Ο «Προυστ {LF}του Αουσβιτς»: {LF}το ημερολόγιο {LF}του Γιούρι Φέλσεν

Ο Γιούρι Φέλσεν, ο «Ρώσος Προυστ» κατά τους λογοτεχνικούς κύκλους στο Παρίσι της δεκαετίας 1920-1930, μετά τον θάνατό του στο Αουσβιτς το 1943 είχε πέσει στη λήθη. Σήμερα ένας ερευνητής φιλόλογος εντόπισε την αξία του και ανέσυρε το πρώτο του μυθιστόρημα, το οποίο μεταφράζεται στα αγγλικά για πρώτη φορά.

Ο ρώσος εμιγκρέ Νικολάι Φροϊντενστάιν γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη το 1894 και το 1923 λόγω της Ρωσικής Επανάστασης έφτασε στο Παρίσι όπου άρχισε να συστήνεται με ψευδώνυμο (Φέλσεν). Οταν η Γαλλία καταλήφθηκε από τους Ναζί, ο Φέλσεν δεν κατάφερε να αποδράσει περνώντας τα ελβετικά σύνορα. Μετά τη σύλληψή του τα χειρόγραφα και τα γράμματά του χάθηκαν, ενώ εκείνος σκοτώθηκε στους θαλάμους αερίων του Αουσβιτς.

Ο ακαδημαϊκός και μεταφραστής Μπράιαν Καρέτνικ ανατρέχοντας σε κείμενα κριτικής λογοτεχνίας της δεκαετίας του 1930 ανακάλυψε το όνομα του Φέλσεν και διαπίστωσε ότι είχε επαινεθεί ευρύτατα. Ο ίδιος συνέχισε και εντόπισε κάποια από τα γραπτά του. «Στη λεγόμενη “Ρωσία στο εξωτερικό”, ο Φέλσεν υποστηρίχθηκε ομόφωνα από τους συγχρόνους του… ως ένας από τους πιο πρωτότυπους και σημαντικούς συγγραφείς της γενιάς του, δίπλα στον Ναμπόκοφ» είπε ο Καρέτνικ στον βρετανικό «Guardian».

Ο ίδιος μόλις μετέφρασε στα αγγλικά το πρώτο μυθιστόρημα του «Προυστ του Αουσβιτς», το «Deceit» (Δόλος), το οποίο αρχικά δημοσιεύθηκε στα ρωσικά το 1930. Η αγγλική έκδοση αναμένεται να κυκλοφορήσει τον ερχόμενο Μάιο από τον ανεξάρτητο οίκο Prototype Publishing. Γραμμένο με τη μορφή ημερολογίου και τοποθετημένο στο Παρίσι μεταξύ των πολέμων, παρουσιάζει έναν αφηγητή – που δεν κατονομάζεται – να διηγείται την έντονη σχέση του με τον έρωτα και μούσα του, τη Λιόλια.

Ο Καρέτνικ εξηγεί επίσης ότι ο Φέλσεν έπεσε στην αφάνεια επειδή για τους Ναζί δεν αρκούσε να τον οδηγήσουν στους θαλάμους αερίων. Eκαναν ό,τι ήταν δυνατό για να καταστρέψουν την κληρονομιά του και το αρχείο του εξαφανίστηκε χωρίς ίχνη μετά τη σύλληψή του.