Δράμα

Για να κατανοήσουμε τις κινητοποιήσεις των σπουδαστών στις σχολές θεάτρου χρειάζεται να δούμε πώς ξεκίνησαν. Στις 17 του προηγούμενου Δεκεμβρίου δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και τέθηκε σε ισχύ το Προεδρικό Διάταγμα 85, με θέμα τον «καθορισμό προσόντων διορισμού σε φορείς του Δημοσίου (Προσοντολόγιο-Κλαδολόγιο)». Σύμφωνα με αυτό, «ορίζονται ενιαία για τους φορείς του δημόσιου τομέα […] οι κατηγορίες, οι κλάδοι και οι ειδικότητες, τα τυπικά προσόντα, κύρια, πρόσθετα ή επικουρικά, διορισμού ή πρόσληψης σε θέσεις κάθε κλάδου και ειδικότητας του μόνιμου ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου προσωπικού τους».  Το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα είναι ένας οδηγός προσόντων για την πρόσβαση στον δημόσιο τομέα. Αλλά από την επόμενη μέρα της δημοσίευσής του, διάφοροι απόφοιτοι καλλιτεχνικών σχολών άρχισαν να δημοσιεύουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απογοητευμένα σημειώματα ότι το κράτος τους θεωρεί απόφοιτους λυκείου, δεν αναγνωρίζει τα πτυχία τους στις καλλιτεχνικές σχολές και άρα υπάρχει πρόβλημα. Η φαινομενικά κατά μόνας διαμαρτυρία έγινε στη συνέχεια κίνημα, αφού τη σκυτάλη πήραν οι σπουδαστές θεατρικών σχολών. Πρόσωπα που εξαρχής γνωρίζουν ότι βγαίνουν σε ένα επάγγελμα ανασφαλές, ότι οι σπουδές σε αυτό είναι προβληματικές και άνισες, ότι το πτυχίο δεν διασφαλίζει την επαγγελματική τους επιβίωση σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από άλλα πτυχία κι ότι, παρά τα ευγενή κίνητρα και την επίκληση της δημιουργικότητας και του ταλέντου, η όποια επαγγελματική σταδιοδρομία περιλαμβάνει και κακά καλλιτεχνικά προϊόντα, φτήνεια, εκμετάλλευση. Σ’ αυτό δεν φταίει μόνο ότι υπάρχει σκληρός ανταγωνισμός αλλά κι ότι οι ίδιες οι σχολές δεν διασφαλίζουν σφαιρικές σπουδές κύρους, ότι στην ουσία η γνώση είναι αποσπασματική και ελλιπής.

Η επίγνωση αυτής της συνθήκης δεν είναι τωρινή. Ερχεται από παλιά. (Προσωπικά, διαθέτω ένα τέτοιο πτυχίο, προελεύσεως υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο ποτέ κανείς δεν μου ζήτησε ούτε όταν, νέος, έκανα καλλιτεχνικό επάγγελμα.) Το 2016, το υπουργείο Παιδείας (υπουργός Κώστας Γαβρόγλου) επικαιροποίησε το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων, στο οποίο στηρίζεται έκτοτε ο νομοθέτης για να καθορίσει τις ενιαίες κατηγορίες που αναγνωρίζει το Δημόσιο.

Για να αλλάξει κάτι σε αυτό, χρειάζεται να αλλάξουν πολλά στην εκπαίδευση. Θα κατανοούσα την κινητοποίηση σπουδαστών και ηθοποιών όχι ως μια ονειροπόλα διεκδίκηση ενός άγνωστου αιτήματος (διεκδίκηση στην οποία, μαθαίνω, έχουν βάλει το χεράκι τους κυρίως οι αριστεριστές και το ΚΚΕ, και δευτερευόντως ο ΣΥΡΙΖΑ) αλλά ως απαίτηση επιτακτικής μεταρρύθμισης στον χώρο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης για τη δημιουργία ακαδημιών ή πανεπιστημιακών τμημάτων τέχνης (περισσότερων και πιο μεθοδικών από τα ήδη υφιστάμενα). Αυτό, ναι, το χρειάζεται ο τόπος.

Αλλά και τότε ας γνωρίζουμε όλοι ότι θα μπορούν να φοιτήσουν σε αυτά συγκεκριμένοι σπουδαστές. Οι υπόλοιποι, αν επιθυμούν, θα συνεχίζουν στις ιδιωτικές σχολές, οι οποίες δημιουργούνται εύκολα, με μια ταμπέλα που έχει το όνομα ενός σταρ – ή και όχι. Η αναγνώριση των σχολών αυτών σήμερα είναι αδύνατη, λόγω της ισχύος του άρθρου 16 του Συντάγματος, που απαγορεύει την ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση, καθώς και την ανώτερη και ειδική εκπαίδευση – το άρθρο αυτό, στην πρόσφατη αναθεώρηση δεν άλλαξε επειδή η αντιπολίτευση δεν θέλει ιδιωτική παιδεία, παρά την κυβερνητική βούληση.

Συμπερασματικά: Οι κινητοποιήσεις είναι γοητευτικές, έχουν συμβολισμούς, ελευθερία, ερωτισμό. Αλλά, δυστυχώς, η πραγματικότητα είναι γήινη, υλική και έχει προϋποθέσεις. Και κανείς δεν εξαιρείται από την προσγείωση στην πραγματικότητα. Ούτε οι καλλιτέχνες.