όσους έχουν εξαιρετικά πολλά χρόνια ασφαλιστικών εισφορών.
