Σκέψεις μετά τις γαλλικές εκλογές

Τα αποτελέσματα των γαλλικών βουλευτικών εκλογών σχολιάζονται ακόμα ποικιλοτρόπως. Και δικαίως. Τα όσα συμβαίνουν στη Γαλλία, μία από τις μεγαλύτερες χώρες της Ευρώπης και με ιδιαίτερο πολιτικό και πολιτιστικό φορτίο, έχουν πολλαπλές επιπτώσεις και σε έναν ευρύτατο εξωτερικό περίγυρο. Σ’ αυτές τις εκλογές, οι μισοί πολίτες απείχαν, ενώ οι υπόλοιποι τριχοτομήθηκαν ανάμεσα σε μια μεταμοντέρνα «κεντρώα» φιλελεύθερη μεταρρυθμιστική πολιτική, σε μια αντιδραστική ακροδεξιά εθνοκρατική πρόταση και έναν αντιφατικό και έντονα λαϊκίστικο αριστερόστροφο συνασπισμό. Οι εκλογές αυτές κατέδειξαν πολλά από τα προβλήματα της γαλλικής και συνολικά της δυτικής δημοκρατίας και δημιούργησαν και νέα. Επιβεβαίωσαν αρχικά τη διάλυση του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος και ανέδειξαν μια νέου τύπου πόλωση, κοινωνικοοικονομική αλλά και ιδεολογική. Το παλιό κομματικό σύστημα αδυνατεί πλέον να εκφράσει τα νέα πολιτικά και κοινωνικά αιτήματα, ενώ η σύγκρουση κεφαλαίου εργασίας και συνακόλουθα Δεξιάς και Αριστεράς έχει αντικατασταθεί από την αποκοπή μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού από την ιδεολογία και τις διαδικασίες της υπάρχουσας φιλελεύθερης δημοκρατίας και την έντονη αντίθεση στις ελίτ και στα κοινωνικά στρώματα, που, λόγω καταγωγής ή μορφωτικών και άλλων δεξιοτήτων, επωφελούνται, πολλαπλά, από την αποεθνικοποιημένη ανάπτυξη των νέων μορφών της καπιταλιστικής εξέλιξης.

Τα προβλήματα όμως που δημιούργησαν αυτές οι εκλογές με τα αποτελέσματά τους είναι πιο άμεσα και πιο πρακτικά. Ενα σημαντικό πρόβλημα είναι η εγκατάσταση της λεπενικής Δεξιάς στη Βουλή με έναν μεγάλο αριθμό βουλευτών και τα επακόλουθα θεσμικά και άλλα ζητήματα. Η Ακροδεξιά στη Γαλλία έχει καταφέρει να «σπάσει» την «υγειονομική» της απομόνωση, στην οποία την είχε θέσει το άλλοτε δημοκρατικό τόξο, και να κανονικοποιείται σταδιακά. Το άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι βέβαια η αδυναμία συγκρότησης μιας κυβερνητικής πλειοψηφίας, με ό,τι σημαίνει αυτό. Και σημαίνει ακυβερνησία και έλλειψη μιας συγκροτημένης και νομιμοποιημένης πολιτικής σε μια περίοδο πολέμου και διεθνούς αταξίας κατά την οποία ανατρέπονται και επανακαθορίζονται πολλές και πολλαπλές σταθερές, από τα σύνορα και τη διαρκή ειρήνη μέχρι την ενέργεια, την ακρίβεια και την επισιτιστική αλυσίδα.

Ενώ δε οι γαλλικές εκλογές προσέθεσαν μία ακόμα ψηφίδα στην εικόνα της πολιτικής και κοινωνικής δυστοπίας που αρχίζει να σχηματίζεται, είναι πολλοί αυτοί που επιχαίρουν, ακόμα και στην εγχώρια πολιτική σκηνή, για την ήττα του «μακρονισμού». Τι αντιπροτείνουν όμως, όχι μόνο απέναντί του, αλλά και για την κατεύθυνση των σύγχρονων κοινωνιών; Δυστυχώς τίποτα εκτός από την επανάληψη διαφόρων εθνικιστικών και αριστερών στερεοτύπων του περασμένου αιώνα και τον ανελέητο καταγγελτικό λόγο μαζί με μια πληθώρα δημαγωγικών υποσχέσεων. Οι λαϊκιστές, αν και αναδεικνύουν υπαρκτά προβλήματα, παρά τον επιχειρούμενο εξωραϊσμό τους, ακόμα και από αριστερούς αναλυτές, προτείνουν πάντα απλοϊκές και λάθος λύσεις για να επαναμαγεύσουν τα πληβειακά πλήθη και να κατακτήσουν την εξουσία.

Το παράδειγμα όμως του Μεσοπολέμου του προηγούμενου αιώνα και της ήττας της φιλελεύθερης δημοκρατίας είναι ακόμα νωπό στην ιστορική μνήμη. Γι’ αυτό οι δημοκρατικές δυνάμεις του ορθολογισμού και της ευθύνης και βέβαια και η μεταρρυθμιστική σοσιαλδημοκρατική Αριστερά επιβάλλεται να εργαστούν πολιτικά και θεωρητικά, αλλά και αυτοκριτικά και αναστοχαστικά, προς την κατεύθυνση ενός νέου σχεδίου στο οποίο θα αρχίσουν να αναγνωρίζονται ξανά τα μεγάλα τμήματα, των ευρωπαϊκών, τουλάχιστον, πληθυσμών και η φιλελεύθερη δημοκρατία, που φαντάζει σήμερα αφυδατωμένη, θα έχει και κοινωνικό περιεχόμενο. Εύκολο; Οχι βέβαια. Αλλά, όπως έλεγαν παλιά, στα χρόνια της αριστερής αισιοδοξίας, ο μόνος χαμένος αγώνας είναι αυτός που δεν δίνεται.

Ο Κώστας Καρακώτιας είναι νομικός – κριτικός
βιβλίου