Οικογένεια, 1821, Στάζι, «Οδύσσεια» του Καζαντζάκη

«Με την πρωτότυπη, αναστοχαστική και αδιάλειπτη προσφορά του στα ελληνικά γράμματα, συμβάλλει στην ανανέωση των νεοελληνικών σπουδών, εμπλουτίζοντας την κριτική φιλολογία με νέες μεθόδους και ερμηνευτικές αναγνώσεις. Παράλληλα, με το έργο του συμβάλλει αποφασιστικά στην προώθηση και διάδοση των ελληνικών γραμμάτων στο εξωτερικό». Το απόσπασμα αυτό προέρχεται από το σκεπτικό της επιτροπής για το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων 2021, το οποίο απονεμήθηκε χθες στον Δημήτρη Τζιόβα για τη συνολική προσφορά του. Το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος απονέμεται κατά πλειοψηφία εξ ημισείας στον Νίκο Δαββέτα για το έργο του «Αντρες χωρίς άντρες» (εκδόσεις Πατάκη) και στη Λουίζα Παπαλοΐζου για το έργο της «Το βουνί» (εκδόσεις Το Ροδακιό). Σύμφωνα με το σκεπτικό, «το μυθιστόρημα του Δαββέτα έχει ως κεντρικό θέμα το “σφαγείο” της οικογένειας, τοποθετώντας τη σχέση πατέρα – γιου σε ψυχαναλυτικό και ιστορικό υπέδαφος. Πρόκειται για έργο εξαιρετικής αφηγηματικής οικονομίας και γοργής αφήγησης που αιχμαλωτίζει τον αναγνώστη, με δυνατή πλοκή, ανατροπές και πειστικούς χαρακτήρες». Από την άλλη, «το εκτενές, σπονδυλωτό και πολυφωνικό μυθιστόρημα της Παπαλοΐζου, βασισμένο σε σοβαρή έρευνα, ακτινογραφεί σε βάθος την κυπριακή ταυτότητα και τη δυναμική της ιστορίας στην ταραχώδη πορεία της Κύπρου. Πρόκειται για έργο με αξιοσημείωτη συνθετική ικανότητα, δομική αρτιότητα, λεπτοδουλεμένη ύφανση της πλοκής, ποικίλους αφηγηματικούς τρόπους (μονόλογος, επιστολή, ημερολόγιο), γλώσσα-θησαυρό και περιγραφική δεινότητα». Το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος – Νουβέλας απονέμεται κατά πλειοψηφία εξ ημισείας στον Θανάση Χατζόπουλο για το έργο του «Ιστορικός ενεστώς» (Πόλις) και στον Χρήστο Χρηστίδη για το έργο του «Γυμνός» (εκδόσεις Εντευκτηρίου). Το αντίστοιχο για την Ποίηση απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Διονύση Καψάλη για το έργο του «Σημειώσεις για τη μουσική του κόσμου» (Αγρα), ενώ εκείνο για το δοκίμιο – κριτική στη Χριστίνα Κουλούρη για το έργο της «Φουστανέλες και χλαμύδες. Ιστορική μνήμη και εθνική ταυτότητα 1821-1930» (Αλεξάνδρεια). Το Κρατικό Βραβείο Μαρτυρίας – Bιογραφίας – Χρονικού – Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας επίσης κατά πλειοψηφία στους Στράτο Ν. Δορδανά και Βάιο Καλογρηά για το «Οι ζωές των άλλων, Η Στάζι και οι Ελληνες πολιτικοί πρόσφυγες στην Ανατολική Γερμανία (1949-1989)» (Επίκεντρο). Το Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα απονέμεται κατά πλειοψηφία εξ ημισείας στον Σπύρο Γούλα για το έργο του «Τα περσινά τους βάζουν για καλά« (εκδόσεις Πόλις) και στον Φοίβο Οικονομίδη για το έργο του «Βορράς» (Εστία).

Τέλος, το Ειδικό Κρατικό Βραβείο 2021 για βιβλίο που προάγει σημαντικά τον διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα απονέμεται κατά πλειοψηφία εξ ημισείας στον Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη για το έργο του «Εξοδα νοσηλείας» (εκδόσεις Ενύπνιο) και στον Δημήτρη Χριστόπουλο για το «Τζίντιλι» (Το Ροδακιό). Η Επιτροπή, εξάλλου, αποφάσισε ομοφώνως την απονομή τιμητικής διάκρισης στα περιοδικά «δε|κατα»και «Σημειώσεις».

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. Το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης Εργου Ξένης Λογοτεχνίας στην Ελληνική Γλώσσα απονέμεται ομόφωνα στον Ευριπίδη Γαραντούδη, για τη μετάφραση του έργου του «Σάντρο Πέννα, Τα ποιήματα» (Gutenberg). Το Κρατικό Βραβείο Απόδοσης Εργου Της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στα Νέα Ελληνικά απονέμεται ομόφωνα στον Θανάση Βαλτινό για τις «Τρωάδες» και τη «Μήδεια» του Ευριπίδη (Εστία). Το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης Εργου Ελληνικής Γλώσσας σε Ξένη Γλώσσα απονέμεται ομόφωνα στον Νικόλα Κροτσέτι (Nicola Crocetti) για τη μετάφραση του έργου του Νίκου Καζαντζάκη «Odissea» (εκδ. Crocetti editore, Μιλάνο).