Σελιδοδείκτης

Ενα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας κυκλοφόρησε πρόσφατα, υποδειγματικά μεταφρασμένο μολονότι είχε να αναμετρηθεί με τη μετάφραση του Μένη Κουμανταρέα, που εξεδόθη για πρώτη φορά από τον Κέδρο το 1970. Η παρούσα έρχεται να ξεπεράσει σε ορισμένες περιπτώσεις την πρώτη καθώς για χάρη της ποιητικότητας δεν αποβάλλεται η ακρίβεια των λέξεων.

Ο Γουίλιαμ Φώκνερ (1897-1962), βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας 1949, που στις ιστορίες των μυθιστορημάτων του δημιουργεί τον δικό του κόσμο στη φανταστική κομητεία Γιοκναπατάουφα, συνδέει αριστοτεχνικά τον πραγματικό κόσμο με αυτόν των συμβόλων και των υπαινικτικών αναφορών, με την ποιητική διάθεση, τον σαρκασμό και τη διάλυση του σύμπαντος που στήθηκε.

Αντλησε υλικό για τις ιστορίες του από τα αρχεία του τόπου του, του Μισισιπή – έζησε στην Οξφόρδη, το «Τζέφερσον» των έργων του – γιατί πίστευε ότι σ’ αυτά μπορούσε να βρει κανείς ομοιότητες με το «ανθρώπινο πνεύμα» με τον τρόπο που αυτό εκφράζεται σε κάθε τόπο και σε κάθε ήπειρο, ενώ, όπως είπε όταν αποδέχτηκε το βραβείο, το θέμα το οποίο αξίζει την αγωνία και τον κόπο του συγγραφέα είναι η ενασχόλησή του με «τη σύγκρουση της ανθρώπινης καρδιάς με την ίδια την ύπαρξή της».

Η ιστορία του μυθιστορήματος, μολονότι είναι απλή, θέτει με τη μοντέρνα μορφή της πολλά θέματα, με την κατάργηση της κλασικής μορφής της αφήγησης, εφόσον η εξιστόρηση γίνεται από πολλά πρόσωπα καθώς ο καθένας διακρίνεται για τη δική του οπτική γωνία, ενώ αναιρείται η χρονική σειρά, η ομαλή ροή του χρόνου. Το κάθε πρόσωπο είναι επικεντρωμένο σ’ αυτήν τη «σύγκρουση της ανθρώπινης καρδιάς» από τη δική του σκοπιά και σύμφωνα με τις προσωπικές του εμμονές οι οποίες είτε τον ευνοούν είτε δικαιολογούν τη στάση του.

Μολονότι τα γεγονότα αντανακλούν τον πραγματικό κόσμο, η απόδοσή τους, μέσω των  ασύνδετων εικόνων και του ρυθμού, τονίζει τον ψυχολογικό παράγοντα, την επιλεκτική μνήμη του καθενός καθώς και τον κόσμο που προκύπτει μέσω του «εσωτερικού μονολόγου». Πρόκειται για έναν κόσμο που βρίσκεται μετέωρος και ακροβατεί μεταξύ του παρόντος και του παρελθόντος.

Ο προσεκτικός και υπομονετικός αναγνώστης  θα διαπιστώσει ότι το Καθώς ψυχορραγώ, όπως και όλα τα έργα του Φώκνερ άλλωστε, είναι σύνθετο μέσα στην αποσπασματικότητά του και γι’ αυτό θα πρέπει να αναζητηθεί το διαφορετικό αλλά και το κοινό χαρακτηριστικό των ατόμων, πέρα από τον μύθο του που δεν είναι άλλος από τον θάνατο της Αντι Μπάντρεν, την κατασκευή του φερέτρου της από τον γιο της, αλλά και το γεμάτο απρόοπτα, δυσάρεστες και κωμικές στιγμές ταξίδι μεταφοράς της νεκρής γυναίκας από όλα τα μέλη της οικογένειας στην πόλη Τζέφερσον, όπου επιθυμούσε η ίδια να ενταφιαστεί.

William Faulkner
Καθώς ψυχορραγώ
Μετάφραση Παναγιώτης Κεχαγιάς, Gutenberg 2023
Τιμή: 14,30 ευρώ