Ανοχή

Τυπικά γίνεται. Το Σύνταγμα το προβλέπει. Μπορεί μια κυβέρνηση να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης είτε αν έχει 151 βουλευτές, είτε αν έχει την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων στη Βουλή κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας για τη δεδηλωμένη. Γίνεται, δηλαδή, εφόσον κάποιοι αποφασίσουν να της δώσουν ψήφο ανοχής, αποχωρώντας από την Ολομέλεια εκείνη την ώρα, ώστε να μείνουν μέσα τουλάχιστον 120 εκπρόσωποι του έθνους που θα τη στηρίξουν. Αυτό το σενάριο έβαλε στο τραπέζι ο συριζαίος αρχηγός από το στούντιο ενός πρωινάδικου. Μερικοί λένε ότι έριξε την πρόταση για να αποφύγει τη βάσανο τόσο της συνεννόησης με τον πρώην υπουργό Οικονομικών του όσο και της απολογίας για το μέλλον χωρίς ευρώ που ο τελευταίος δεν αποκλείει. Αλλοι υποστηρίζουν ότι έτσι προσπάθησε να τον δελεάσει και να ανακόψει ταυτόχρονα τη δημοσκοπική του άνοδο. Για όποιον λόγο κι αν το έκανε, βέβαια, οι λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις απέρριψαν την προσφορά του. Ακόμη και στην περίπτωση που δεν την αρνούνταν, πάντως, η ιδέα ήταν εξ ορισμού καταδικασμένη να οδηγήσει σε ένα θνησιγενές κυβερνητικό σχήμα.

Τρόπος
Μια διαγώνια ματιά στο modus operandi των κυβερνήσεων μειοψηφίας σε κράτη με παράδοση σχηματισμού τέτοιων – μια κι εδώ δεν υπάρχει πρόσφατο προηγούμενο – αρκεί για να πειστεί κι ο πιο δύσπιστος πως προϋποθέτουν μια πολιτική κουλτούρα της οποίας δεν είναι φορείς τα ελληνικά κόμματα. Η επιβίωσή τους δεν απαιτεί μόνο εξαιρετικά προσεκτικούς και λεπτούς χειρισμούς απ’ όλους τους εμπλεκόμενους. Ακαδημαϊκοί οι οποίοι έχουν μελετήσει αυτό το είδος κυβέρνησης σε Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Ισπανία, Ιρλανδία, Πολωνία, Τσεχία, Καναδά, Αυστραλία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ινδία επιμένουν ότι ένας είναι ο τρόπος για να αποδειχθούν τόσο σταθερές όσο οι κυβερνήσεις που έχουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία: η υπογραφή μιας γραπτής συμφωνίας ανάμεσα στο κυβερνών κόμμα και σε εκείνο ή εκείνα που δίνουν την ανοχή τους. Διαφορετικά, ο κανόνας τις θέλει ασταθείς, αφού η ψηφοφορία για οποιοδήποτε νομοσχέδιο ενδέχεται να εξελιχθεί σε μικρή ή μεγάλη κυβερνητική κρίση. Ενα κομματικό σύστημα σαν το εγχώριο, που διαπρέπει σε όλα τα τεστ ρήξης, μάλλον δεν έχει και πολλές πιθανότητες να βρει τη λύση της πιο δύσκολης εξίσωσης κοινοβουλευτικής συναίνεσης, λοιπόν.