Μερικές άβολες αλήθειες με αφορμή το Ελσίνκι

Πόσο αποτελεσματική και χρήσιμη είναι άραγε μια εξωτερική πολιτική που, οχυρωμένη πίσω από τη ρητορική των εθνικών δικαίων, αρνείται την ενεργοποίηση προς επίλυση των διμερών της διαφορών με γειτονικά κράτη, μεταθέτοντάς τη στο άδηλο μέλλον; Κάποιοι, αρνούμενοι να δουν πως οι χαμένες ευκαιρίες δίνουν τη θέση τους σε όλο και πιο επώδυνες προοπτικές, επιμένουν στην ακινησία. Οσο η κοινή γνώμη γαλουχείται με τα στερεότυπα και τις ψευδαισθήσεις μαξιμαλισμών που για δεκαετίες χαϊδεύουν αφτιά, τόσο το δέος για το πολιτικό κόστος αυτού που θα αναλάβει την εθνική ευθύνη επίλυσης των χρόνιων προβλημάτων θα βαραίνει δυσβάστακτα στους ώμους των πολιτικών ηγεσιών. Το είδαμε περίτρανα στην επίλυση του Μακεδονικού. Πόσο βάναυσα σπεκούλαραν η ΝΔ και οι λοιποί πατριδοκάπηλοι και πόσο βαρύ πολιτικό τίμημα κατέβαλε ο ΣΥΡΙΖΑ επιτελώντας το εθνικό του καθήκον. Και, βέβαια, πριν αλέκτορα φωνήσαι, η «προδοτική έγινε επωφελής συμφωνία. Η κυβερνητική εξουσία όμως είχε αλλάξει χέρια.
Η ξαφνική αφύπνιση Καραμανλή δεν έχει τόσο ενδιαφέρον ως προς το σκέλος υπεράσπισης της πολιτικής του στο Ελσίνκι. Η αξιοποίησή του απεμπόλησε τα οφέλη στη Σύνοδο Κορυφής του 2004. Και ως προς αυτό, η Ιστορία έχει καταγράψει τις ευθύνες Καραμανλή – Μολυβιάτη. Αντιθέτως, έχει μεγάλο ενδιαφέρον η ανάγνωσή της ως υπενθύμιση στον Πρωθυπουργό, ενόψει της Πενταμερούς για το Κυπριακό και της εξέλιξης των δύσκολων διερευνητικών με την Τουρκία, πως η «Σχολή της Ακινησίας» επιτάσσει την απραξία στο όνομα της «πατριωτικής καθαρότητας».

Πότε θα αντιληφθούμε πως η απώλεια των χαμένων ευκαιριών, από το Σχέδιο Ανάν μέχρι το Κραν Μοντανά, μας έχουν φέρει δίπλα στην οριστική διχοτόμηση;

Πότε θα αντιληφθούμε πως μόνο αυταπάτη αποτελούσε ο αποκλεισμός της Τουρκίας από τον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, μέσω των συμμαχιών μας με τις λοιπές χώρες της ευρύτερης γειτονιάς;

Πότε θα αντιληφθούμε πως η μικροκομματική επένδυση στο πατριωτικό θυμικό των Ελλήνων βλάπτει σοβαρά τα εθνικό συμφέρον; Οτι μόνο η ενημέρωση – διαπαιδαγώγηση της κοινής γνώμης από ένα υπεύθυνο πολιτικό σύστημα μπορεί να σφυρηλατήσει την αναγκαία εθνική συνεννόηση;

Πότε θα αντιληφθούμε πως τη λύση στο Αιγαίο δεν θα τη φέρουν τα Ραφάλ και οι φρεγάτες;

Πότε θα αντιληφθούμε πως μια χώρα που ομνύει στο Διεθνές Δίκαιο και προβάλλει διεθνώς ως δύναμη σταθερότητας και σεβασμού των όρων καλής γειτονίας δεν έχει κανένα λόγο να δείχνει ότι φοβάται και γι’ αυτό αποφεύγει την επίλυση των διαφορών της με την Τουρκία μέσω της μόνης οδού που η διεθνής νομιμότητα αναγνωρίζει; Και, βέβαια, για εμάς είναι πολύ συγκεκριμένες οι προς επίλυση διαφορές. Ομως, διμερείς διαφορές δεν παύουν να υπάρχουν επειδή το ένα μέρος τις αμφισβητεί. Η τεκμηρίωσή τους μετράει και πάντα στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου και νομιμότητας.

Ας συμφιλιωθούμε επιτέλους με τον εαυτό μας και με τη γεωγραφία. Αποτελεί μονόδρομο για τη συνύπαρξή μας με έναν δύστροπο, επιθετικό αλλά ταυτοχρόνως φοβισμένο και ανασφαλή γείτονα.

Ο Σπύρος Δανέλλης είναι μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, πρώην βουλευτής Ηρακλείου και μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής 2015-19