Τετραετία «πολυδύναμου εκσυγχρονισμού»

Ιδεολογικό περίβλημα προσέδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην 75λεπτη ομιλία του στη Βουλή και, ανοίγοντας την τριήμερη διαδικασία των προγραμματικών δηλώσεων, έβαλε τον δικό του τίτλο στην αφετηρία της δεύτερης γαλάζιας τετραετίας: είναι η λέξη «εκσυγχρονισμός», πολυδιάστατος όπως τον χαρακτήρισε αρχικά, πολυδύναμος όπως είπε στη συνέχεια. Εκείνο που θέλησε να υπογραμμίσει είναι το πολιτικό στίγμα του και λιγότερο οι εξαγγελίες μέτρων, οι οποίες μάλλον αποτέλεσαν… παρένθεση στη δική του τοποθέτηση. Από το πρώτο δεκάλεπτο ο Μητσοτάκης τοποθέτησε τη χώρα στο «σύνορο ενός νέου ιστορικού τόξου» και, δείχνοντας εμφανώς τη στρατηγική προσήλωσή του στο πολιτικό Κέντρο, διεκδίκησε για την παράταξή του έναν ευρύ χώρο επιρροής έξω από τα παραδοσιακά σύνορα Δεξιάς – Αριστεράς αλλά με μόνο δίπολο το «πρόοδος ή οπισθοχώρηση». Ηταν στοχευμένες οι αναφορές του στον Ελευθέριο Βενιζέλο, στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 και στη μεταπολεμική ανάπτυξη «παρά τις ατέλειες της δημοκρατίας μας» τότε, στον ιδρυτή της ΝΔ Κωνσταντίνο Καραμανλή, που προκάλεσε το θερμό χειροκρότημα της γαλάζιας πτέρυγας, αλλά και στις «προωθητικές απόπειρες» του Ανδρέα Παπανδρέου και του Κώστα Σημίτη. Αφήνοντας άρα το νήμα στο 2004, το ξανάπιασε από την πρώτη κυβερνητική θητεία του, αφενός ορίζοντας την περίοδο Ιουλίου 2019 – Μαΐου 2023 ως τη «γέφυρα» προς τη νέα εποχή, αφετέρου αντιμετωπίζοντας το εκλογικό αποτέλεσμα του περασμένου Ιουνίου ως τίτλους τέλους «σε έναν πολυετή κύκλο» καθυστέρησης, διχασμού, ψέματος, άρνησης και τοξικότητας. «Η Ελλάδα του 2023 δεν είναι πια η Ελλάδα ούτε του 2010, ούτε του 2015, ούτε του 2019», είπε, μιλώντας για πιο ανθεκτική χώρα, «πιο ενωμένη».

Σε όλη τη διάρκεια της τοποθέτησης επέλεξε αισιόδοξους τόνους («οι καλύτερες μέρες είναι μπροστά μας»), όσο κι αν μίλησε για «στρεβλώσεις και αμαρτίες δεκαετιών», που «σίγουρα δεν λύθηκαν σε μία τετραετία». Και, επιμένοντας στη δυνατότητα της… νέας ΝΔ, όπως έχει πει στο παρελθόν, να πετυχαίνει συνθέσεις, έκανε λόγο αυτή τη φορά για «μεγάλες συναινέσεις και τελικά ευρύχωρες κοινωνικές συμμαχίες». Μόνο με αυτές, κατά το σκεπτικό του Μητσοτάκη, προχωρούν σαρωτικές αλλαγές και αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση. Πολλές φορές προσπάθησε να εκπέμψει σινιάλο αποφασιστικότητας για «ιστορικές τομές», με πλέον χαρακτηριστική την αποστροφή «κι όμως γίνεται», με την οποία επισφράγισε το οραματικό πλαίσιο στο οποίο ενέταξε τις κυβερνητικές πολιτικές. Ηταν σαφές ότι ο Μητσοτάκης προσπάθησε να κρατήσει μια ισορροπία: να επιβεβαιώσει ότι θα γίνουν πράξη οι προεκλογικές δεσμεύσεις αλλά να μην πέσει σε παγίδα παροχολογίας. «Δεν θα υποσχεθώ θαύματα, μόνο επιμονή, σκληρή δουλειά, διάθεση να διορθώνουμε τα λάθη μας», επανέλαβε ως μήνυμα προς τους δικούς του.

Μείωση ανισοτήτων
Πέρα από τις μεταρρυθμίσεις με οδηγό τον «πολυδύναμο εκσυγχρονισμό, που θα σφραγίζει κάθε πεδίο της δημόσιας ζωής», ο Μητσοτάκης δεσμεύτηκε για κοινωνικό πρόσωπο και μείωση ανισοτήτων. Στόχος να απευθυνθεί ταυτόχρονα στη μεσαία τάξη και στους αδυνάμους. Χαρακτηριστικές οι φράσεις «συμπεριληπτική προσπάθεια», «συλλογική προκοπή», «φιλελεύθερη δημοκρατία, ανοικτή οικονομία», «δίκαιο κράτος», «δικαίωμα στη στέγη», «κοινωνία αξιοπρέπειας». Ακόμα πιο ενδεικτική η αναφορά του στα εθνικά σχέδια δράσης για τα ΑμεΑ, την ισότητα των φύλων, το παιδί, τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα – αν και δεν αναφέρθηκε ξανά στη νομοθέτηση του γάμου ομόφυλων ζευγαριών όπως έκανε προχθές στο Bloomberg, λέγοντας ότι είναι μέρος της στρατηγικής του.

Η οικονομία

Πρώτη αναφορά για την οικονομία ήταν ο στόχος απόκτησης της επενδυτικής βαθμίδας, ενώ ακολούθησαν οι οικονομικές εξαγγελίες που θα περιληφθούν στο πρώτο νομοσχέδιο. Στο στοίχημα αναμόρφωσης του ΕΣΥ ο Μητσοτάκης είπε με νόημα ότι το κράτος είναι ενιαίο, επανέλαβε ότι θα γίνουν 10.000 προσλήψεις, ενώ επέμεινε στις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, «αρκεί οι υπηρεσίες να παρέχονται δωρεάν». Οπως αποκάλυψε, σε συνέχεια των μεικτών πληρωμάτων ΕΚΑΒ, Ενόπλων Δυνάμεων και Πυροσβεστικής για ορεινές, ημιορεινές περιοχές, συγκροτείται ομάδα ταχείας παρέμβασης με πρώτους 250 δικυκλιστές διασώστες στην Αθήνα.

Η Παιδεία
Για την Παιδεία, ο Μητσοτάκης πέταξε ευθέως την μπάλα στον Νίκο Ανδρουλάκη, για την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος για τα μη κρατικά πανεπιστήμια. «Πάμε να βρούμε τους 180 βουλευτές, να σταματήσει, επιτέλους, αυτή η ελληνική ιδιαιτερότητα του κρατικού μονοπωλίου στην ανώτατη εκπαίδευση», είπε και απευθυνόμενος ονομαστικά στον Νίκο Ανδρουλάκη σημείωσε: «Θυμόμαστε την υπαναχώρηση του ΠΑΣΟΚ και προσωπικά του Γιώργου Παπανδρέου, εύχομαι να μην ξανακάνετε το ίδιο λάθος». Ο δρόμος θα ανοίξει χωρίς συνταγματική αναθεώρηση, σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, μέσα από τις διακρατικές συμφωνίες του άρθρου 28 του Συντάγματος που προσφέρουν τη δυνατότητα, με την ευθύνη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης, να υπάρξει αναγνώριση ξένων πανεπιστημίων που θα ήθελαν να επενδύσουν στην Ελλάδα.

Μήνυμα στην Αγκυρα
Μερικά 24ωρα πριν από τη συνάντησή του με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έστειλε μήνυμα προς την απέναντι πλευρά του Αιγαίου αλλά και στη Βουλή και στην κοινωνία. «Δεν θα γυρίσουμε την πλάτη στην Ιστορία, πολύ περισσότερο αν αυτή η παγιωμένη διαφορά 40 ετών μπορεί να μετατραπεί σε μία ειρηνική λύση», είπε για τη μόνη ελληνοτουρκική διαφορά και τόνισε τη σταθερή θέση υπέρ μιας διευθέτησης στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Ως προς τη μεταναστευτική πολιτική σχολίασε ότι «είτε αρέσει σε κάποιους είτε δεν αρέσει» ο φράχτης στον Εβρο θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2025. Με το μυαλό στη σύνθεση της οκτακομματικής Βουλής ο ίδιος χάραξε διαχωριστική γραμμή με «την εποχή της ακρότητας, της χυδαιότητας».